ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.46.1
भारद्वाजस्ततो द्रोणः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
राजानं चाह संप्रेक्ष्य दुर्योधनमरिंदमः ॥ ४.४६.१ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.46.2
यथा रथस्य निर्घोषो यथा शङ्ख उदीर्यते ।
कम्पते च यथा भूमिर्नैषोन्यः सव्यसाचिनः ॥ ४.४६.२ ॥
ਰਥ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ, ਸੰਖ ਵੱਜਣ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਵਾਂਗ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਹੈ।
4.46.3
औत्पातिकमिदं राजन्निमित्तं भवतीह नः ।
न हि पश्यामि विजयं सैन्येऽस्माकं परन्तप ॥ ४.४६.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਅਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।
4.46.4
शस्त्राणि न प्रकाशन्ते न प्रहृष्यन्ति वाहनाः ।
अग्नयश्च न भासन्ते सुसमिद्धा न शोभनाः ॥ ४.४६.४ ॥
ਸ਼ਸਤਰ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦੇ, ਵਾਹਨ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵੀ ਨਾ ਬਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾ ਸ਼ੁਭ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
4.46.5
प्रत्यादित्यं च नः सर्वे मृगा घोरा नदन्ति च ।
शकुनाश्चापसव्याश्च वेदयन्ति महाभयम् ॥ ४.४६.५ ॥
ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਪਸ਼ੂ ਗਰਜਦੇ ਹਨ; ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਭੈ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
4.46.6
गोमायुरेष सैन्यानां रुदन्मध्येन धावति ।
चाषा नदन्ति चाकाशे वेदयन्तो महद्भयम् ॥ ४.४६.६ ॥
ਇਹ ਗਿੱਦੜ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਸ਼ ਪੰਛੀ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਭੈ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
4.46.7
भवतां चैव रोमाणि प्रहृष्टानीव लक्षये ॥ ४.४६.७ ॥
ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਰੋਮ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ।
4.46.8
अनुष्णाङ्गाश्च संस्विन्ना जृम्भन्ते चाप्यभीक्ष्णशः ।
विष्कम्भन्ति च मातङ्गा मुञ्चन्त्यश्रूणि वाजिनः ।
सदा मूत्रं पुरीषं च उत्सृजन्ति पुनः पुनः ॥ ४.४६.८ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਠੰਢੇ ਨਹੀਂ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਮਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਥੀ ਅਕੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਘੋੜੇ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਗੋਬਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
4.46.9
लोहितार्द्रा च पृथिवी दिशः सर्वाः प्रधूमिताः ।
न च सूर्यः प्रतपति महद्वेदयते भयम् ॥ ४.४६.९ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਧਰਤੀ; ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਤਪਦਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਡਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.46.10
हस्तिनश्चापि वित्रस्ता योधाश्चापि वितत्रसुः ।
पराभूता च वः सेना न कश्चिद्योद्भुमिच्छति ॥ ४.४६.१० ॥
ਹਾਥੀ ਵੀ ਡਰ ਗਏ ਹਨ, ਯੋਧੇ ਵੀ ਸਹਿਮ ਗਏ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਹਾਰ ਗਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਲੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
4.46.11
विषण्णमुखभूयिष्ठाः सर्वे योधा विचेतसः ।
दिशं ते दक्षिणां सर्वे विप्रेक्षन्ते पुनः पुनः ॥ ४.४६.११ ॥
ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਉਦਾਸ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
4.46.12
मृगाश्च पक्षिणश्चैव सव्यमेव पतन्ति नः ।
वादित्रोद्धृष्टघोषाश्च न च गाढं स्वनन्ति च।
ध्वजाग्रेषु निलीयन्ते वायसास्तन्न शोभनम् ॥ ४.४६.१२ ॥
ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਸਾਡੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਕਾਂ ਝੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛੁਪ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ — ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ।
4.46.13
यथा मेघस्य निनदो गम्भीरस्तूर्णमायतः ।
श्रूयते रथनिर्घोषो नायमन्यो धनञ्जयात् ॥ ४.४६.१३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮੇਘ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਗਰਜ ਛੇਤੀ ਫੈਲ ਕੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਰੱਥ ਦੀ ਘੂੰਗਾਟ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ; ਇਹ ਧਨੰਜਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨਹੀਂ।
4.46.14
अश्वानां स्वनतां शब्दो वहतां पाकशासनिम् ।
वानरस्य रथे दिव्यो निस्वनः श्रूयते महान् ॥ ४.४६.१४ ॥
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਢੋਂਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਹਿਣਕਾਰ ਅਤੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਵਾਨਰ (ਹਨੂਮਾਨ) ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਮਹਾਨ ਗਰਜ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
4.46.15
शङ्खशब्देन पार्थस्य कर्णौ मे बधिरीकृतौ ।
सर्वसैन्यं च वित्रस्तं नायमन्यो धनञ्जयात् ॥ ४.४६.१५ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਬੋਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਡਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਧਨੰਜਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਨਹੀਂ।
4.46.16
राजानमग्रतः कृत्वा दुर्योधनमरिन्दमम् ।
गाः प्रस्थाप्य च तिष्ठामो व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
प्रविभज्य त्रिधा सेनां समुच्छ्रित्य ध्वजानपि ॥ ४.४६.१६ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ, ਵਿਊਹ ਰਚੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਹਾਰਕ ਬਣ ਕੇ ਅਸੀਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਂ; ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਝੰਡੇ ਵੀ ਉੱਚੇ ਚੁੱਕ ਕੇ।
4.46.17
शितैर्बाणैः प्रताप्येमां चमूमेष धनञ्जयः ।
मूर्ध्नि सर्वनरेन्द्राणां वामपादं करिष्यति ॥ ४.४६.१७ ॥
ਇਹ ਧਨੰਜਯ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਪਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਰੱਖੇਗਾ।
4.46.18
न ह्येष शक्यो बीभत्सुर्जेतुं देवासुरैरपि ।
दिक्षु गुल्मा निवेश्यन्तां यत्ता योत्स्यामहेऽर्जुन ॥ ४.४६.१८ ॥
ਇਸ ਬੀਭਤਸੂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟੁਕੜੀਆਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ; ਅਸੀਂ ਚੌਕਸ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਂਗੇ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ।