મહાભારત · અધ્યાય 4.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.46.1
भारद्वाजस्ततो द्रोणः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
राजानं चाह संप्रेक्ष्य दुर्योधनमरिंदमः ॥ ४.४६.१ ॥
ત્યારે શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, શત્રુઓનું દમન કરનાર ભારદ્વાજ-પુત્ર દ્રોણે દુર્યોધન તરફ જોઈને રાજાને કહ્યું.
4.46.2
यथा रथस्य निर्घोषो यथा शङ्ख उदीर्यते ।
कम्पते च यथा भूमिर्नैषोन्यः सव्यसाचिनः ॥ ४.४६.२ ॥
રથના ગડગડાટ જેવું, શંખ વાગતો હોય તેવું, પૃથ્વી કંપતી હોય તેવું સંભળાય છે; આ બીજા કોઈનું નથી, સવ્યસાચી (અર્જુન)નું છે.
4.46.3
औत्पातिकमिदं राजन्निमित्तं भवतीह नः ।
न हि पश्यामि विजयं सैन्येऽस्माकं परन्तप ॥ ४.४६.३ ॥
હે રાજન્, આ આપણા માટે અહીં એક અશુભ ચિહ્ન છે. હે શત્રુઓને તપાવનાર, આપણી સેનામાં મને વિજય દેખાતો નથી.
4.46.4
शस्त्राणि न प्रकाशन्ते न प्रहृष्यन्ति वाहनाः ।
अग्नयश्च न भासन्ते सुसमिद्धा न शोभनाः ॥ ४.४६.४ ॥
શસ્ત્રો ચમકતાં નથી, વાહનો હર્ષિત થતાં નથી; સારી રીતે પ્રજ્વલિત અગ્નિ પણ પ્રકાશતો નથી, શુભ પણ નથી.
4.46.5
प्रत्यादित्यं च नः सर्वे मृगा घोरा नदन्ति च ।
शकुनाश्चापसव्याश्च वेदयन्ति महाभयम् ॥ ४.४६.५ ॥
સૂર્યની સામે આપણી તરફ સર્વ ભયંકર પશુઓ ગર્જના કરે છે; ડાબી બાજુ જતાં પક્ષીઓ પણ મહાભય સૂચવે છે.
4.46.6
गोमायुरेष सैन्यानां रुदन्मध्येन धावति ।
चाषा नदन्ति चाकाशे वेदयन्तो महद्भयम् ॥ ४.४६.६ ॥
આ શિયાળ સેનાઓની વચ્ચેથી રડતું દોડે છે; આકાશમાં ચાષ પક્ષીઓ ચીસો પાડીને મહાભય જણાવે છે.
4.46.7
भवतां चैव रोमाणि प्रहृष्टानीव लक्षये ॥ ४.४६.७ ॥
અને મને તમારા રોમ પણ રોમાંચિત થયેલા જણાય છે.
4.46.8
अनुष्णाङ्गाश्च संस्विन्ना जृम्भन्ते चाप्यभीक्ष्णशः ।
विष्कम्भन्ति च मातङ्गा मुञ्चन्त्यश्रूणि वाजिनः ।
सदा मूत्रं पुरीषं च उत्सृजन्ति पुनः पुनः ॥ ४.४६.८ ॥
તેમના અંગ ઠંડા નથી, પરસેવાથી ભીંજાયેલા છે; વારંવાર બગાસાં ખાય છે. હાથીઓ અકડાઈને ઊભા છે, ઘોડા આંસુ સારે છે, અને વારંવાર મૂત્ર તથા મળ ત્યાગે છે.
4.46.9
लोहितार्द्रा च पृथिवी दिशः सर्वाः प्रधूमिताः ।
न च सूर्यः प्रतपति महद्वेदयते भयम् ॥ ४.४६.९ ॥
લોહીથી ભીંજાયેલી ધરતી; બધી દિશાઓ ધુમાડાથી ધૂંધળી થઈ છે. સૂર્ય તપતો નથી; તે મહાન ભયની સૂચના આપે છે.
4.46.10
हस्तिनश्चापि वित्रस्ता योधाश्चापि वितत्रसुः ।
पराभूता च वः सेना न कश्चिद्योद्भुमिच्छति ॥ ४.४६.१० ॥
હાથીઓ પણ ડરી ગયા છે, યોદ્ધાઓ પણ ભયભીત થયા છે. તમારી સેના પરાજિત થઈ છે; હવે કોઈ લડવા ઇચ્છતું નથી.
4.46.11
विषण्णमुखभूयिष्ठाः सर्वे योधा विचेतसः ।
दिशं ते दक्षिणां सर्वे विप्रेक्षन्ते पुनः पुनः ॥ ४.४६.११ ॥
લગભગ બધા યોદ્ધાઓ ઉદાસ ચહેરે અને વિમૂઢ છે. તેઓ સૌ વારંવાર દક્ષિણ દિશા તરફ જુએ છે.
4.46.12
मृगाश्च पक्षिणश्चैव सव्यमेव पतन्ति नः ।
वादित्रोद्धृष्टघोषाश्च न च गाढं स्वनन्ति च।
ध्वजाग्रेषु निलीयन्ते वायसास्तन्न शोभनम् ॥ ४.४६.१२ ॥
મૃગો અને પક્ષીઓ આપણી ડાબી બાજુથી જ ઊડી રહ્યાં છે. વાદ્યોનો ઘોષ ઊઠવા છતાં તેઓ ઊંડા સ્વરે બોલતા નથી; કાગડાઓ ધ્વજાની ટોચે છુપાઈને બેઠા છે — એ શુભ નથી.
4.46.13
यथा मेघस्य निनदो गम्भीरस्तूर्णमायतः ।
श्रूयते रथनिर्घोषो नायमन्यो धनञ्जयात् ॥ ४.४६.१३ ॥
મેઘનો ગંભીર ગર્જારવ ઝડપથી ફેલાઈને સંભળાય છે, તેમ આ રથનો ઘોષ સંભળાય છે; આ ધનંજય સિવાય બીજા કોઈનો નથી.
4.46.14
अश्वानां स्वनतां शब्दो वहतां पाकशासनिम् ।
वानरस्य रथे दिव्यो निस्वनः श्रूयते महान् ॥ ४.४६.१४ ॥
ઇન્દ્રને વહન કરતા ઘોડાઓનો હણહણાટ અને રથ પરના વાનર (હનુમાન)નો દિવ્ય મહાન ઘોષ સંભળાય છે.
4.46.15
शङ्खशब्देन पार्थस्य कर्णौ मे बधिरीकृतौ ।
सर्वसैन्यं च वित्रस्तं नायमन्यो धनञ्जयात् ॥ ४.४६.१५ ॥
પાર્થના શંખનાદથી મારા કાન બહેરા થઈ ગયા છે, આખી સેના ભયભીત છે; આ ધનંજય સિવાય બીજા કોઈનો નથી.
4.46.16
राजानमग्रतः कृत्वा दुर्योधनमरिन्दमम् ।
गाः प्रस्थाप्य च तिष्ठामो व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
प्रविभज्य त्रिधा सेनां समुच्छ्रित्य ध्वजानपि ॥ ४.४६.१६ ॥
શત્રુઓનું દમન કરનાર રાજા દુર્યોધનને આગળ રાખીને, ગાયોને મોકલીને, વ્યૂહ રચેલા પ્રહારકારી બનીને આપણે ઊભા રહીએ છીએ; સેનાને ત્રણ ભાગમાં વહેંચીને, ધ્વજાઓ પણ ઊંચી કરીને.
4.46.17
शितैर्बाणैः प्रताप्येमां चमूमेष धनञ्जयः ।
मूर्ध्नि सर्वनरेन्द्राणां वामपादं करिष्यति ॥ ४.४६.१७ ॥
આ ધનંજય તીક્ષ્ણ બાણોથી આ સેનાને તપાવીને, બધા રાજાઓના માથા પર પોતાનો ડાબો પગ મૂકશે.
4.46.18
न ह्येष शक्यो बीभत्सुर्जेतुं देवासुरैरपि ।
दिक्षु गुल्मा निवेश्यन्तां यत्ता योत्स्यामहेऽर्जुन ॥ ४.४६.१८ ॥
આ બીભત્સુને દેવો અને અસુરો પણ જીતી શકતા નથી; દિશાઓમાં ટુકડીઓ ગોઠવાય; આપણે સાવધ થઈને યુદ્ધ કરીશું, હે અર્જુન.