ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.13

6.13.1

अथ गावल्गणिर्विद्वान्संयुगादेत्य भारत ।
प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ६.१३.१ ॥

ಆಗ ಗಾವಲ್ಗಣಿ ಎಂಬ ವಿದ್ವಾಂಸ ಸಂಜಯನು, ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡವನು; ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು.

ध्यायते धृतराष्ट्राय सहसोत्पत्य दुःखितः ।
आचष्ट निहतं भीष्मं भरतानां पितामहम् ॥ ६.१३.२ ॥

ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಅವನು ದುಃಖದಿಂದ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಎದ್ದು, ಭರತವಂಶಜರ ಪಿತಾಮಹ ಭೀಷ್ಮನು ಹತನಾದನೆಂದು ತಿಳಿಸಿದನು.

सञ्जयोऽहं महाराज नमस्ते भरतर्षभ ।
हतो भीष्मः शान्तनवो भरतानां पितामहः ॥ ६.१३.३ ॥

ನಾನು ಸಂಜಯ, ಮಹಾರಾಜನೇ! ಭರತರ್ಷಭನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮ, ಭರತವಂಶಜರ ಪಿತಾಮಹ, ಹತನಾದನು.

ककुदं सर्वयोधानां धाम सर्वधनुष्मताम् ।
शरतल्पगतः सोऽद्य शेते कुरुपितामहः ॥ ६.१३.४ ॥

ಎಲ್ಲ ಯೋಧರ ಶಿಖರ, ಎಲ್ಲ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರ ಆಶ್ರಯನಾದವನು, ಕುರುವಂಶದ ಪಿತಾಮಹನು ಇಂದು ಬಾಣಗಳ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ.

यस्य वीर्यं समाश्रित्य द्यूतं पुत्रस्तवाकरोत् ।
स शेते निहतो राजन्संख्ये भीष्मः शिखण्डिना ॥ ६.१३.५ ॥

ಯಾರ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನಂಬಿ ನಿನ್ನ ಮಗನು ಜೂಜಾಡಿದನೋ, ಆ ಭೀಷ್ಮನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಿಖಂಡಿಯಿಂದ ಹತನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ.

यः सर्वान्पृथिवीपालान्समवेतान्महामृधे ।
जिगायैकरथेनैव काशिपुर्यां महारथः ॥ ६.१३.६ ॥

ಕಾಶಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ಒಂದೇ ರಥದಿಂದ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಮಹಾರಥನು ಅವನು.

जामदग्न्यं रणे रामं योऽयुध्यदपसंभ्रमः ।
न हतो जामदग्न्येन स हतोऽद्य शिखण्डिना ॥ ६.१३.७ ॥

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗ ರಾಮನೊಡನೆ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೋರಾಡಿ, ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗನಿಂದ ಹತನಾಗದಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಇಂದು ಶಿಖಂಡಿ ಕೊಂದನು.

महेन्द्रसदृशः शौर्ये स्थैर्ये च हिमवानिव ।
समुद्र इव गाम्भीर्यो सहिष्णुत्वे धरासमः ॥ ६.१३.८ ॥

ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮನು, ಸ್ಥೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮವಂತನಂತೆ, ಗಾಂಭೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮನು.

शरदंष्ट्रो धनुर्वक्रः खङ्गिजिह्वो दुरासदः ।
नरसिंहः पिता तेऽद्य पाञ्चाल्येन निपातितः ॥ ६.१३.९ ॥

ಬಾಣಗಳೇ ಕೋರೆಗಳು, ಬಿಲ್ಲೇ ಬಾಗಿದ ರೂಪ, ಖಡ್ಗವೇ ನಾಲಿಗೆ ಆದ, ಎದುರಿಸಲಾಗದ ನರಸಿಂಹನಾದ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಇಂದು ಪಾಂಚಾಲ್ಯನು ಬೀಳಿಸಿದನು.

पाण्डवानां महासैन्यं यं दृष्ट्वोद्यतमाहवे ।
प्रावेपत भयोद्विग्नं सिंह दृष्ट्वेव गोगणः ॥ ६.१३.१० ॥

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆದ್ದ ಪಾಂಡವರ ಆ ಮಹಾಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಿಂಹವನ್ನು ಕಂಡ ಗೋಸಮೂಹದಂತೆ ಭಯದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ನಡುಗಿತು.

परिरक्ष्य स सेनां ते दशरात्रमनीकहा ।
जगामास्तमिवादित्यः कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ ६.१३.११ ॥

ನಿಮ್ಮ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿ ರಕ್ಷಿಸಿ, ಶತ್ರುಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಅವನು, ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತನಾದಂತೆ ಹೋದನು.

यः स शक्र इवाक्षोभ्यो वर्षन्बाणान्सहस्रशः ।
जघान युधि योधानामर्बुदं दशभिर्दिनैः ॥ ६.१३.१२ ॥

ಅವನು ಇಂದ್ರನಂತೆ ಅಕ್ಷೋಭ್ಯನಾಗಿ, ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅರ್ಬುದ ಯೋಧರನ್ನು ಕೊಂದನು.

स शेते निहतो भूमौ वातभग्न इव द्रुमः ।
तव दुर्मन्त्रिते राजन्यथा नार्हः स भारत ॥ ६.१३.१३ ॥

ಅವನು ಹತನಾಗಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ, ಗಾಳಿಗೆ ಮುರಿದ ಮರದಂತೆ. ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ದುರ್ಮಂತ್ರಣೆಯಿಂದ ಅವನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ, ಭಾರತ.