Mahābhārata · Adhyāya 4.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.46.1
भारद्वाजस्ततो द्रोणः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
राजानं चाह संप्रेक्ष्य दुर्योधनमरिंदमः ॥ ४.४६.१ ॥
Then Droṇa, son of Bharadvāja, the best of all weapon-bearers, the subduer of foes, looking at Duryodhana, spoke to the king.
4.46.2
यथा रथस्य निर्घोषो यथा शङ्ख उदीर्यते ।
कम्पते च यथा भूमिर्नैषोन्यः सव्यसाचिनः ॥ ४.४६.२ ॥
Like the rumble of a chariot, like a conch being sounded, like the trembling of the earth — this is not the sound of another, but of Savyasācin (Arjuna).
4.46.3
औत्पातिकमिदं राजन्निमित्तं भवतीह नः ।
न हि पश्यामि विजयं सैन्येऽस्माकं परन्तप ॥ ४.४६.३ ॥
O king, this portentous sign has appeared here for us. O scorcher of foes, I do not see victory in our army.
4.46.4
शस्त्राणि न प्रकाशन्ते न प्रहृष्यन्ति वाहनाः ।
अग्नयश्च न भासन्ते सुसमिद्धा न शोभनाः ॥ ४.४६.४ ॥
The weapons do not shine, the mounts do not rejoice, and the well-kindled fires neither blaze nor appear auspicious.
4.46.5
प्रत्यादित्यं च नः सर्वे मृगा घोरा नदन्ति च ।
शकुनाश्चापसव्याश्च वेदयन्ति महाभयम् ॥ ४.४६.५ ॥
Facing the sun, all the fierce beasts roar toward us, and birds flying to the left announce great fear.
4.46.6
गोमायुरेष सैन्यानां रुदन्मध्येन धावति ।
चाषा नदन्ति चाकाशे वेदयन्तो महद्भयम् ॥ ४.४६.६ ॥
This jackal runs weeping through the middle of the armies, and kites cry out in the sky, announcing great fear.
4.46.7
भवतां चैव रोमाणि प्रहृष्टानीव लक्षये ॥ ४.४६.७ ॥
And I see your hairs standing on end, as if thrilled.
4.46.8
अनुष्णाङ्गाश्च संस्विन्ना जृम्भन्ते चाप्यभीक्ष्णशः ।
विष्कम्भन्ति च मातङ्गा मुञ्चन्त्यश्रूणि वाजिनः ।
सदा मूत्रं पुरीषं च उत्सृजन्ति पुनः पुनः ॥ ४.४६.८ ॥
Their limbs are not cool; they are drenched in sweat, and they yawn again and again. The elephants stand stiffened, the horses shed tears, and again and again they void urine and dung.
4.46.9
लोहितार्द्रा च पृथिवी दिशः सर्वाः प्रधूमिताः ।
न च सूर्यः प्रतपति महद्वेदयते भयम् ॥ ४.४६.९ ॥
The earth is wet with blood, and all the directions are darkened with smoke. The sun does not blaze; it reveals a great fear.
4.46.10
हस्तिनश्चापि वित्रस्ता योधाश्चापि वितत्रसुः ।
पराभूता च वः सेना न कश्चिद्योद्भुमिच्छति ॥ ४.४६.१० ॥
The elephants are terrified, and the warriors too have been struck with terror. Your army is defeated, and no one desires to fight.
4.46.11
विषण्णमुखभूयिष्ठाः सर्वे योधा विचेतसः ।
दिशं ते दक्षिणां सर्वे विप्रेक्षन्ते पुनः पुनः ॥ ४.४६.११ ॥
Nearly all the warriors, with dejected faces and bewildered minds, look again and again toward the southern direction.
4.46.12
मृगाश्च पक्षिणश्चैव सव्यमेव पतन्ति नः ।
वादित्रोद्धृष्टघोषाश्च न च गाढं स्वनन्ति च।
ध्वजाग्रेषु निलीयन्ते वायसास्तन्न शोभनम् ॥ ४.४६.१२ ॥
Deer and birds pass by on our left, and though the din of the instruments rises, they do not cry out deeply; crows settle at the tips of the banners — this is not auspicious.
4.46.13
यथा मेघस्य निनदो गम्भीरस्तूर्णमायतः ।
श्रूयते रथनिर्घोषो नायमन्यो धनञ्जयात् ॥ ४.४६.१३ ॥
As the deep thunder of a cloud is heard spreading swiftly, so this rumble of a chariot is heard; it is none other than Dhanañjaya's.
4.46.14
अश्वानां स्वनतां शब्दो वहतां पाकशासनिम् ।
वानरस्य रथे दिव्यो निस्वनः श्रूयते महान् ॥ ४.४६.१४ ॥
The sound of horses neighing as they bear Indra, and the divine, great roar of the monkey on the chariot, are heard.
4.46.15
शङ्खशब्देन पार्थस्य कर्णौ मे बधिरीकृतौ ।
सर्वसैन्यं च वित्रस्तं नायमन्यो धनञ्जयात् ॥ ४.४६.१५ ॥
By the sound of Pārtha's conch my ears have been deafened, and the whole army is terrified; this is none other than Dhanañjaya's.
4.46.16
राजानमग्रतः कृत्वा दुर्योधनमरिन्दमम् ।
गाः प्रस्थाप्य च तिष्ठामो व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
प्रविभज्य त्रिधा सेनां समुच्छ्रित्य ध्वजानपि ॥ ४.४६.१६ ॥
Placing King Duryodhana, subduer of foes, in front, and sending the cattle away, we stand as strikers with arrayed troops, dividing the army threefold and raising our banners high.
4.46.17
शितैर्बाणैः प्रताप्येमां चमूमेष धनञ्जयः ।
मूर्ध्नि सर्वनरेन्द्राणां वामपादं करिष्यति ॥ ४.४६.१७ ॥
Dhanañjaya, scorching this army with sharp arrows, will set his left foot upon the heads of all the kings.
4.46.18
न ह्येष शक्यो बीभत्सुर्जेतुं देवासुरैरपि ।
दिक्षु गुल्मा निवेश्यन्तां यत्ता योत्स्यामहेऽर्जुन ॥ ४.४६.१८ ॥
This Bībhatsu cannot be conquered even by gods and demons. Let detachments be posted in all directions; ready, we shall fight, O Arjuna.