महाभारत · अध्याय 5.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.117.1
महावीर्यो महीपालः काशीनामीश्वरः प्रभुः ।
दिवोदास इति ख्यातो भैमसेनिर्नराधिपः ॥ ५.११७.१ ॥
महावीर्यवान, पृथ्वीपालक, काशींचा अधिपती व प्रभू, भैमसेनी दिवोदास नावाने प्रसिद्ध राजा होता.
5.117.2
तत्र गच्छावहे भद्रे शनैरागच्छ मा शुचः ।
धार्मिकः संयमे युक्तः सत्ये चैव जनेश्वरः ॥ ५.११७.२ ॥
भद्रे, आपण तिथे जाऊ; हळूहळू ये, शोक करू नकोस. तो राजा धार्मिक, संयमात तत्पर आणि सत्यात स्थिर आहे.
5.117.3
तमुपागम्य स मुनिर्न्यायतस्तेन सत्कृतः ।
गालवः प्रसवस्यार्थे तं नृपं प्रत्यचोदयत् ॥ ५.११७.३ ॥
तो मुनी गालव त्याच्याजवळ जाऊन, त्याने न्यायाने सत्कार केल्यावर, संततीसाठी त्या राजाला प्रवृत्त करू लागला.
5.117.4
श्रुतमेतन्मया पूर्वं किमुक्त्वा विस्तरं द्विज ।
काङ्क्षितो हि मयैषोऽर्थः श्रुत्वैव द्विजसत्तम ॥ ५.११७.४ ॥
हे मी आधीच ऐकले आहे, द्विजा; विस्ताराने काय सांगायचे? द्विजश्रेष्ठा, हाच हेतू मलाही इष्ट होता; तो ऐकल्यावरच.
5.117.5
एतच्च मे बहुमतं यदुत्सृज्य नराधिपान् ।
मामेवमुपयातोऽसि भावि चैतदसंशयम् ॥ ५.११७.५ ॥
इतर राजांना सोडून तू माझ्याकडेच आलास, हे मला फार मान्य आहे; हे निःसंशय घडेल.
5.117.6
स एव विभवोऽसमाकमश्वानामपि गालव ।
अहमप्येकमेवास्यां जनयिष्यामि पार्थिवम् ॥ ५.११७.६ ॥
तेच आमचे वैभव आहे, गालवा; घोड्यांचेही वैभव तेच आहे; मीही तिच्यामध्ये एका राजपुत्राला जन्म देईन.
5.117.7
तथेत्युक्त्वा द्विजश्रेष्ठः प्रादात्कन्यां महीपतेः ।
विधिपूर्वां च तां राजा कन्यां प्रतिगृहीतवान् ॥ ५.११७.७ ॥
असे म्हणून त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने राजाला कन्या दिली; आणि राजाने विधिपूर्वक त्या कन्येचा स्वीकार केला.
5.117.8
रेमे स तस्यां राजर्षिः प्रभावत्यां यथा रविः ।
स्वाहायां च यथा वह्निर्यथा शाच्यां च वासवः ॥ ५.११७.८ ॥
तो राजर्षी तिच्याबरोबर रमला, जसा रवि प्रभावतीबरोबर, जसा वह्नी स्वाहेबरोबर आणि जसा वासव शचीबरोबर.
5.117.9
यथा चन्द्रश्च रोहिण्यां यथा धूमोर्णया यमः ।
वरुणश्च यथा गौर्यां यथा चर्ध्यां धनेश्वरः ॥ ५.११७.९ ॥
जसा चंद्र रोहिणीबरोबर, जसा यम धूमोर्णेबरोबर, वरुण गौरीबरोबर आणि धनेश्वर ऋद्धीबरोबर रमतो.
5.117.10
यथा नारायणो लक्ष्म्यां जाह्नव्यां च यथोदधिः ।
यथा रुद्रश्च रुद्राण्यां यथा वेद्यां पितामहः ॥ ५.११७.१० ॥
जसा नारायण लक्ष्मीबरोबर, जसा समुद्र जाह्नवीबरोबर, जसा रुद्र रुद्राणीबरोबर आणि जसा पितामह वेदीबरोबर रमतो.
5.117.11
अदृश्यन्त्यां च वासिष्ठो वसिष्ठश्चाक्षमालया ।
च्यवनश्च सुकन्यायां पुलस्त्यः सन्ध्यया यथा ॥ ५.११७.११ ॥
अदृश्यंतीबरोबर वासिष्ठ, अक्षमालेबरोबर वसिष्ठ, सुकन्येबरोबर च्यवन आणि संध्येबरोबर पुलस्त्य रमतात.
5.117.12
अगस्त्यश्चापि वैदर्भ्यां सावित्र्यां सत्यवान्यथा ।
यथा भृगुः पुलोमायामदित्यां कश्यपो यथा ॥ ५.११७.१२ ॥
अगस्त्य वैदर्भीबरोबर, सत्यवान सावित्रीबरोबर, भृगु पुलोमेबरोबर आणि कश्यप अदितीबरोबर रमतात.
5.117.13
रेणुकायां यथार्चीको हैमवत्यां च कौशिकः ।
बृहस्पतिश्च तारायां शुक्रश्च शतपर्वणा ॥ ५.११७.१३ ॥
रेणुकेसह ऋचीक, हैमवतीसह कौशिक, तारासह बृहस्पती आणि शतपर्वेसह शुक्र.
5.117.14
यथा भूम्यां भूमिपतिरुर्वश्यां च पुरूरवाः ।
ऋचीकः सत्यवत्यां च सरस्वस्यां यथा मनुः ॥ ५.११७.१४ ॥
भूमीसह भूमिपती, उर्वशीसह पुरूरवा, सत्यवतीसह ऋचीक आणि सरस्वतीसह मनू.
5.117.15
शकुन्तलायां दुष्यन्तो धृत्यां धर्मश्च शाश्वतः ।
दमयन्त्यां नलश्चैव सत्यवत्यां च नारदः ॥ ५.११७.१५ ॥
शकुंतलेसह दुष्यंत, धृतीसह शाश्वत धर्म, दमयंतीसह नल आणि सत्यवतीसह नारद.
5.117.16
जरत्कारुर्जरत्कार्वां पुलस्त्यश्च प्रतीच्यया ।
मेनकायां यथोर्णायुस्तुम्बुरुश्चैव रम्भया ॥ ५.११७.१६ ॥
जरत्कारूसह जरत्कारू, प्रतीचीसह पुलस्त्य, मेनकेसह ऊर्णायु आणि रंभेसह तुंबुरु.
5.117.17
वासुकिः शतशीर्षायां कुमार्यां च धनञ्जयः ।
वैदेह्यां च यथा रामो रुक्मिण्यां च जनार्दनः ॥ ५.११७.१७ ॥
शतशीर्षेसह वासुकी, कुमारीसह धनंजय, वैदेहीसह राम आणि रुक्मिणीसह जनार्दन.
5.117.18
तथा तु रममाणस्य दिवोदासस्य भूपतेः ।
माधवी जनयामास पुत्रमेकं प्रतर्दनम् ॥ ५.११७.१८ ॥
अशा प्रकारे रमणाऱ्या राजा दिवोदासापासून माधवीने प्रतर्दन नावाच्या एका पुत्रास जन्म दिला.
5.117.19
अथाजगाम भगवान्दिवोदासं स गालवः ।
समये समनुप्राप्ते वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.११७.१९ ॥
नंतर भगवान गालव दिवोदासाकडे आले; ठरलेला समय आल्यावर ते हे शब्द बोलले.
5.117.20
निर्यातयतु मे कन्यां भवांस्तिष्ठन्तु वाजिनः ।
यावदन्यत्र गच्छामि शुल्कार्थं पृथिवीपते ॥ ५.११७.२० ॥
हे पृथ्वीपते, आपण मला ती कन्या परत द्या; मी शुल्कासाठी दुसरीकडे जाईपर्यंत घोडे इथेच राहू द्या.
5.117.21
दिवोदासोऽथ धर्मात्मा समये गालवस्य ताम् ।
कान्यां निर्यातयामास स्थितः सत्ये महीपतिः ॥ ५.११७.२१ ॥
नंतर धर्मात्मा दिवोदास राजाने ठरलेल्या समयी गालवाची ती कन्या परत दिली; तो सत्यात स्थिर होता.