มหาภารตะ · อัธยายะ 5.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.117.1
महावीर्यो महीपालः काशीनामीश्वरः प्रभुः ।
दिवोदास इति ख्यातो भैमसेनिर्नराधिपः ॥ ५.११७.१ ॥
ทิโวทาส บุตรของภีมเสน เป็นกษัตริย์ผู้มีพลานุภาพยิ่ง ผู้พิทักษ์แผ่นดิน เป็นเจ้าและผู้ปกครองแห่งแคว้นกาศี เป็นที่รู้จักกันดี
5.117.2
तत्र गच्छावहे भद्रे शनैरागच्छ मा शुचः ।
धार्मिकः संयमे युक्तः सत्ये चैव जनेश्वरः ॥ ५.११७.२ ॥
ไปกันที่นั่นเถิด แม่ผู้เจริญ จงค่อย ๆ มาเถิด อย่าโศกเศร้าเลย กษัตริย์พระองค์นั้นทรงธรรม ทรงฝึกตนในการสังยม และตั้งมั่นในสัตย์
5.117.3
तमुपागम्य स मुनिर्न्यायतस्तेन सत्कृतः ।
गालवः प्रसवस्यार्थे तं नृपं प्रत्यचोदयत् ॥ ५.११७.३ ॥
ฤๅษีคาลวะเข้าไปเฝ้าพระองค์ และได้รับการต้อนรับอย่างสมควรจากพระองค์ แล้วจึงชักชวนกษัตริย์พระองค์นั้นเพื่อให้มีบุตร
5.117.4
श्रुतमेतन्मया पूर्वं किमुक्त्वा विस्तरं द्विज ।
काङ्क्षितो हि मयैषोऽर्थः श्रुत्वैव द्विजसत्तम ॥ ५.११७.४ ॥
ข้าพเจ้าได้ฟังเรื่องนี้มาก่อนแล้ว ท่านพราหมณ์ เหตุใดจึงต้องกล่าวยืดยาว แท้จริงแล้ว ข้าพเจ้าปรารถนาจุดประสงค์นี้อยู่แล้ว ข้าพเจ้าเพียงแต่ได้ฟังเท่านั้น ท่านผู้ประเสริฐสุดในหมู่ทวิชาติ
5.117.5
एतच्च मे बहुमतं यदुत्सृज्य नराधिपान् ।
मामेवमुपयातोऽसि भावि चैतदसंशयम् ॥ ५.११७.५ ॥
สิ่งที่ท่านมาหาข้าพเจ้าเพียงผู้เดียว โดยละทิ้งกษัตริย์พระองค์อื่น ๆ นั้น ข้าพเจ้ายินดียิ่งนัก และสิ่งนี้จะเกิดขึ้นแน่นอน ไม่ต้องสงสัยเลย
5.117.6
स एव विभवोऽसमाकमश्वानामपि गालव ।
अहमप्येकमेवास्यां जनयिष्यामि पार्थिवम् ॥ ५.११७.६ ॥
ความรุ่งเรืองนั้นแหละคือความรุ่งเรืองของเรา คาลวะ และเป็นความรุ่งเรืองของม้าด้วย ข้าพเจ้าก็จะให้กำเนิดกษัตริย์องค์หนึ่งแก่นางเช่นกัน
5.117.7
तथेत्युक्त्वा द्विजश्रेष्ठः प्रादात्कन्यां महीपतेः ।
विधिपूर्वां च तां राजा कन्यां प्रतिगृहीतवान् ॥ ५.११७.७ ॥
พระองค์ตรัสว่า ก็ให้เป็นเช่นนั้นเถิด ทวิชาติผู้ประเสริฐจึงยกธิดาให้แก่พระราชา และพระราชารับนางไว้ตามพิธีอย่างถูกต้อง
5.117.8
रेमे स तस्यां राजर्षिः प्रभावत्यां यथा रविः ।
स्वाहायां च यथा वह्निर्यथा शाच्यां च वासवः ॥ ५.११७.८ ॥
ราชฤๅษีพระองค์นั้นทรงเพลิดเพลินกับนาง เหมือนพระอาทิตย์เพลิดเพลินกับประภาวตี เหมือนพระอัคนีกับสวาหา และเหมือนพระอินทร์กับศจี
5.117.9
यथा चन्द्रश्च रोहिण्यां यथा धूमोर्णया यमः ।
वरुणश्च यथा गौर्यां यथा चर्ध्यां धनेश्वरः ॥ ५.११७.९ ॥
เหมือนพระจันทร์กับโรหิณี เหมือนพระยมกับธูมรณา เหมือนพระวรุณกับเคารี และเหมือนเจ้าแห่งทรัพย์กับฤทธิ์
5.117.10
यथा नारायणो लक्ष्म्यां जाह्नव्यां च यथोदधिः ।
यथा रुद्रश्च रुद्राण्यां यथा वेद्यां पितामहः ॥ ५.११७.१० ॥
เหมือนพระนารายณ์กับพระลักษมี เหมือนมหาสมุทรกับแม่น้ำชาห์นวี เหมือนพระรุทรกับพระรุทราณี และเหมือนปู่พระพรหมกับเวที
5.117.11
अदृश्यन्त्यां च वासिष्ठो वसिष्ठश्चाक्षमालया ।
च्यवनश्च सुकन्यायां पुलस्त्यः सन्ध्यया यथा ॥ ५.११७.११ ॥
เหมือนวาสิษฐะกับอทฤศยันตี วสิษฐะกับอักษมาลา จยวนะกับสุกันยา และปุลัสตยะกับสันธยา
5.117.12
अगस्त्यश्चापि वैदर्भ्यां सावित्र्यां सत्यवान्यथा ।
यथा भृगुः पुलोमायामदित्यां कश्यपो यथा ॥ ५.११७.१२ ॥
และอคัสตยะกับไวทรภี สัตยวานกับสาวิตรี ภฤคุกับปุโลมา และกัศยปกับอทิติ
5.117.13
रेणुकायां यथार्चीको हैमवत्यां च कौशिकः ।
बृहस्पतिश्च तारायां शुक्रश्च शतपर्वणा ॥ ५.११७.१३ ॥
เหมือนอรชีกะกับเรณุกา เกาศิกะกับไหมวตี พฤหัสบดีกับตารา และศุกรกับศตปรรวา
5.117.14
यथा भूम्यां भूमिपतिरुर्वश्यां च पुरूरवाः ।
ऋचीकः सत्यवत्यां च सरस्वस्यां यथा मनुः ॥ ५.११७.१४ ॥
เหมือนเจ้าแห่งแผ่นดินกับภูมิ ปุรูรวัสกับอุรวศี ฤจีกะกับสัตยวดี และมนุกับสรัสวตี
5.117.15
शकुन्तलायां दुष्यन्तो धृत्यां धर्मश्च शाश्वतः ।
दमयन्त्यां नलश्चैव सत्यवत्यां च नारदः ॥ ५.११७.१५ ॥
เหมือนทุษยันตะกับศกุนตลา พระธรรมอันนิรันดร์กับธฤติ นลกับทมยันตี และนารทะกับสัตยวดี
5.117.16
जरत्कारुर्जरत्कार्वां पुलस्त्यश्च प्रतीच्यया ।
मेनकायां यथोर्णायुस्तुम्बुरुश्चैव रम्भया ॥ ५.११७.१६ ॥
เหมือนชรัตการุกับชรัตการวี ปุลัสตยะกับประตีจี อูรณายุกับเมนกา และตุมบุรุกับรัมภา
5.117.17
वासुकिः शतशीर्षायां कुमार्यां च धनञ्जयः ।
वैदेह्यां च यथा रामो रुक्मिण्यां च जनार्दनः ॥ ५.११७.१७ ॥
เหมือนวาสุกีกับศตศีรษา ธนัญชัยกับหญิงสาวนั้น พระรามกับเวเทหี และชนารทนะกับรุกมินี
5.117.18
तथा तु रममाणस्य दिवोदासस्य भूपतेः ।
माधवी जनयामास पुत्रमेकं प्रतर्दनम् ॥ ५.११७.१८ ॥
ขณะที่พระราชาทิโวทาสทรงเพลิดเพลินอยู่เช่นนั้น มาธวีได้ให้กำเนิดบุตรชายหนึ่งองค์ ชื่อประตรทนะ
5.117.19
अथाजगाम भगवान्दिवोदासं स गालवः ।
समये समनुप्राप्ते वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.११७.१९ ॥
ต่อมา ฤๅษีคาลวะผู้ทรงอำนาจได้มาหาทิโวทาส และเมื่อถึงกาลที่กำหนดไว้ ท่านจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
5.117.20
निर्यातयतु मे कन्यां भवांस्तिष्ठन्तु वाजिनः ।
यावदन्यत्र गच्छामि शुल्कार्थं पृथिवीपते ॥ ५.११७.२० ॥
โปรดส่งธิดาคืนให้ข้าพเจ้า และให้ม้าทั้งหลายอยู่ที่นี่ โอ เจ้าแห่งแผ่นดิน ขณะที่ข้าพเจ้าไปแสวงหาค่าตอบแทนที่อื่น
5.117.21
दिवोदासोऽथ धर्मात्मा समये गालवस्य ताम् ।
कान्यां निर्यातयामास स्थितः सत्ये महीपतिः ॥ ५.११७.२१ ॥
จากนั้น ทิโวทาส ผู้มีจิตใจในธรรม เจ้าแห่งแผ่นดิน ได้คืนนางกัญญาของคาลวะให้ตามเวลาที่นัดหมาย เพราะท่านดำรงมั่นอยู่ในสัจจะ