మహాభారతం · అధ్యాయం 6.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.34.1
भूय एव महाबाहो श्रृणु मे परमं वचः ।
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ ६.३४.१ ॥
ఓ మహాబాహూ, మళ్లీ నా పరమ వాక్యాన్ని విను. నీపై ప్రీతితో, నీ హితాన్ని కోరి నేను చెప్పబోతున్నాను.
6.34.2
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ ६.३४.२ ॥
దేవగణాలు గాని, మహర్షులు గాని నా ఉత్పత్తిని తెలియరు. ఎందుకంటే నేను అన్ని విధాలుగా దేవతలకు, మహర్షులకు ఆదిని.
6.34.3
यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६.३४.३ ॥
నన్ను జన్మలేనివాడిగా, ఆదిలేనివాడిగా, లోకాలకు మహేశ్వరుడిగా తెలిసినవాడు, మానవులలో మోహరహితుడై, సర్వపాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
6.34.4
बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
सुखं दुःखं भवो भवो भयं चाभयमेव च ॥ ६.३४.४ ॥
బుద్ధి, జ్ఞానం, మోహరాహిత్యం, క్షమ, సత్యం, దమం, శమం, సుఖం, దుఃఖం, జననం, మరణం, భయం, అభయం కూడా.
6.34.5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ ६.३४.५ ॥
అహింస, సమత, తుష్టి, తపస్సు, దానం, యశస్సు, అపయశస్సు — ప్రాణులకు కలిగే ఈ వివిధ భావాలు నా నుండే కలుగుతాయి.
6.34.6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भाव मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ ६.३४.६ ॥
పూర్వం ఏడుగురు మహర్షులు, నలుగురు మనువులు కూడా నా భావం నుండి, మనసు నుండి జన్మించారు; వారి వలన ఈ లోకంలో ఈ ప్రజలు ఉన్నారు.
6.34.7
एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ ६.३४.७ ॥
నా ఈ విభూతిని, యోగాన్ని తత్త్వతః తెలిసినవాడు చలించని యోగంతో కూడుకుంటాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
6.34.8
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥ ६.३४.८ ॥
నేను అందరికీ మూలం; అన్నీ నా నుండే ప్రవర్తిస్తాయి. ఇలా తెలిసి భావంతో కూడిన బుధులు నన్ను భజిస్తారు.
6.34.9
मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ ६.३४.९ ॥
నాపై చిత్తాన్ని, నాకు అర్పిత ప్రాణాన్ని కలిగినవారు, పరస్పరం బోధిస్తూ, నిత్యం నన్ను గురించి మాట్లాడుతూ, సంతృప్తిని, ఆనందాన్ని పొందుతారు.
6.34.10
तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ ६.३४.१० ॥
ఎల్లప్పుడూ యుక్తులై ప్రీతితో భజించే వారికి, వారు నన్ను చేరే ఆ బుద్ధియోగాన్ని నేనిస్తాను.
6.34.11
तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ ६.३४.११ ॥
వారిపై కరుణతోనే, ఆత్మభావంలో నిలిచి, అజ్ఞానం వల్ల పుట్టిన చీకటిని ప్రకాశించే జ్ఞానదీపంతో నేను నశింపజేస్తాను.
6.34.12
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ ६.३४.१२ ॥
మీరు పరబ్రహ్మము, పరమధామము, పరమ పవిత్రము; మీరు శాశ్వతుడైన, దివ్యమైన, ఆదిదేవుడైన, అజుడైన, సర్వవ్యాపకుడైన పురుషుడు.
6.34.13
आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथाक ।
असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ ६.३४.१३ ॥
ఋషులందరూ, దేవర్షి నారదుడు, అసితుడు, దేవలుడు, వ్యాసుడు అందరూ నిన్ను అలాగే అంటారు; నీవు కూడా స్వయంగా నాకు అలాగే చెబుతున్నావు.
6.34.14
सर्वतेमदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ ६.३४.१४ ॥
కేశవా, నీవు నాకు చెప్పినదంతా సత్యమని నేను భావిస్తున్నాను; కాని భగవాన్, నీ వ్యక్తావస్థను దేవతలు గాని దానవులు గాని ఎరుగరు.
6.34.15
स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ ६.३४.१५ ॥
పురుషోత్తమా, నీవు స్వయంగా నిన్ను నీ చేతనే తెలుసుకొంటావు. భూతభావనా, భూతేశా, దేవదేవా, జగత్పతీ!
6.34.16
वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ ६.३४.१६ ॥
నీ దివ్య విభూతులను పూర్తిగా నీవు చెప్పవలసినది; ఆ విభూతులతో నీవు ఈ లోకాలను వ్యాపించి నిలిచి ఉన్నావు.
6.34.17
कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ ६.३४.१७ ॥
యోగీ, నిన్ను ఎల్లప్పుడూ ధ్యానిస్తూ నేను నిన్ను ఎలా తెలుసుకోగలను? భగవన్, ఏ ఏ భావాలలో నేను నిన్ను ధ్యానించదగినవాడవు?
6.34.18
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ ६.३४.१८ ॥
జనార్దనా, నీ యోగాన్ని, విభూతిని విస్తారంగా మళ్లీ చెప్పుము; ఈ అమృత వాక్కులు వింటూ నాకు తృప్తి కలగదు.
6.34.19
हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ ६.३४.१९ ॥
సరే, నీకు నా దివ్య ఆత్మవిభూతులను ముఖ్యమైనవాటిగా చెబుతాను. కురుశ్రేష్ఠా, నా విస్తారానికి అంతం లేదు.
6.34.20
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितःक ।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ ६.३४.२० ॥
గుడాకేశా, సర్వ ప్రాణుల హృదయాలలో నిలిచి ఉన్న ఆత్మను నేనే. ప్రాణుల ఆది, మధ్య, అంతమూ నేనే.
6.34.21
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ ६.३४.२१ ॥
ఆదిత్యులలో నేను విష్ణువును; కాంతులలో కిరణవంతుడైన సూర్యుడను. మరుత్తులలో నేను మరీచిని; నక్షత్రాలలో నేను చంద్రుడను.
6.34.22
वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ ६.३४.२२ ॥
వేదాలలో నేను సామవేదాన్ని; దేవతలలో నేను వాసవుడను (ఇంద్రుడను). ఇంద్రియాలలో నేను మనస్సును; ప్రాణులలో నేను చైతన్యాన్ని.
6.34.23
रुद्राणां शंकरश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ ६.३४.२३ ॥
రుద్రులలో నేను శంకరుడను; యక్షరాక్షసులలో నేను విత్తేశుడను (కుబేరుడను). వసువులలో నేను పావకుడను (అగ్ని); శిఖరాలలో నేను మేరువును.
6.34.24
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।
सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ ६.३४.२४ ॥
పార్థా, పురోహితులలో ప్రధానుడైన బృహస్పతిని నన్ను తెలుసుకో. సేనానాయకులలో నేను స్కందుడను; సరస్సులలో నేను సముద్రుడను.
6.34.25
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ ६.३४.२५ ॥
మహర్షులలో నేను భృగువును; మాటలలో నేను ఏకాక్షరాన్ని (ఓం). యజ్ఞాలలో నేను జప యజ్ఞాన్ని; స్థావరాలలో నేను హిమాలయాన్ని.
6.34.26
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ ६.३४.२६ ॥
అన్ని వృక్షాలలో నేను అశ్వత్థ వృక్షాన్ని; దేవర్షులలో నారదుడను. గంధర్వులలో చిత్రరథుడు; సిద్ధులలో మునియైన కపిలుడు.
6.34.27
उच्चैः श्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ ६.३४.२७ ॥
గుర్రాలలో అమృతమథనంలో పుట్టిన ఉచ్చైఃశ్రవస్సు నన్ను తెలుసుకో. గజేంద్రులలో ఐరావతం; మనుషులలో రాజు.
6.34.28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ ६.३४.२८ ॥
ఆయుధాలలో నేను వజ్రాయుధాన్ని; ఆవులలో కామధుక్కును. సంతానోత్పత్తిదారులలో నేను కందర్పుడను; సర్పాలలో వాసుకిని.
6.34.29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ ६.३४.२९ ॥
నాగులలో నేను అనంతుడను; జలచరాలలో వరుణుడను. పితృదేవతలలో అర్యముడను; నియమించేవారిలో యముడను.
6.34.30
प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च परिणाम् ॥ ६.३४.३० ॥
దైత్యులలో ప్రహ్లాదుడను; లెక్కించేవారిలో కాలుడను. మృగాలలో మృగేంద్రుడను (సింహం); పక్షులలో వైనతేయుడను (గరుత్మంతుడు).
6.34.31
पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।
झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ ६.३४.३१ ॥
పవిత్రం చేసేవాటిలో నేను వాయువును; ఆయుధధారులలో రాముడను. చేపలలో నేను మకరాన్ని; ప్రవాహాలలో నేను జాహ్నవిని (గంగ).
6.34.32
सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।
अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ ६.३४.३२ ॥
అర్జునా, సృష్టులకు ఆది, మధ్య, అంతం నేనే. విద్యలలో అధ్యాత్మవిద్యను నేను; మాట్లాడువారిలో వాదాన్ని నేను.
6.34.33
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।
अहमेवाक्षयः कालो धाताऽहं विश्वतोमुखः ॥ ६.३४.३३ ॥
అక్షరాలలో నేను అకారాన్ని; సమాసాలలో నేను ద్వంద్వ సమాసాన్ని. నేనే అక్షయ కాలం; అన్ని దిక్కులకు ముఖం గల ధాతను నేనే.
6.34.34
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् ।
कीर्तिः श्रीर्वाक्क नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ ६.३४.३४ ॥
నేను సర్వాన్నీ హరించే మృత్యువును; భవిష్యత్తులో పుట్టబోయేవాటి ఉద్భవం కూడా నేనే. స్త్రీలలో నేను కీర్తి, శ్రీ, వాక్కు, స్మృతి, మేధ, ధృతి, క్షమ.
6.34.35
बृहत्साम कतथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।
मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ ६.३४.३५ ॥
సామ మంత్రాలలో నేను బృహత్సామను; ఛందస్సులలో గాయత్రిని. మాసాలలో నేను మార్గశీర్షాన్ని; ఋతువులలో పుష్పాలను ఇచ్చే వసంతాన్ని.
6.34.36
द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।
जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ ६.३४.३६ ॥
మోసగాళ్లలో నేను జూదాన్ని; తేజస్వులలో తేజస్సును నేను. నేను జయాన్ని; నేను దృఢ నిశ్చయాన్ని; సత్త్వవంతులలో సత్త్వాన్ని నేను.
6.34.37
वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनञ्जयः ।
मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ ६.३४.३७ ॥
వృష్ణులలో నేను వాసుదేవుడను; పాండవులలో ధనంజయుడను. మునులలో నేను వ్యాసుడను; కవులలో కవియైన ఉశనసుడను.
6.34.38
दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।
मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ ६.३४.३८ ॥
అణచువారిలో నేను దండను; జయించగోరువారిలో నేను నీతిని. రహస్యాలలో నేను మౌనాన్ని; జ్ఞానులలో నేను జ్ఞానాన్ని.
6.34.39
यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ ६.३४.३९ ॥
సర్వ ప్రాణులకు బీజమైనది ఏదో, అర్జునా, అదే నేను. నా వల్ల కాకుండా చరాచరమైన ఏ భూతమూ ఉండదు.
6.34.40
नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप ।
एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ ६.३४.४० ॥
పరంతపా, నా దివ్య విభూతులకు అంతం లేదు. ఇది విభూతి విస్తారాన్ని సంగ్రహంగా నేను చెప్పినదే.
6.34.41
यद्यद्विभूतितत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।
तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंशसंभवम् ॥ ६.३४.४१ ॥
ఏది విభూతి కలదో, శ్రీమంతమో, ఊర్జితమో, అదంతా నా తేజస్సు అంశం నుండి పుట్టినదని తెలుసుకో.
6.34.42
अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।
विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ ६.३४.४२ ॥
లేదా, అర్జునా, ఇంతగా తెలుసుకోవడం వల్ల నీకేమి ప్రయోజనం? ఒక అంశంతో ఈ సమస్త జగత్తును ధరించి నేను స్థితుడనై ఉన్నాను.