মহাভারত · অধ্যায় 5.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.117.1
महावीर्यो महीपालः काशीनामीश्वरः प्रभुः ।
दिवोदास इति ख्यातो भैमसेनिर्नराधिपः ॥ ५.११७.१ ॥
মহাবীর্যবান, পৃথিবীপালক, কাশীদের ঈশ্বর ও প্রভু ভৈমসেনি দিবোদাস নামে বিখ্যাত রাজা ছিলেন।
5.117.2
तत्र गच्छावहे भद्रे शनैरागच्छ मा शुचः ।
धार्मिकः संयमे युक्तः सत्ये चैव जनेश्वरः ॥ ५.११७.२ ॥
ভদ্রে, সেখানে আমরা যাব; ধীরে এসো, শোক করো না। সেই রাজা ধার্মিক, সংযমে নিবিষ্ট এবং সত্যে দৃঢ়।
5.117.3
तमुपागम्य स मुनिर्न्यायतस्तेन सत्कृतः ।
गालवः प्रसवस्यार्थे तं नृपं प्रत्यचोदयत् ॥ ५.११७.३ ॥
সেই মুনি গালব তাঁর কাছে গিয়ে, তাঁর দ্বারা যথাবিধি সৎকৃত হয়ে, সন্তানের জন্য সেই রাজাকে অনুরোধ করলেন।
5.117.4
श्रुतमेतन्मया पूर्वं किमुक्त्वा विस्तरं द्विज ।
काङ्क्षितो हि मयैषोऽर्थः श्रुत्वैव द्विजसत्तम ॥ ५.११७.४ ॥
এটি আমি আগেই শুনেছি, হে দ্বিজ; বিস্তারিত বলার কী আছে? হে দ্বিজশ্রেষ্ঠ, এই উদ্দেশ্যই আমিও কামনা করেছিলাম; এটি শুনেই।
5.117.5
एतच्च मे बहुमतं यदुत्सृज्य नराधिपान् ।
मामेवमुपयातोऽसि भावि चैतदसंशयम् ॥ ५.११७.५ ॥
অন্য রাজাদের ছেড়ে তুমি যে আমার কাছেই এসেছ, এটি আমার কাছে অত্যন্ত সম্মানের; এটি নিঃসন্দেহে ঘটবে।
5.117.6
स एव विभवोऽसमाकमश्वानामपि गालव ।
अहमप्येकमेवास्यां जनयिष्यामि पार्थिवम् ॥ ५.११७.६ ॥
সেটিই আমাদের ঐশ্বর্য, হে গালব; অশ্বদেরও ঐশ্বর্য সেটিই; আমিও তার মধ্যে একজন রাজপুত্রকে জন্ম দেব।
5.117.7
तथेत्युक्त्वा द्विजश्रेष्ठः प्रादात्कन्यां महीपतेः ।
विधिपूर्वां च तां राजा कन्यां प्रतिगृहीतवान् ॥ ५.११७.७ ॥
'তথাস্তু' বলে সেই শ্রেষ্ঠ ব্রাহ্মণ রাজাকে কন্যা দান করলেন; রাজা বিধিমতো সেই কন্যাকে গ্রহণ করলেন।
5.117.8
रेमे स तस्यां राजर्षिः प्रभावत्यां यथा रविः ।
स्वाहायां च यथा वह्निर्यथा शाच्यां च वासवः ॥ ५.११७.८ ॥
সেই রাজর্ষি তাঁর সঙ্গে রমণ করতেন, যেমন সূর্য প্রভাবতীর সঙ্গে, অগ্নি স্বাহার সঙ্গে, এবং ইন্দ্র শচীর সঙ্গে।
5.117.9
यथा चन्द्रश्च रोहिण्यां यथा धूमोर्णया यमः ।
वरुणश्च यथा गौर्यां यथा चर्ध्यां धनेश्वरः ॥ ५.११७.९ ॥
যেমন চন্দ্র রোহিণীর সঙ্গে, যম ধূমোর্ণার সঙ্গে, বরুণ গৌরীর সঙ্গে এবং কুবের ঋদ্ধির সঙ্গে রমণ করেন।
5.117.10
यथा नारायणो लक्ष्म्यां जाह्नव्यां च यथोदधिः ।
यथा रुद्रश्च रुद्राण्यां यथा वेद्यां पितामहः ॥ ५.११७.१० ॥
যেমন নারায়ণ লক্ষ্মীর সঙ্গে, সমুদ্র জাহ্নবীর সঙ্গে, রুদ্র রুদ্রাণীর সঙ্গে এবং পিতামহ বেদীর সঙ্গে রমণ করেন।
5.117.11
अदृश्यन्त्यां च वासिष्ठो वसिष्ठश्चाक्षमालया ।
च्यवनश्च सुकन्यायां पुलस्त्यः सन्ध्यया यथा ॥ ५.११७.११ ॥
অদৃশ্যন্তীর সঙ্গে বাসিষ্ঠ, অক্ষমালার সঙ্গে বশিষ্ঠ, সুকন্যার সঙ্গে চ্যবন এবং সন্ধ্যার সঙ্গে পুলস্ত্য রমণ করেন।
5.117.12
अगस्त्यश्चापि वैदर्भ्यां सावित्र्यां सत्यवान्यथा ।
यथा भृगुः पुलोमायामदित्यां कश्यपो यथा ॥ ५.११७.१२ ॥
অগস্ত্য বৈদর্ভীর সঙ্গে, সত্যবান সাবিত্রীর সঙ্গে, ভৃগু পুলোমার সঙ্গে এবং কশ্যপ অদিতির সঙ্গে রমণ করেন।
5.117.13
रेणुकायां यथार्चीको हैमवत्यां च कौशिकः ।
बृहस्पतिश्च तारायां शुक्रश्च शतपर्वणा ॥ ५.११७.१३ ॥
রেণুকার সঙ্গে ঋচীক, হৈমবতীর সঙ্গে কৌশিক, তারার সঙ্গে বৃহস্পতি এবং শতপর্বার সঙ্গে শুক্র।
5.117.14
यथा भूम्यां भूमिपतिरुर्वश्यां च पुरूरवाः ।
ऋचीकः सत्यवत्यां च सरस्वस्यां यथा मनुः ॥ ५.११७.१४ ॥
ভূমির সঙ্গে ভূমিপতি, উর্বশীর সঙ্গে পুরূরবা, সত্যবতীর সঙ্গে ঋচীক এবং সরস্বতীর সঙ্গে মনু।
5.117.15
शकुन्तलायां दुष्यन्तो धृत्यां धर्मश्च शाश्वतः ।
दमयन्त्यां नलश्चैव सत्यवत्यां च नारदः ॥ ५.११७.१५ ॥
শকুন্তলার সঙ্গে দুষ্যন্ত, ধৃতির সঙ্গে শাশ্বত ধর্ম, দময়ন্তীর সঙ্গে নল এবং সত্যবতীর সঙ্গে নারদ।
5.117.16
जरत्कारुर्जरत्कार्वां पुलस्त्यश्च प्रतीच्यया ।
मेनकायां यथोर्णायुस्तुम्बुरुश्चैव रम्भया ॥ ५.११७.१६ ॥
জরৎকারুর সঙ্গে জরৎকারু, প্রতীচীর সঙ্গে পুলস্ত্য, মেনকার সঙ্গে ঊর্ণায়ু এবং রম্ভার সঙ্গে তুম্বুরু।
5.117.17
वासुकिः शतशीर्षायां कुमार्यां च धनञ्जयः ।
वैदेह्यां च यथा रामो रुक्मिण्यां च जनार्दनः ॥ ५.११७.१७ ॥
শতশীর্ষার সঙ্গে বাসুকি, কুমারীর সঙ্গে ধনঞ্জয়, বৈদেহীর সঙ্গে রাম এবং রুক্মিণীর সঙ্গে জনার্দন।
5.117.18
तथा तु रममाणस्य दिवोदासस्य भूपतेः ।
माधवी जनयामास पुत्रमेकं प्रतर्दनम् ॥ ५.११७.१८ ॥
এইভাবে আনন্দে রত রাজা দিবোদাসের থেকে মাধবী প্রতর্দন নামে এক পুত্রের জন্ম দিয়েছিলেন।
5.117.19
अथाजगाम भगवान्दिवोदासं स गालवः ।
समये समनुप्राप्ते वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.११७.१९ ॥
তখন ভগবান গালব দিবোদাসের কাছে এলেন; নির্ধারিত সময় উপস্থিত হলে তিনি এই কথা বললেন।
5.117.20
निर्यातयतु मे कन्यां भवांस्तिष्ठन्तु वाजिनः ।
यावदन्यत्र गच्छामि शुल्कार्थं पृथिवीपते ॥ ५.११७.२० ॥
হে পৃথিবীপতি, আপনি আমাকে সেই কন্যাকে ফিরিয়ে দিন; আর আমি শুল্কের জন্য অন্যত্র যাওয়া পর্যন্ত ঘোড়াগুলি এখানেই থাক।
5.117.21
दिवोदासोऽथ धर्मात्मा समये गालवस्य ताम् ।
कान्यां निर्यातयामास स्थितः सत्ये महीपतिः ॥ ५.११७.२१ ॥
তখন ধর্মাত্মা দিবোদাস নির্ধারিত সময়ে গালবের সেই কন্যাকে ফিরিয়ে দিলেন; তিনি সত্যে অটল ছিলেন।