ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 4.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.23.1
अहं सैरन्ध्रिवेषेण वसन्ती राजवेश्मनि ।
वशगाऽस्मि सुदेष्णाया अक्षधूर्तस्य कारणात् ॥ ४.२३.१ ॥
ನಾನು ಸೈರಂಧ್ರಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ರಾಜಭವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ, ದ್ಯೂತಚತುರನ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುದೇಷ್ಣೆಯ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ.
4.23.2
विक्रियां पश्य मे तीव्रां राजपुत्र्याः परन्तप ।
आसे कालमुपासीना सर्वदुःखसहा पुनः ॥ ४.२३.२ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ನನ್ನ ತೀವ್ರ ಅವಮಾನವನ್ನು ನೋಡು. ರಾಜಪುತ್ರಿಯಾಗಿಯೂ ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.23.3
अनित्याः खलु मर्त्यानामर्थाश्च व्यसनानि च ।
इति मत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ॥ ४.२३.३ ॥
ಮನುಷ್ಯರ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಿತ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಪತಿಗಳ ಮತ್ತೆ ಏಳುವಿಕೆಗಾಗಿ ನಾನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.23.4
चक्रवत्परिवर्तन्ते ह्यर्थाश्च व्यसनानि च ।
इति कृत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ॥ ४.२३.४ ॥
ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳು ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಪತಿಗಳ ಮತ್ತೆ ಏಳುವಿಕೆಗಾಗಿ ನಾನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.23.5
य एव हेतुर्भवति पुरुषस्य जयावहः ।
पराजये च हेतुः स इति च प्रतिपालये ॥ ४.२३.५ ॥
ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಜಯ ತರುವ ಕಾರಣವೇ ಸೋಲಿಗೂ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ನಾನು ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.23.6
दत्त्वा याचन्ति पुरुषा हत्वा हन्यन्त एव ते ।
पातयित्वा च पात्यन्ते परैरिति च मे श्रुतम् ॥ ४.२३.६ ॥
ಕೊಟ್ಟು ಮನುಷ್ಯರು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ; ಕೊಂದು ಅವರು ಕೂಡ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಬೀಳಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
4.23.7
न दैवस्यातिभारोस्ति न चैवास्यातिवर्तनम् ।
इति चाप्यागमं भूयो दैवस्य प्रतिपालये ॥ ४.२३.७ ॥
ದೈವದ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಭಾರವಿಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಮೀರುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ದೈವದ ಆಗಮನವನ್ನು ನಾನು ಕಾಯುತ್ತೇನೆ.
4.23.8
स्थितं पूर्वं जलं यत्र न पुनस्तत्र तिष्ठति ।
इति पर्यायमिच्छन्ति प्रतीक्षाम्युदयं पुनः ॥ ४.२३.८ ॥
ಮೊದಲು ನೀರು ಎಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತ್ತೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಮತ್ತೆ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಜನರು ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ನಾನು ಮತ್ತೆ ಉದಯವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತೇನೆ.
4.23.9
दैवेन किल यस्यार्थः सुनीतोपि विपद्यते ।
सदा दैवागमे यत्नस्तेन कार्यो विजानता ॥ ४.२३.९ ॥
ದೈವದಿಂದ ಯಾರ ಉದ್ದೇಶವಾದರೂ, ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸಹ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಯು ದೈವದ ಆಗಮನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು.
4.23.10
किंनु मे वचनस्याद्य कथितस्य प्रयोजनम् ।
पृच्छ मां दुःखितामेनामपृष्टाऽपि ब्रवीमि ते ॥ ४.२३.१० ॥
ಇಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಈ ಮಾತಿನ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು? ದುಃಖಿತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳು; ಕೇಳದಿದ್ದರೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
4.23.11
महिषी पाण्डुपुत्राणां दुहिता द्रुपदस्य च ।
इमामवस्थां संप्राप्ता मदन्या का जिजीविषेत् ॥ ४.२३.११ ॥
ನಾನು ಪಾಂಡುವಿನ ಪುತ್ರರ ಮಹಾರಾಣಿ, ದ್ರುಪದನ ಮಗಳು; ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರು ಬದುಕಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ?
4.23.12
कुरून्परिहरन्सर्वान्पाञ्चालानपि भारत ।
पाण्डवेयांश्च संप्राप्तो मम शोको ह्यरिन्दम ॥ ४.२३.१२ ॥
ಓ ಭಾರತನೇ, ಶತ್ರುನಾಶಕನೇ, ಕುರುಗಳನ್ನೂ ಪಾಂಚಾಲರನ್ನೂ ದಾಟಿ ಪಾಂಡವರನ್ನು ತಲುಪಿದ ನನ್ನ ಶೋಕ ಇದು.
4.23.13
भ्रातृभिः श्वशुरैः पुत्रैर्बहुभिः परिवारिता ।
एवं समुदिता नारी कान्वेयं दुःखभागिनी ॥ ४.२३.१३ ॥
ಸಹೋದರರು, ಮಾವಂದಿರು, ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹೀಗೆ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾರಿ, ಈಗ ಎಂತಹ ದುಃಖದ ಪಾಲುದಾರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
4.23.14
नूनं बालतया धातुर्मया वै विप्रियं कृतम् ।
तस्य प्रभावाद्दुर्नीतं प्राप्ताऽस्मि भरतर्षभ ॥ ४.२३.१४ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿರಬೇಕು; ಅವನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಭರತರ್ಷಭ, ಈ ದುರ್ದಶೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
4.23.15
वर्णं विकारमपि मे पश्य पाण्डव यादृशम् ।
ईदृशो मे न तत्रासीद्दुःखे परमके पुरा ॥ ४.२३.१५ ॥
ಪಾಂಡವನೇ, ನನ್ನ ವರ್ಣದ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೂ ನೋಡು, ಹೇಗಿದೆಯೆಂದು; ಹಿಂದೆ ಮಹಾ ದುಃಖದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿರಲಿಲ್ಲ.
4.23.16
त्वमेव भीम जानीषे यन्मे पार्थ सुखं पुरा ।
साऽहं दासीत्वमापन्ना न शान्तिं मनसा लभे ॥ ४.२३.१६ ॥
ಭೀಮನೇ, ಮೊದಲು ನನ್ನ ಸುಖ ಏನಾಗಿತ್ತೆಂದು ನಿನಗೇ ತಿಳಿದಿದೆ, ಪಾರ್ಥ; ಆ ನಾನೇ ಈಗ ದಾಸತ್ವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಣೆ.
4.23.17
तद्दैविकमिदं मन्ये यत्र पार्थो धनञ्जयः ।
भीमधन्वा महारङ्गे चास्ते शान्त इवानलः ॥ ४.२३.१७ ॥
ಮಹಾ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಧನುಸ್ಸಿನ ಪಾರ್ಥ ಧನಂಜಯ ಶಾಂತವಾದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಇರುವುದು ದೈವಕೃತ್ಯವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
4.23.18
अशक्या वेदितुं पार्थ प्राणिनां वै गतिर्नरैः ।
विनिपातमिमं पश्य युष्माकमविचिन्तितम् ॥ ४.२३.१८ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗತಿಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ತಿಳಿಯಲಾಗದು; ನಿಮ್ಮ ಈ ಪತನ ಎಷ್ಟು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ನೋಡು.
4.23.19
यस्या मम मुखप्रेक्षा यूयमिन्द्रसमाः सदा ।
सा प्रेक्ष्य मुखमन्यासामवराणां वरा सती ॥ ४.२३.१९ ॥
ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ನೀವು ಸದಾ ನನ್ನ ಮುಖವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಿರಿ; ಈಗ ನಾನು ಕೀಳಾದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿ ಬೇರೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮುಖಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.23.20
पश्य पाण्डव मेऽवस्थां यथा नार्हामि वै तथा ।
युष्मासु ध्रियमाणेषु पाञ्चालेषु च मानद ॥ ४.२३.२० ॥
ಓ ಪಾಂಡವನೇ, ನನ್ನ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡು; ನಾನು ಹೀಗಿರಲು ಅರ್ಹಳಲ್ಲ. ಓ ಮಾನದಾತನೇ, ನೀವೂ ಪಾಂಚಾಲರೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
4.23.21
यस्याः सागरपर्यन्ता पृथिवी वशवर्तिनी ।
आसीत्साऽद्य सुदेष्णायाः पाञ्चाली वशवर्तिनी ॥ ४.२३.२१ ॥
ಸಮುದ್ರದವರೆಗಿನ ಭೂಮಿ ಯಾರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತೋ, ಆ ಪಾಂಚಾಲಿ ಇಂದು ಸುದೇಷ್ಣೆಯ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ.
4.23.22
यस्याः पुरश्चरा ह्यासन्पृष्ठतश्चानुगामिनः ।
साहमद्य सुदेष्णायाः पुरः पश्चाच्च गामिनी ॥ ४.२३.२२ ॥
ಯಾರ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವವರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸುವವರು ಇದ್ದರೋ, ಆ ನಾನೇ ಇಂದು ಸುದೇಷ್ಣೆಯ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.23.23
इदं तु दुःखं कौन्तेय ममासह्यं निबोध तत् ।
या न जातु स्वयं पिंषे गात्रोद्वर्तनमात्मनः ।
अन्यत्र कुन्त्या भद्रं ते सा पिनष्म्यद्य चन्दनं ॥ ४.२३.२३ ॥
ಕುಂತೀಪುತ್ರನೇ, ನನ್ನ ಈ ಅಸಹನೀಯ ದುಃಖವನ್ನು ತಿಳಿ. ಕುಂತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನನಗಾಗಿ ನಾನೇ ಎಂದೂ ಮೈ ಲೇಪನದ ಗಂಧವನ್ನು ಅರೆದಿರಲಿಲ್ಲ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ಆ ನಾನೇ ಇಂದು ಗಂಧ ಅರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.23.24
पश्य कौन्तेय पाणी मे नैवं वै भवतः पुरा ।
इत्यस्मै दर्शयामास किणवन्तौ करावुभौ ॥ ४.२३.२४ ॥
ಕುಂತೀಪುತ್ರನೇ, ನನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಹಿಂದೆ ಹೀಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು.
4.23.25
बिभेमि कुन्त्या या नाऽहं युष्माकं वा कदाचन ।
साऽद्याग्रतो विराटस्य भीता तिष्ठामि किंकरी ॥ ४.२३.२५ ॥
ನಾನು ಕುಂತಿಗಾಗಲಿ ನಿಮಗಾಗಲಿ ಎಂದೂ ಭಯಪಟ್ಟವಳಲ್ಲ. ಇಂದು ಭಯಗೊಂಡವಳಾಗಿ ವಿರಾಟನ ಮುಂದೆ ದಾಸಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ.
4.23.26
किंनु वक्ष्यति सम्राण्मां वर्णकः सुकृतो न वा ।
नान्यपिष्टं विराटस्य चन्दनं किल रोचते ॥ ४.२३.२६ ॥
ಸಾಮ್ರಾಟನು ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳುವನೋ? ಆ ಲೇಪ ತಯಾರಿಸಿದವನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನೋ ಇಲ್ಲವೋ? ವಿರಾಟನಿಗೆ ಬೇರೆಯವರು ಅರೆದ ಗಂಧ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
4.23.27
सा कीर्तयन्ती दुःखानि भीमसेनस्य भामिनी ।
रुरोद शनकैः कृष्णा भीमस्योरस्समाश्रिता ॥ ४.२३.२७ ॥
ಭೀಮಸೇನನ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ ಆ ಸುಂದರಿ ಕೃಷ್ಣೆ ಭೀಮನ ಎದೆಗೆ ಒರಗಿ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಅತ್ತಳು.
4.23.28
सा बाष्पकलया वाचा निश्वसन्ती पुनःपुनः ।
हृदयं भीमसेनस्य घटयन्तीदमब्रवीत् ॥ ४.२३.२८ ॥
ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದ್ಗದಿತ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಪದೇ ಪದೇ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಡುತ್ತಾ, ಭೀಮಸೇನನ ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
4.23.29
नाल्पं कृतं मया भीम देवानां किल्बिषं पुरा ।
अभाग्या या तु जीवामि मर्तव्ये सति पाण्डव ॥ ४.२३.२९ ॥
ಓ ಭೀಮ, ಹಿಂದೆ ನಾನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಓ ಪಾಂಡವ, ಮರಣ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೂ ನಾನು ಅದೃಷ್ಟಹೀನಳಾಗಿ ಬದುಕಿದ್ದೇನೆ.
4.23.30
कीचकं चेन्न हन्यास्त्वं स्वात्मानं नाशयाम्यहम् ।
विषमालोड्य पास्यामि प्रवेक्ष्याम्यथवाऽनलम्।
अभाग्याऽहमपुण्याऽहं नित्यदुःखा च विक्लवा ॥ ४.२३.३० ॥
ನೀನು ಕೀಚಕನನ್ನು ಕೊಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನನ್ನನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ವಿಷ ಕಲಸಿ ಕುಡಿಯುತ್ತೇನೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಅದೃಷ್ಟಹೀನಳು, ಪುಣ್ಯಹೀನಳು, ನಿತ್ಯ ದುಃಖಿತಳು, ದುರ್ಬಲಳು.
4.23.31
पापे निपतितायाश्च किं फलं जीवितेन मे ।
इत्यस्मै दर्शयामास किणबद्धौ करावुभौ ॥ ४.२३.३१ ॥
ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನನಗೆ ಬದುಕಿನಿಂದ ಏನು ಫಲ? ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕೈಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದಳು.
4.23.32
ततस्तस्याः करौ पीनौ किणबद्धौ वृकोदरः ।
मुखमानीय वेपन्त्या रुरोद परवीरहा ॥ ४.२३.३२ ॥
ಆಗ ವೃಕೋದರನು ಅವಳ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ದಪ್ಪ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ಮುಖವನ್ನು ತನ್ನ ಹತ್ತಿರ ತಂದು, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು ಅತ್ತನು.
4.23.33
तौ गृहीत्वा च कौन्तेयो बाष्पमुत्सृज्य वीर्यवान् ।
ततः परमदुःखार्त इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.२३.३३ ॥
ಆ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತ, ಅತಿ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಕೌಂತೇಯನು ಆಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.