Mahābhārata · Adhyāya 6.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.34.1
भूय एव महाबाहो श्रृणु मे परमं वचः ।
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ ६.३४.१ ॥
Oh tú de brazos poderosos, escucha de nuevo mi palabra suprema, que te diré, complacido contigo y deseando tu bien.
6.34.2
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ ६.३४.२ ॥
Ni las huestes de dioses ni los grandes sabios conocen mi origen, pues yo soy en todo sentido el principio de los dioses y de los grandes sabios.
6.34.3
यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६.३४.३ ॥
Quien me conoce como no nacido, sin comienzo y gran señor de los mundos, se vuelve libre de confusión entre los mortales y es liberado de todos los pecados.
6.34.4
बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
सुखं दुःखं भवो भवो भयं चाभयमेव च ॥ ६.३४.४ ॥
Intelecto, conocimiento, ausencia de confusión, paciencia, verdad, dominio de sí, serenidad, placer y dolor, nacimiento y muerte, miedo y valentía también.
6.34.5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ ६.३४.५ ॥
La no violencia, la ecuanimidad, el contento, la austeridad, la generosidad, la fama y la deshonra: estos diversos estados de los seres surgen de mí solamente.
6.34.6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भाव मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ ६.३४.६ ॥
Los siete grandes sabios de antaño y asimismo los cuatro Manus nacieron de mi mente, teniendo mi naturaleza; de ellos son estos pueblos en este mundo.
6.34.7
एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ ६.३४.७ ॥
Quien conoce verdaderamente esta manifestación y este yoga Mío se une al yoga inquebrantable; de ello no hay duda.
6.34.8
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥ ६.३४.८ ॥
Yo soy el origen de todo; de Mí procede todo. Sabiendo esto, los sabios, dotados de devoción, me adoran.
6.34.9
मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ ६.३४.९ ॥
Aquellos cuya mente está en Mí y cuyo aliento vital está dirigido a Mí, iluminándose mutuamente y hablando siempre de Mí, se contentan y se deleitan.
6.34.10
तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ ६.३४.१० ॥
A quienes, siempre unidos, me adoran con amor, les doy aquel yoga de la inteligencia por el cual llegan a Mí.
6.34.11
तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ ६.३४.११ ॥
Solo por compasión hacia ellos, morando en mi propia naturaleza, destruyo la oscuridad nacida de la ignorancia con la lámpara resplandeciente del conocimiento.
6.34.12
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ ६.३४.१२ ॥
Tú eres el Brahman supremo, la morada suprema, lo supremamente puro; eres la Persona eterna y divina, el dios primordial, no nacido, omnipresente.
6.34.13
आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथाक ।
असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ ६.३४.१३ ॥
Todos los sabios, el sabio divino Nārada, Asita, Devala y Vyāsa te llaman así, y tú mismo me lo dices.
6.34.14
सर्वतेमदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ ६.३४.१४ ॥
Oh Keśava, creo verdadero todo lo que me dices; pero, oh bienaventurado, ni los dioses ni los dānavas conocen tu manifestación.
6.34.15
स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ ६.३४.१५ ॥
Solo tú te conoces a ti mismo por ti mismo, oh mejor de los hombres. ¡Oh creador de los seres, señor de los seres, dios de los dioses, señor del mundo!
6.34.16
वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ ६.३४.१६ ॥
Deberías describir por completo tus manifestaciones divinas, con las que impregnas estos mundos y permaneces.
6.34.17
कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ ६.३४.१७ ॥
Oh maestro del yoga, ¿cómo podría conocerte meditándote siempre? ¿En qué estados de ser, oh bienaventurado, debo pensar en ti?
6.34.18
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ ६.३४.१८ ॥
Oh Janārdana, cuéntame de nuevo con detalle tu yoga y tu manifestación; no me sacio de escuchar este néctar.
6.34.19
हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ ६.३४.१९ ॥
Bien, te contaré mis manifestaciones divinas, principalmente las más destacadas; oh mejor de los Kurus, no hay fin a mi extensión.
6.34.20
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितःक ।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ ६.३४.२० ॥
Oh Guḍākeśa, yo soy el Ātman que habita en el corazón de todos los seres; yo soy el principio, el medio y también el fin de los seres.
6.34.21
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ ६.३४.२१ ॥
Entre los Ādityas soy Viṣṇu, entre las luces el sol radiante; entre los Maruts soy Marīci, y entre las constelaciones soy la luna.
6.34.22
वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ ६.३४.२२ ॥
Entre los Vedas soy el Sāmaveda; entre los dioses soy Vāsava (Indra). Entre los sentidos soy la mente, y entre los seres soy la conciencia.
6.34.23
रुद्राणां शंकरश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ ६.३४.२३ ॥
Entre los Rudras soy Śaṅkara, y entre los yakṣas y rākṣasas soy el señor de la riqueza (Kubera). Entre los Vasus soy el fuego, y entre los picos soy Meru.
6.34.24
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।
सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ ६.३४.२४ ॥
Entre los sacerdotes domésticos, sabe que yo soy el principal, Bṛhaspati, oh Pārtha; entre los comandantes soy Skanda, y entre los lagos soy el océano.
6.34.25
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ ६.३४.२५ ॥
Entre los grandes videntes soy Bhṛgu; entre las palabras soy la sílaba única (oṃ). Entre los sacrificios soy el sacrificio de japa; entre las cosas inmóviles soy el Himālaya.
6.34.26
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ ६.३४.२६ ॥
Entre todos los árboles soy el higo aśvattha; entre los videntes divinos, Nārada. Entre los Gandharvas, Citraratha; entre los perfeccionados, el sabio Kapila.
6.34.27
उच्चैः श्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ ६.३४.२७ ॥
Conóceme entre los caballos como Uccaiḥśravas, nacido de la agitación del néctar. Entre los elefantes principescos, Airāvata; y entre los hombres, el señor de los hombres, el rey.
6.34.28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ ६.३४.२८ ॥
Entre las armas soy el rayo; entre las vacas, la vaca Kāmadhuk que concede deseos. Entre los procreadores soy Kandarpa (el Amor); entre las serpientes, Vāsuki.
6.34.29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ ६.३४.२९ ॥
Entre las serpientes soy Ananta; entre las criaturas acuáticas, Varuṇa. Entre los antepasados soy Aryaman; entre los que dominan, Yama.
6.34.30
प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च परिणाम् ॥ ६.३४.३० ॥
Entre los Daitya soy Prahlāda; entre los que calculan, el Tiempo. Entre las bestias soy el león; entre las aves, Vainateya (Garuḍa).
6.34.31
पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।
झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ ६.३४.३१ ॥
Entre los purificadores soy el viento; entre los portadores de armas soy Rāma. Entre los peces soy el makara, y entre las corrientes que fluyen soy la Jāhnavī (Ganges).
6.34.32
सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।
अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ ६.३४.३२ ॥
Oh Arjuna, soy el principio, el medio y el fin de las creaciones. Entre los saberes soy el conocimiento del yo; entre los que hablan soy el debate.
6.34.33
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।
अहमेवाक्षयः कालो धाताऽहं विश्वतोमुखः ॥ ६.३४.३३ ॥
Entre las letras soy la letra a, y entre los compuestos soy el dvandva. Yo soy el tiempo imperecedero, y soy el creador cuyo rostro está vuelto en todas las direcciones.
6.34.34
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् ।
कीर्तिः श्रीर्वाक्क नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ ६.३४.३४ ॥
Soy la muerte, que todo lo arrebata, y soy el origen de los que serán. Entre las mujeres soy la fama, la fortuna, la palabra, la memoria, la inteligencia, la firmeza y el perdón.
6.34.35
बृहत्साम कतथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।
मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ ६.३४.३५ ॥
Entre los cantos soy el Bṛhat-sāman, y entre los metros soy el Gāyatrī. Entre los meses soy Mārgaśīrṣa, y entre las estaciones soy la primavera, que trae las flores.
6.34.36
द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।
जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ ६.३४.३६ ॥
Entre los tramposos soy el juego de azar, y entre los resplandecientes soy el esplendor. Soy la victoria, soy la resolución, y entre los buenos y fuertes soy la bondad.
6.34.37
वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनञ्जयः ।
मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ ६.३४.३७ ॥
Entre los Vṛṣṇis soy Vāsudeva; entre los Pāṇḍavas, Dhanañjaya. Entre los sabios soy Vyāsa; entre los poetas, el poeta Uśanas.
6.34.38
दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।
मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ ६.३४.३८ ॥
Entre los que dominan soy el castigo; entre los que buscan la victoria, soy la política. Entre las cosas secretas soy el silencio; entre los sabios, el conocimiento.
6.34.39
यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ ६.३४.३९ ॥
Y lo que es semilla de todos los seres, eso soy yo, oh Arjuna. No hay ser móvil o inmóvil que pudiera existir sin mí.
6.34.40
नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप ।
एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ ६.३४.४० ॥
No hay fin para mis manifestaciones divinas, oh azote de enemigos. Esto es solo un resumen de la extensión de mis manifestaciones que he declarado.
6.34.41
यद्यद्विभूतितत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।
तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंशसंभवम् ॥ ६.३४.४१ ॥
Todo ser que posea poder manifiesto, gloria o fuerza, sabe que brota de una porción de Mi esplendor.
6.34.42
अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।
विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ ६.३४.४२ ॥
O, ¿qué te importa, Arjuna, conocer todo esto con tanto detalle? Permanezco sosteniendo todo este mundo con una sola porción de Mí.