ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.136
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.136.1
नैव राज्ञा दरः कार्यो जातु कस्यांचिदापदि ।
अथ चेदपि दीर्णः स्यान्नैव वर्तेत दीर्णवत् ॥ ५.१३६.१ ॥
କୌଣସି ବିପଦରେ ରାଜା କେବେ ଭୟ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସେ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଲୋକ ପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.136.2
दीर्णं हि दृष्ट्वा राजानं सर्वमेवानुदीर्यते ।
राष्ट्रं बलममात्याश्च पृथक्कुर्वन्ति ते मतीः ॥ ५.१३६.२ ॥
ରାଜାଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଦେଖି ରାଷ୍ଟ୍ର, ସେନା ଓ ଅମାତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ କ୍ରମଶଃ ଭାଙ୍ଗିଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ମନ ଅଲଗା କରି ଦିଅନ୍ତି।
5.136.3
शत्रुनेके प्रपद्यन्ते प्रजहत्यपरे पुनः ।
अन्ये तु प्रजिहीर्षन्ति ये पुरस्ताद्विमानिताः ॥ ५.१३६.३ ॥
କେହି ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶରଣ ନିଅନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଣି ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି; ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଅପମାନିତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ଛାଡ଼ିଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
5.136.4
य एवात्यन्तसुहृदस्त एनं पर्युपासते ।
अशक्तयः स्वस्तिकामा बद्धवत्सा इला इव ॥ ५.१३६.४ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘନିଷ୍ଠ ସୁହୃଦ, ସେମାନେ ହିଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରୁହନ୍ତି; ସେମାନେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ କଲ୍ୟାଣ ଇଚ୍ଛା କରି, ବନ୍ଧା ବାଛୁରିଥିବା ଗାଇମାନଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କ ଚତୁର୍ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରୁହନ୍ତି।
5.136.5
शोचन्तमनुशोचन्ति पतितानिव बान्धवान् ।
अपि ते पूजिताः पूर्वमपि ते सुहृदो मताः ॥ ५.१३६.५ ॥
ପତିତ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରିବା ପରି, ଶୋକାକୁଳ ଲୋକ ସହିତ ସେମାନେ ଶୋକ କରନ୍ତି; ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ସୁହୃଦ ବୋଲି ଗଣିତ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ (ସେହିପରି କରନ୍ତି)।
5.136.6
ये राष्ट्रमभिमन्यन्ते राज्ञो व्यसनमीयुषः ।
मा दीदरस्त्वं सुहृदो मा त्वां दीर्णं प्रहासिषुः ॥ ५.१३६.६ ॥
ରାଜା ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର; ତୁମେ ଭୟ କର ନାହିଁ, ସୁହୃଦମାନେ ତୁମକୁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ବୋଲି ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
5.136.7
प्रभावं पौरुषं बुद्धिं जिज्ञासन्त्या मया तव ।
विदधत्या समाश्वासमुक्तं तेजोविवृद्धये ॥ ५.१३६.७ ॥
ତୁମର ପ୍ରଭାବ, ପୌରୁଷ ଓ ବୁଦ୍ଧି ପରଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ତୁମ ତେଜ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ମୁଁ ଏହା କହିଛି।
5.136.8
यदेतत्संविजानासि यदि सम्यग्ब्रवीम्यहम् ।
कृत्वा सौम्यमिवात्मानं जायायोत्तिष्ठ सञ्जय ॥ ५.१३६.८ ॥
ମୁଁ ଠିକ୍ କହୁଛି ତାହା ଯଦି ତୁମେ ଭଲ ଭାବେ ବୁଝିଛ, ତେବେ ହେ ସଞ୍ଜୟ, ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ କରି ଉଠ।
5.136.9
अस्ति नः कोशनिचयो महानविदितस्तव ।
तमहं वेद नान्यस्तमुपसंपादयामि ते ॥ ५.१३६.९ ॥
ତୁମ ଅଜଣା ଏକ ବଡ଼ ଧନଭଣ୍ଡାର ଆମ ପାଖରେ ଅଛି। ତାହା ମୁଁ ଜାଣେ, ଅନ୍ୟ କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ତାହା ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗାଡ଼ କରିଦେବି।
5.136.10
सन्ति नैकशता भूयः सुहृदस्तव सञ्जय ।
सुखदुःखसहा वीर संग्रामादनिवर्तिनः ॥ ५.१३६.१० ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତୁମର ଆହୁରି ଶହ ଶହ ବନ୍ଧୁ ଅଛନ୍ତି, ହେ ବୀର, ଯେଉଁମାନେ ସୁଖଦୁଃଖ ସହନ୍ତି ଓ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛଘୁଞ୍ଚା ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
5.136.11
तादृशा हि सहाया वै पुरुषस्य बुभूषतः ।
इष्टं जिहीर्षतः किंचित्सचिवाः शत्रुकर्शन ॥ ५.१३६.११ ॥
ସମୃଦ୍ଧି ଚାହୁଁଥିବା ଓ କିଛି ଇଷ୍ଟ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ମଣିଷର ଏପରି ସହାୟକ ଓ ପରାମର୍ଶଦାତା ଥାଆନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ।
5.136.12
तस्यास्त्वीदृशकं वाक्यं श्रुत्वापि स्वल्पचेतसः ।
तमस्त्वपागमत्तस्य सुचित्रार्थपदाक्षरम् ॥ ५.१३६.१२ ॥
ତାଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ସେହି ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ଲୋକର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହେଲା ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ବିଚିତ୍ର ଅର୍ଥ ଥିବା ପଦ ଓ ଅକ୍ଷର ତା ପାଇଁ ନିରର୍ଥକ ହେଲା।
5.136.13
उदके नौरियं धार्या वक्तव्यं प्रवणे मया ।
यस्य मे भवती नेत्री भविष्यद्भूतिदर्शिनी ॥ ५.१३६.१३ ॥
ପାଣିରେ ଏହି ଡଙ୍ଗା ଧରି ରଖିବା ଉଚିତ; କ୍ଳାନ୍ତ ମୁଁ କହିବା ଉଚିତ: ମୋର ପଥପ୍ରଦର୍ଶିନୀ ଆପଣ, ଯିଏ ଭବିଷ୍ୟତ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖନ୍ତି।
5.136.14
अहं हि वचनं त्वत्तः शुश्रूषुरपरापरम् ।
किञ्चित्किञ्चित्प्रतिवदंस्तूष्णीमासं मुहुर्मुहुः ॥ ५.१३६.१४ ॥
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ କଥା ନିରନ୍ତର ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲି; ଟିକି ଟିକି ଉତ୍ତର ଦେଇ ବାରମ୍ବାର ନୀରବ ରହିଲି।
5.136.15
अतृप्यन्नमृतस्येव कृच्छ्राल्लब्धस्य बान्धवात् ।
उद्यच्छाम्येष शत्रूणां नियमार्थं जायय च ॥ ५.१३६.१५ ॥
ବାନ୍ଧବଙ୍କଠାରୁ କଷ୍ଟରେ ମିଳିଥିବା ଅମୃତରେ ଯେପରି କେହି ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ଶତ୍ରୁ ଦମନ ପାଇଁ ମୁଁ ଉଠୁଛି; ପତ୍ନୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ।
5.136.16
सदश्च इव स क्षिप्तः प्रणुन्नो वाक्यसायकैः ।
तच्चकार तथा सर्वं यथावदनुशासनम् ॥ ५.१३६.१६ ॥
ଭଲ ଘୋଡ଼ା ଯେପରି ବାକ୍ୟ-ବାଣରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଦୌଡ଼େ, ସେପରି ସେ ସମସ୍ତ ଉପଦେଶ ଯଥାବତ୍ କଲା।
5.136.17
इदमुद्धर्षणं भीमं तेजोवर्धनमुत्तमम् ।
राजानं श्रावयेन्मन्त्री सीदन्तं शत्रुपीडितम् ॥ ५.१३६.१७ ॥
ଏହି ଉତ୍ସାହବର୍ଦ୍ଧକ, ଭୟଙ୍କର, ତେଜବର୍ଦ୍ଧକ ଉତ୍ତମ ଆଖ୍ୟାନ ଶତ୍ରୁ ପୀଡ଼ିତ, ଅବସନ୍ନ ରାଜାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ।
5.136.18
जयो नामेतिहासोऽयं श्रोतव्यो विजिगीषुणा ।
महीं विजयते क्षिप्रं श्रुत्वा शत्रूंश्च मर्दति ॥ ५.१३६.१८ ॥
'ଜୟ' ନାମକ ଏହି ଇତିହାସ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ଶୁଣି ସେ ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀ ଜିତେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳେ।
5.136.19
इदं पुंसवनं चैव वीराजननमेव च ।
अभीक्ष्णं गर्भिणी श्रुत्वा ध्रुवं वीरं प्रजायते ॥ ५.१३६.१९ ॥
ଏହା ପୁଂସବନ ଏବଂ ବୀରାଜନନ। ଗର୍ଭବତୀ ନାରୀ ଏହାକୁ ବାରମ୍ବାର ଶୁଣିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ବୀର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦିଏ।
5.136.20
विद्याशूरं तपःशूरं दानशूरं तपस्विनम् ।
ब्राह्मया श्रिया दीप्यमानं साधुवादे च संमतम् ॥ ५.१३६.२० ॥
ବିଦ୍ୟାରେ ଶୂର, ତପରେ ଶୂର, ଦାନରେ ଶୂର, ତପସ୍ୱୀ, ବ୍ରହ୍ମତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ଓ ସାଧୁଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ସମ୍ମାନିତ।
5.136.21
अर्चिष्मन्तं बलोपेतं महाभागं महारथम् ।
धृतिमन्तमनाधृष्यं जेतारमपराजितम् ॥ ५.१३६.२१ ॥
ତେଜସ୍ୱୀ, ବଳଯୁକ୍ତ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ମହାରଥୀ, ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ, ଅଜେୟ, ବିଜେତା ଓ ଅପରାଜିତ।
5.136.22
नियन्तारमसाधूनां गोप्तारं धर्मचारिणाम् ।
ईदृशं क्षत्रिया सूते वीरं सत्यपराक्रमम् ॥ ५.१३६.२२ ॥
ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ, ଧର୍ମାଚାରୀଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଏପରି ବୀରକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟା ନାରୀ ଜନ୍ମ ଦିଏ।