മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.34.1
भूय एव महाबाहो श्रृणु मे परमं वचः ।
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ ६.३४.१ ॥
ഹേ മഹാബാഹോ, വീണ്ടും എന്റെ പരമവചനം കേൾക്കുക. നിന്നോട് പ്രസാദിച്ച്, നിന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ പറയാം.
6.34.2
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ ६.३४.२ ॥
ദേവഗണങ്ങളോ മഹർഷിമാരോ എന്റെ ഉത്ഭവം അറിയുന്നില്ല; കാരണം ഞാൻ എല്ലാ വിധത്തിലും ദേവന്മാർക്കും മഹർഷിമാർക്കും ആദിയാണ്.
6.34.3
यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६.३४.३ ॥
എന്നെ ജനനമില്ലാത്തവനും ആദിയില്ലാത്തവനും ലോകമഹേശ്വരനുമായി അറിയുന്നവൻ മനുഷ്യരിൽ മോഹമില്ലാത്തവനായി എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
6.34.4
बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
सुखं दुःखं भवो भवो भयं चाभयमेव च ॥ ६.३४.४ ॥
ബുദ്ധി, ജ്ഞാനം, മോഹമില്ലായ്മ, ക്ഷമ, സത്യം, ദമം, ശമം, സുഖം, ദുഃഖം, ജനനം, മരണം, ഭയം, അഭയം എന്നിവയും.
6.34.5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ ६.३४.५ ॥
അഹിംസ, സമത, സന്തോഷം, തപസ്സ്, ദാനം, യശസ്സ്, അപയശസ്സ് — ജീവികളുടെ ഈ വിവിധ ഭാവങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്നുതന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു.
6.34.6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भाव मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ ६.३४.६ ॥
മുൻകാലത്ത് ഏഴു മഹർഷിമാരും നാലു മനുക്കളും എന്റെ ഭാവത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; അവരിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകത്ത് ഈ പ്രജകൾ ഉള്ളത്.
6.34.7
एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ ६.३४.७ ॥
എന്റെ ഈ വിഭൂതിയും യോഗവും തത്ത്വത്തിൽ അറിയുന്നവൻ അചഞ്ചലമായ യോഗത്തിൽ ചേരുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
6.34.8
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥ ६.३४.८ ॥
ഞാൻ എല്ലാത്തിന്റെയും ഉത്ഭവമാണ്; എല്ലാം എന്നിൽ നിന്നാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ഭാവത്തോടെ ജ്ഞാനികൾ എന്നെ ഭജിക്കുന്നു.
6.34.9
मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ ६.३४.९ ॥
എന്നിൽ മനസ്സും എന്നിൽ അർപ്പിതമായ പ്രാണനുമുള്ളവർ, പരസ്പരം ബോധിപ്പിച്ചും എപ്പോഴും എന്നെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചും സന്തോഷിക്കുകയും രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
6.34.10
तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ ६.३४.१० ॥
എപ്പോഴും യുക്തരായി പ്രീതിപൂർവ്വം ഭജിക്കുന്നവർക്ക്, അവർ എന്നെ പ്രാപിക്കുന്ന ആ ബുദ്ധിയോഗം ഞാൻ നൽകുന്നു.
6.34.11
तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ ६.३४.११ ॥
അവരോടുള്ള കരുണയാൽ, ആത്മഭാവത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഇരുട്ടിനെ ജ്വലിക്കുന്ന ജ്ഞാനദീപം കൊണ്ട് ഞാൻ നശിപ്പിക്കുന്നു.
6.34.12
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ ६.३४.१२ ॥
അങ്ങ് പരബ്രഹ്മമാണ്, പരമധാമമാണ്, പരമപവിത്രമാണ്; അങ്ങ് ശാശ്വതനും ദിവ്യനും ആദിദേവനും അജനും സർവവ്യാപിയുമായ പുരുഷനാണ്.
6.34.13
आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथाक ।
असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ ६.३४.१३ ॥
എല്ലാ ഋഷിമാരും, ദേവർഷി നാരദനും, അസിതനും, ദേവലനും, വ്യാസനും നിന്നെ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു; നീ തന്നെ എന്നോട് അങ്ങനെ പറയുന്നു.
6.34.14
सर्वतेमदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ ६.३४.१४ ॥
കേശവാ, നീ എന്നോട് പറയുന്നതെല്ലാം സത്യമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; എന്നാൽ ഭഗവാനേ, നിന്റെ പ്രകടരൂപം ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും അറിയുന്നില്ല.
6.34.15
स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ ६.३४.१५ ॥
പുരുഷോത്തമാ, നീ തന്നെ നിന്നെ നിന്നാൽ തന്നെ അറിയുന്നു. ഭൂതഭാവനാ, ഭൂതേശാ, ദേവദേവാ, ജഗത്പതേ!
6.34.16
वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ ६.३४.१६ ॥
നിന്റെ ദിവ്യവിഭൂതികൾ പൂർണ്ണമായി നീ പറയണം; ആ വിഭൂതികളാൽ നീ ഈ ലോകങ്ങളെ വ്യാപിച്ചു നിൽക്കുന്നു.
6.34.17
कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ ६.३४.१७ ॥
യോഗിൻ, നിന്നെ എപ്പോഴും ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ എങ്ങനെ നിന്നെ അറിയും? ഭഗവാനേ, ഏതേത് ഭാവങ്ങളിൽ ഞാൻ നിന്നെ ചിന്തിക്കേണ്ടതാണ്?
6.34.18
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ ६.३४.१८ ॥
ജനാർദ്ദനാ, നിന്റെ യോഗവും വിഭൂതിയും വിസ്തരിച്ച് വീണ്ടും പറയൂ; അമൃതുപോലെയുള്ളത് കേൾക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് തൃപ്തിയാകുന്നില്ല.
6.34.19
हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ ६.३४.१९ ॥
ശരി, നിനക്കു എന്റെ ദിവ്യമായ ആത്മവിഭൂതികളെ പ്രധാനമായവയായി ഞാൻ പറയാം. കുരുശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ വിസ്താരത്തിന് അന്തമില്ല.
6.34.20
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितःक ।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ ६.३४.२० ॥
ഗുഡാകേശാ, സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ഹൃദയങ്ങളിൽ സ്ഥിതനായ ആത്മാവ് ഞാനാണ്. ഭൂതങ്ങളുടെ ആദിയും മധ്യവും അന്തവും ഞാൻ തന്നെ.
6.34.21
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ ६.३४.२१ ॥
ആദിത്യന്മാരിൽ ഞാൻ വിഷ്ണു; പ്രകാശങ്ങളിൽ രശ്മിയുള്ള സൂര്യൻ. മരുത്തുക്കളിൽ ഞാൻ മരീചി; നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഞാൻ ചന്ദ്രൻ.
6.34.22
वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ ६.३४.२२ ॥
വേദങ്ങളിൽ ഞാൻ സാമവേദം; ദേവന്മാരിൽ ഞാൻ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ). ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ ഞാൻ മനസ്സ്; ഭൂതങ്ങളിൽ ഞാൻ ചേതന.
6.34.23
रुद्राणां शंकरश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ ६.३४.२३ ॥
രുദ്രന്മാരിൽ ഞാൻ ശങ്കരൻ; യക്ഷരാക്ഷസന്മാരിൽ ഞാൻ വിത്തേശൻ (കുബേരൻ). വസുക്കളിൽ ഞാൻ പാവകൻ (അഗ്നി); ശിഖരങ്ങളിൽ ഞാൻ മേരു.
6.34.24
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।
सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ ६.३४.२४ ॥
പാർത്ഥാ, പുരോഹിതന്മാരിൽ മുഖ്യനായ ബൃഹസ്പതിയായി എന്നെ അറിയുക. സേനാനായകന്മാരിൽ ഞാൻ സ്കന്ദൻ; തടാകങ്ങളിൽ ഞാൻ സാഗരം.
6.34.25
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ ६.३४.२५ ॥
മഹർഷിമാരിൽ ഞാൻ ഭൃഗുവാണ്; വാക്കുകളിൽ ഞാൻ ഏകാക്ഷരമാണ് (ഓം). യജ്ഞങ്ങളിൽ ഞാൻ ജപയജ്ഞമാണ്; സ്ഥാവരങ്ങളിൽ ഞാൻ ഹിമാലയമാണ്.
6.34.26
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ ६.३४.२६ ॥
എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളിലും ഞാൻ അശ്വത്ഥമാണ്; ദേവർഷിമാരിൽ നാരദൻ. ഗന്ധർവന്മാരിൽ ചിത്രരഥൻ; സിദ്ധന്മാരിൽ മുനിയായ കപിലൻ.
6.34.27
उच्चैः श्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ ६.३४.२७ ॥
കുതിരകളിൽ അമൃതമഥനത്തിൽ ജനിച്ച ഉച്ചൈശ്രവസ്സിനെ എന്നറിയുക. ഗജശ്രേഷ്ഠന്മാരിൽ ഐരാവതം; മനുഷ്യരിൽ നരാധിപൻ.
6.34.28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ ६.३४.२८ ॥
ആയുധങ്ങളിൽ ഞാൻ വജ്രമാണ്; പശുക്കളിൽ കാമധുക്ക്. പ്രജനനകർത്താക്കളിൽ ഞാൻ കന്ദർപ്പനാണ്; സർപ്പങ്ങളിൽ വാസുകി.
6.34.29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ ६.३४.२९ ॥
നാഗങ്ങളിൽ ഞാൻ അനന്തനാണ്; ജലജീവികളിൽ വരുണൻ. പിതൃക്കളിൽ അര്യമാവ്; നിയന്ത്രിക്കുന്നവരിൽ യമൻ.
6.34.30
प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च परिणाम् ॥ ६.३४.३० ॥
ദൈത്യന്മാരിൽ പ്രഹ്ലാദൻ; കണക്കുകൂട്ടുന്നവരിൽ കാലം. മൃഗങ്ങളിൽ മൃഗേന്ദ്രൻ (സിംഹം); പക്ഷികളിൽ വൈനതേയൻ (ഗരുഡൻ).
6.34.31
पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।
झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ ६.३४.३१ ॥
ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവരിൽ ഞാൻ വായു; ആയുധധാരികളിൽ ഞാൻ രാമൻ. മത്സ്യങ്ങളിൽ ഞാൻ മകരം; പ്രവാഹങ്ങളിൽ ഞാൻ ജാഹ്നവി (ഗംഗ).
6.34.32
सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।
अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ ६.३४.३२ ॥
അർജ്ജുനാ, സൃഷ്ടികളുടെ ആദിയും മധ്യവും അന്ത്യവും ഞാനാണ്. വിദ്യകളിൽ അധ്യാത്മവിദ്യ ഞാൻ; സംസാരിക്കുന്നവരിൽ വാദം ഞാൻ.
6.34.33
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।
अहमेवाक्षयः कालो धाताऽहं विश्वतोमुखः ॥ ६.३४.३३ ॥
അക്ഷരങ്ങളിൽ ഞാൻ അകാരം; സമാസങ്ങളിൽ ഞാൻ ദ്വന്ദ്വസമാസം. ഞാൻ തന്നെയാണ് അക്ഷയകാലം; എല്ലായിടത്തും മുഖമുള്ള ധാതാവും ഞാൻ.
6.34.34
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् ।
कीर्तिः श्रीर्वाक्क नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ ६.३४.३४ ॥
എല്ലാം ഹരിക്കുന്ന മൃത്യുവും ഞാൻ; ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകാനിരിക്കുന്നവയുടെ ഉദ്ഭവവും ഞാൻ. സ്ത്രീകളിൽ ഞാൻ കീർത്തി, ശ്രീ, വാക്ക്, സ്മൃതി, മേധ, ധൃതി, ക്ഷമ.
6.34.35
बृहत्साम कतथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।
मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ ६.३४.३५ ॥
സാമങ്ങളിൽ ഞാൻ ബൃഹത്സാമം; ഛന്ദസ്സുകളിൽ ഞാൻ ഗായത്രി. മാസങ്ങളിൽ ഞാൻ മാർഗശീർഷം; ഋതുക്കളിൽ പുഷ്പങ്ങൾ നൽകുന്ന വസന്തം.
6.34.36
द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।
जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ ६.३४.३६ ॥
വഞ്ചിക്കുന്നവരിൽ ഞാൻ ദ്യൂതം; തേജസ്വികളിൽ ഞാൻ തേജസ്സ്. ഞാൻ ജയം; ഞാൻ ദൃഢനിശ്ചയം; സത്ത്വവാന്മാരിൽ ഞാൻ സത്ത്വം.
6.34.37
वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनञ्जयः ।
मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ ६.३४.३७ ॥
വൃഷ്ണികളിൽ ഞാൻ വാസുദേവൻ; പാണ്ഡവരിൽ ധനഞ്ജയൻ. മുനിമാരിൽ ഞാൻ വ്യാസൻ; കവികളിൽ കവിയായ ഉശനസ്.
6.34.38
दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।
मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ ६.३४.३८ ॥
അടക്കുന്നവരിൽ ഞാൻ ദണ്ഡം; ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരിൽ ഞാൻ നീതി. രഹസ്യങ്ങളിൽ ഞാൻ മൗനം; ജ്ഞാനികളിൽ ഞാൻ ജ്ഞാനം.
6.34.39
यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ ६.३४.३९ ॥
സർവഭൂതങ്ങൾക്കും ബീജമായതെന്തോ, അർജുനാ, അതു ഞാനാണ്. എന്നിൽനിന്നല്ലാതെ ചരാചരമായ ഒരു ഭൂതവും ഉണ്ടാകില്ല.
6.34.40
नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप ।
एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ ६.३४.४० ॥
പരന്തപാ, എന്റെ ദിവ്യവിഭൂതികൾക്ക് അവസാനമില്ല. ഇത് വിഭൂതിയുടെ വിസ്താരം ഞാൻ സംക്ഷേപിച്ചു പറഞ്ഞതാണ്.
6.34.41
यद्यद्विभूतितत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।
तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंशसंभवम् ॥ ६.३४.४१ ॥
വിഭൂതിയുള്ളതോ, ശ്രീമത്തോ, ഊർജിതമോ ആയ എന്തും എന്റെ തേജസ്സിന്റെ അംശത്തിൽനിന്ന് ഉണ്ടായതാണെന്ന് അറിയുക.
6.34.42
अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।
विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ ६.३४.४२ ॥
അല്ലെങ്കിൽ, അർജുനാ, ഇതെല്ലാം അറിഞ്ഞിട്ട് നിനക്കെന്ത് പ്രയോജനം? ഒരംശംകൊണ്ട് ഈ സമസ്ത ജഗത്തിനെയും താങ്ങി ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.