మహాభారతం · అధ్యాయం 5.136
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.136.1
नैव राज्ञा दरः कार्यो जातु कस्यांचिदापदि ।
अथ चेदपि दीर्णः स्यान्नैव वर्तेत दीर्णवत् ॥ ५.१३६.१ ॥
ఏ ఆపదలోనైనా రాజు ఎప్పుడూ భయాన్ని చూపకూడదు; అతడు విరిగిపోయినా విరిగినవానిలా ప్రవర్తించకూడదు.
5.136.2
दीर्णं हि दृष्ट्वा राजानं सर्वमेवानुदीर्यते ।
राष्ट्रं बलममात्याश्च पृथक्कुर्वन्ति ते मतीः ॥ ५.१३६.२ ॥
రాజు విరిగిపోవడం చూసి రాజ్యం, సైన్యం, మంత్రులు అన్నీ క్రమంగా విరిగిపోతాయి; వారు తమ మనసులను వేరు చేసుకుంటారు.
5.136.3
शत्रुनेके प्रपद्यन्ते प्रजहत्यपरे पुनः ।
अन्ये तु प्रजिहीर्षन्ति ये पुरस्ताद्विमानिताः ॥ ५.१३६.३ ॥
కొందరు శత్రువుల వద్దకు వెళ్లిపోతారు; మరికొందరు విడిచిపెడతారు; ఇంతకుముందు అవమానించబడిన ఇతరులు వెళ్లిపోవాలని కోరుకుంటారు.
5.136.4
य एवात्यन्तसुहृदस्त एनं पर्युपासते ।
अशक्तयः स्वस्तिकामा बद्धवत्सा इला इव ॥ ५.१३६.४ ॥
అత్యంత సన్నిహితమిత్రులే అతని వద్ద ఉంటారు; వారు శక్తిలేనివారై, తమ క్షేమాన్ని కోరి, కట్టిన దూడలున్న ఆవుల వలె అతని చుట్టూ ఉంటారు.
5.136.5
शोचन्तमनुशोचन्ति पतितानिव बान्धवान् ।
अपि ते पूजिताः पूर्वमपि ते सुहृदो मताः ॥ ५.१३६.५ ॥
పడిపోయిన బంధువుల కోసం దుఃఖించినట్లు, దుఃఖిస్తున్నవాని కోసం వారు దుఃఖిస్తారు; ముందు గౌరవించబడినవారు, మిత్రులుగా భావించబడినవారు కూడా (అలాగే చేస్తారు).
5.136.6
ये राष्ट्रमभिमन्यन्ते राज्ञो व्यसनमीयुषः ।
मा दीदरस्त्वं सुहृदो मा त्वां दीर्णं प्रहासिषुः ॥ ५.१३६.६ ॥
రాజు ఆపదలో పడినప్పుడు కూడా రాష్ట్రాన్ని పట్టించుకునేవారిని గౌరవించు; నీవు భయపడకు, మిత్రులు నిన్ను విరిగినవాడని విడిచిపెట్టకూడదు.
5.136.7
प्रभावं पौरुषं बुद्धिं जिज्ञासन्त्या मया तव ।
विदधत्या समाश्वासमुक्तं तेजोविवृद्धये ॥ ५.१३६.७ ॥
నీ ప్రభావాన్ని, పౌరుషాన్ని, బుద్ధిని పరీక్షించాలనే కోరికతో, నీ తేజస్సు వృద్ధి చెందడానికి ఓదార్పుగా నేను ఇది చెప్పాను.
5.136.8
यदेतत्संविजानासि यदि सम्यग्ब्रवीम्यहम् ।
कृत्वा सौम्यमिवात्मानं जायायोत्तिष्ठ सञ्जय ॥ ५.१३६.८ ॥
నేను సరిగ్గా చెబుతున్నది నీవు బాగా అర్థం చేసుకుంటే, ఓ సంజయా, నిన్ను శాంతంగా మలచుకొని లే.
5.136.9
अस्ति नः कोशनिचयो महानविदितस्तव ।
तमहं वेद नान्यस्तमुपसंपादयामि ते ॥ ५.१३६.९ ॥
మాకు నీకు తెలియని గొప్ప ధన సంపదల నిధి ఉంది. దాన్ని నేను మాత్రమే తెలుసు, మరెవరికీ తెలియదు; దాన్ని నీకోసం సమకూరుస్తాను.
5.136.10
सन्ति नैकशता भूयः सुहृदस्तव सञ्जय ।
सुखदुःखसहा वीर संग्रामादनिवर्तिनः ॥ ५.१३६.१० ॥
ఓ సంజయా, నీకు ఇంకా వందలాది మంది మిత్రులు ఉన్నారు; వీరా, సుఖదుఃఖాలు సహించేవారు, యుద్ధం నుండి వెనుతిరగని వారు.
5.136.11
तादृशा हि सहाया वै पुरुषस्य बुभूषतः ।
इष्टं जिहीर्षतः किंचित्सचिवाः शत्रुकर्शन ॥ ५.१३६.११ ॥
వృద్ధిని కోరుకుని, తనకు ఇష్టమైనది పొందాలనుకునే మనిషికి ఇలాంటి సహాయకులు, సలహాదారులే ఉంటారు, శత్రుసంహారకా.
5.136.12
तस्यास्त्वीदृशकं वाक्यं श्रुत्वापि स्वल्पचेतसः ।
तमस्त्वपागमत्तस्य सुचित्रार्थपदाक्षरम् ॥ ५.१३६.१२ ॥
ఆమె ఇటువంటి మాటలు విని కూడా, అల్పబుద్ధి గల అతని చీకటి తొలగిపోలేదు; అతని కోసం ఆమె మాటల విచిత్ర అర్థాలు నిష్ఫలమయ్యాయి.
5.136.13
उदके नौरियं धार्या वक्तव्यं प्रवणे मया ।
यस्य मे भवती नेत्री भविष्यद्भूतिदर्शिनी ॥ ५.१३६.१३ ॥
నీటిలో ఈ పడవను పట్టుకోవాలి; అలసిన నాతో నేను చెప్పాలి: నాకు మార్గదర్శినివైన మీరు భవిష్యత్ సంపదను చూసేవారు.
5.136.14
अहं हि वचनं त्वत्तः शुश्रूषुरपरापरम् ।
किञ्चित्किञ्चित्प्रतिवदंस्तूष्णीमासं मुहुर्मुहुः ॥ ५.१३६.१४ ॥
నేను మీ మాటలను నిరంతరం వినాలని ఆసక్తితో ఉన్నాను; కొంచెం కొంచెంగా జవాబిస్తూ మళ్లీ మళ్లీ మౌనంగా ఉన్నాను.
5.136.15
अतृप्यन्नमृतस्येव कृच्छ्राल्लब्धस्य बान्धवात् ।
उद्यच्छाम्येष शत्रूणां नियमार्थं जायय च ॥ ५.१३६.१५ ॥
బంధువు నుంచి కష్టంతో లభించిన అమృతంతో తృప్తి చెందనివాడిలా, శత్రువులను అదుపులో ఉంచడానికి నేను లేస్తున్నాను; భార్యతో కూడా.
5.136.16
सदश्च इव स क्षिप्तः प्रणुन्नो वाक्यसायकैः ।
तच्चकार तथा सर्वं यथावदनुशासनम् ॥ ५.१३६.१६ ॥
మంచి గుర్రం మాట బాణాలతో ప్రేరేపించబడి పరుగెత్తినట్లు, అతడు ఆజ్ఞను అంతటినీ ఉన్నదున్నట్లుగా చేశాడు.
5.136.17
इदमुद्धर्षणं भीमं तेजोवर्धनमुत्तमम् ।
राजानं श्रावयेन्मन्त्री सीदन्तं शत्रुपीडितम् ॥ ५.१३६.१७ ॥
ఈ ఉత్సాహపరిచే, భయంకరమైన, తేజస్సును పెంచే ఉత్తమమైన కథను మంత్రి శత్రువులచే పీడింపబడి కుంగిపోయిన రాజుకు వినిపించాలి.
5.136.18
जयो नामेतिहासोऽयं श्रोतव्यो विजिगीषुणा ।
महीं विजयते क्षिप्रं श्रुत्वा शत्रूंश्च मर्दति ॥ ५.१३६.१८ ॥
'జయ' అనే ఈ ఇతిహాసాన్ని విజయం కోరేవాడు వినాలి; దీన్ని విని అతడు త్వరగా భూమిని జయిస్తాడు, శత్రువులను అణచివేస్తాడు.
5.136.19
इदं पुंसवनं चैव वीराजननमेव च ।
अभीक्ष्णं गर्भिणी श्रुत्वा ध्रुवं वीरं प्रजायते ॥ ५.१३६.१९ ॥
ఇది పుంసవనమూ వీరాజననమూ కూడా. గర్భిణి దీనిని తరచుగా విన్నచో నిశ్చయముగా వీరుడిని కంటుంది.
5.136.20
विद्याशूरं तपःशूरं दानशूरं तपस्विनम् ।
ब्राह्मया श्रिया दीप्यमानं साधुवादे च संमतम् ॥ ५.१३६.२० ॥
విద్యలో శూరుడు, తపస్సులో శూరుడు, దానంలో శూరుడు, తపస్వి, బ్రహ్మతేజస్సుతో ప్రకాశించువాడు, సాధుజనుల ప్రశంసకు పాత్రుడు.
5.136.21
अर्चिष्मन्तं बलोपेतं महाभागं महारथम् ।
धृतिमन्तमनाधृष्यं जेतारमपराजितम् ॥ ५.१३६.२१ ॥
తేజస్వి, బలసంపన్నుడు, మహాభాగ్యుడు, మహారథుడు, ధైర్యవంతుడు, అజేయుడు, జేతగాడు, అపరాజితుడు.
5.136.22
नियन्तारमसाधूनां गोप्तारं धर्मचारिणाम् ।
ईदृशं क्षत्रिया सूते वीरं सत्यपराक्रमम् ॥ ५.१३६.२२ ॥
దుష్టులను అదుపు చేసేవాడు, ధర్మాచారులను రక్షించేవాడు, సత్యపరాక్రమశాలి అయిన ఇటువంటి వీరుడిని క్షత్రియ స్త్రీ కంటుంది.