Mahābhārata · Adhyāya 6.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.9.1
यदिदं भारतं वर्षं यत्रेदं मूर्च्छितं बलम् ।
यत्रातिमात्रलुब्धोऽयं पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ६.९.१ ॥
This Bhāratavarṣa, where this army has gathered, where my son Duryodhana, exceedingly greedy, stands.
6.9.2
यत्र गृद्धा पाण्डुपुत्रा यत्र मे सञ्जते मनः ।
एतन्मे तत्त्वमाचक्ष्व त्वं हि मे बुद्धिमान्मतः ॥ ६.९.२ ॥
Where the sons of Pāṇḍu are greedy and where my mind clings, tell me this truth; for I consider you wise.
6.9.3
न तत्र पाण्डवा गृद्धाः शृणु राजन्वचो मम ।
गृद्धो दुर्योधनस्तत्र शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ६.९.३ ॥
There the Pāṇḍavas are not greedy. Hear my words, O king: there is greedy Duryodhana, and Śakuni, the son of Subala, too.
6.9.4
अपरे क्षत्रियाश्चैव नानाजनपदेश्वराः ।
ये गृद्धा भारते वर्षे न मृष्यन्ति परस्परम् ॥ ६.९.४ ॥
And the other warrior lords of many realms, who are greedy and in the land of Bhārata cannot bear one another.
6.9.5
अत्र ते कीर्तयिष्यामि वर्षं भारत भारतम् ।
प्रियमिन्द्रस्य देवस्य मनोर्वैवस्वतस्य च ॥ ६.९.५ ॥
Here I shall recount to you the land of Bhārata, O Bhārata—that Bhārata dear to the god Indra and to Manu, son of Vivasvat.
6.9.6
पृथोस्तु राजन्वैन्यस्य तथेक्ष्वाकोर्महात्मनः ।
ययातेरम्बरीषस्य मान्धातुर्नहुषस्य च ॥ ६.९.६ ॥
And to the king Pṛthu, son of Vena, and likewise to the great-souled Ikṣvāku, Yayāti, Ambarīṣa, Māndhātṛ and Nahuṣa.
6.9.7
तथैव मुचुकुन्दस्य शिबेरौशीनरस्य च ।
ऋषभस्य तथैलस्य नृगस्य नृपतेस्तथा ॥ ६.९.७ ॥
Likewise Mucukunda, Śibi son of Uśīnara, Ṛṣabha, Aila, and King Nṛga.
6.9.8
कुशिकस्य च दुर्धर्ष गाधेश्चैव महात्मनः ।
सोमकस्य च दुर्धर्ष दिलीपस्य तथैव च ॥ ६.९.८ ॥
And Kuśika, the great-souled Gādhi, Somaka, O unassailable one, and Dilīpa likewise.
6.9.9
अन्येषां च महाराज क्षत्रियाणां बलीयसाम् ।
सर्वेषामेव राजेन्द्र प्रियं भारत भारतम् ॥ ६.९.९ ॥
And of the other mighty kshatriyas, O great king; of all of them, O lord of kings, beloved Bhārata, the Bharatas.
6.9.10
तत्ते वर्षं प्रवक्ष्यामि यथायथमरिन्दम ।
श्रृणु मे गदतो राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ६.९.१० ॥
That region I will describe to you exactly as it is, O subduer of foes; listen, O king, while I speak of what you ask me.
6.9.11
महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षवानपि ।
विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः ॥ ६.९.११ ॥
Mahendra, Malaya, Sahya, Śuktimat, Ṛkṣavat, Vindhya and Pāriyātra — these are the seven family mountains.
6.9.12
तेषां सहस्रशो राजन्पर्वतास्ते समीपतः ।
अविज्ञाताः सारवन्तो विपुलाश्चित्रसानवः ॥ ६.९.१२ ॥
And near them, O king, are thousands of mountains — unknown, rich in resources, vast, with wondrous slopes.
6.9.13
अन्ये ततोऽपरिज्ञाता ह्रस्वा ह्रस्वोपजीविनः ।
आर्या म्लेच्छाश्च कौरव्य तैर्मिश्राः पुरुषा विभो ॥ ६.९.१३ ॥
Then there are other unknown peoples, small of stature, living by small means; and Āryas and Mlecchas, O descendant of Kuru, and men mixed with them, O mighty one.
6.9.14
नदीं पिबन्ति विपुलां गङ्गां सिन्धुं सरस्वतीम् ।
गोदावरीं नर्मदां च बाहुदां च महानदीम् ॥ ६.९.१४ ॥
They drink from the great rivers: the Gaṅgā, the Sindhu, the Sarasvatī, the Godāvarī, the Narmadā, the Bāhudā and the great river Mahānadī.
6.9.15
शतद्रूं चन्द्रभागां च यमुनां च महानदीम् ।
दृषद्वतीं विपाशां च विपापां स्थूलवालुकाम् ॥ ६.९.१५ ॥
the Śatadrū, the Candrabhāgā, the Yamunā, the great river Mahānadī, the Dṛṣadvatī, the Vipāśā, the Vipāpā and the Sthūlavālukā.
6.9.16
नदीं वेत्रवतीं चैव कृष्णवेणीं च निम्नगाम् ।
इरावतीं वितस्तां च पयोष्णीं देविकामपि ॥ ६.९.१६ ॥
the river Vetravatī, and Kṛṣṇaveṇī, the flowing river, the Irāvatī, the Vitastā, the Payoṣṇī and also the Devikā.
6.9.17
वेदस्मृतां वेदवतीं त्रिदिवामिक्षुलां कृमिम् ।
करीषिणीं चित्रवाहां चित्रसेनां च निम्नगाम् ॥ ६.९.१७ ॥
the Vedasmṛtā, Vedavatī, Tridivā, Ikṣulā, Kṛmi, Karīṣiṇī, Citravāhā and the river Citrasenā.
6.9.18
गोमतीं धूतपापां च वन्दनां च महानदीम् ।
कौशिकीं त्रिविदां कृत्यां निचितां लोहितारणीं ॥ ६.९.१८ ॥
the Gomatī, the Dhūtapāpā, the Vandanā, the great river Mahānadī, the Kauśikī, the Trividā, the Kṛtyā, the Nicitā and the Lohitāraṇī.
6.9.19
रहस्यां शतकुम्भां च सरयूं च तथैव च ।
चर्मण्वतीं वेत्रवतीं हस्तिसोमां दिशं तथा ॥ ६.९.१९ ॥
Rahasyā, Śatakumbhā, the Sarayū, likewise the Carmaṇvatī, the Vetravatī, and the region Hastisomā (river) as well.
6.9.20
शरावतीं पयोष्णीं च वेणां भीमरथीमपि ।
कावेरीं चुलुकां चापि वाणीं शतबलामपि ॥ ६.९.२० ॥
Śarāvatī, Payoṣṇī and Veṇā, also Bhīmarathī, Kāverī, also Culukā, also Vāṇī and Śatabalā.
6.9.21
नीवारामहितां चापि सुप्रयोगां जनाधिप ।
पवित्रां कुण्डलीं सिन्धुं राजनीं पुरमालिनीम् ॥ ६.९.२१ ॥
Nīvārā, also Ahitā and Suprayogā, O lord of men; Pavitrā, Kuṇḍalī, the Sindhu, Rājanī and Puramālinī.
6.9.22
पूर्वाभिरामां वीरां च भीमामोघवतीं तथा ।
पाशाशिनीं पापहरां महेन्द्रां पाटलावतीम् ॥ ६.९.२२ ॥
Pūrvābhirāmā, Vīrā and Bhīmā, likewise Oghavatī, Pāśāśinī, Pāpaharā, Mahendrā and Pāṭalāvatī.
6.9.23
करीषिणीमसिक्नीं च कुशचीरां महानदीम् ।
मकरीं प्रवरां मेनां हेमां घृतवतीं तथा ॥ ६.९.२३ ॥
Karīṣiṇī, Asiknī and the great river Kuśacīrā, Makarī, Pravarā, Menā, Hemā and likewise Ghṛtavatī.
6.9.24
पुरावतीमनुष्णां च शैब्यां कापीं च भारत ।
सदानीरामधृष्यां च कुशधारां महानदीम् ॥ ६.९.२४ ॥
Purāvatī, Anuṣṇā and Śaibyā, Kāpī also, O Bhārata; Sadānīrā, Adhṛṣyā and the great river Kuśadhārā.
6.9.25
सदाकान्तां शिवां चैव तथा वीरवतीमपि ।
वस्त्रां सुवस्त्रां गौरीं च कम्पनां सहिरण्वतीम् ॥ ६.९.२५ ॥
Sadākāntā and Śivā, likewise Vīravatī, Vastrā, Suvastrā, Gaurī and Kampanā, together with Hiraṇvatī.
6.9.26
वरां वीरकरां चापि पञ्चमीं च महानदीम् ।
रथचित्रां ज्योतिरथां विश्वामित्रां कपिञ्जलाम् ॥ ६.९.२६ ॥
Varā, Vīrakarā, and the fifth great river, Rathacitrā, Jyotirathā, Viśvāmitrā and Kapiñjalā.
6.9.27
उपेन्द्रां बहुलां चैव कुवीरामम्बुवाहिनीम् ।
विनदीं पिञ्जलां वेणां तुङ्गवेणां महानदीम् ॥ ६.९.२७ ॥
Upendrā and Bahulā, Kuvīrā, Ambuvāhinī, Vinadī, Piñjalā, Veṇā and the great river Tuṅgaveṇā.
6.9.28
विदिशां कृष्णवेणां च ताम्रां च कपिलामपि ।
खलुं सुवामां वेदाश्वां हरिश्रावां महापगाम् ॥ ६.९.२८ ॥
Vidiśā, Kṛṣṇaveṇā, Tāmrā and Kapilā, Khalu, Suvāmā, Vedāśvā, Hariśrāvā and the great river Mahāpagā.
6.9.29
शीघ्रां च पिच्छिलां चैव भारद्वाजीं च निम्नगाम् ।
कौशिकीं निम्नगां शोणा बाहुदामथ चन्द्रमाम् ॥ ६.९.२९ ॥
Śīghrā and Picchilā, Bhāradvājī and Nimnagā, Kauśikī, the river Nimnagā and Śoṇā, Bāhudā and then Candramā.
6.9.30
दुर्गां चित्रशिलां चैव ब्रह्मवेध्यां बृहद्वतीम् ।
यवक्षामथ रोहीं च तथा जाम्बूनदीमपि ॥ ६.९.३० ॥
Durgā, Citraśilā and Brahmavedhyā, Bṛhadvatī, Yavakṣā, then Rohī, and likewise the Jāmbūnadī.
6.9.31
सुनसां तमसां दासीं वसामन्यां वराणसीम् ।
नीलां धृतवतीं चैव पर्णाशां च महानदीम् ॥ ६.९.३१ ॥
Sunasā, Tamasā, Dāsī, Vasā, the other Vārāṇasī, Nīlā, Dhṛtavatī, and the great river Parṇāśā.
6.9.32
मानवीं वृषभां चैव ब्रह्ममेध्यां बृहद्ध्वनीम् ।
एताश्चान्याश्च बहुधा महानद्यो जनाधिप ॥ ६.९.३२ ॥
Mānavī, Vṛṣabhā, Brahmamedhyā, and Bṛhaddhvanī, these and many other great rivers, O lord of the people.
6.9.33
सदानिरामयां कृष्णां मन्दगां मन्दवाहिनीम् ।
ब्राह्मणीं च महागौरीं दुर्गामपि च भारत ॥ ६.९.३३ ॥
Sadānirā, Kṛṣṇā, Mandagā, Mandavāhinī, Brāhmaṇī, Mahāgaurī, and also Durgā, O Bhārata.
6.9.34
चित्रोपलां चित्ररथां मञ्चुलां वाहिनीं तथा ।
मन्दाकिनीं वैतरणीं कोषां चापि महानदीम् ॥ ६.९.३४ ॥
Citropalā, Citrarathā, Mañculā, Vāhinī, Mandākinī, Vaitaraṇī, and also the great river Koṣā.
6.9.35
शुक्तिमतीमनङ्गां च तथैव वृषसाह्वयाम् ।
लोहित्यां करतोयां च तथैव वृषकाह्वयाम् ॥ ६.९.३५ ॥
Śuktimatī, Anaṅgā, likewise Vṛṣasāhvayā, Lohityā, Karatoyā, and likewise Vṛṣakāhvayā.
6.9.36
कुमारीमृषिकुल्यां च मारिषां च सरस्वतीम् ।
मन्दाकिनीं सुपुण्यां च सर्वां गङ्गां च भारत ॥ ६.९.३६ ॥
Kumārī, Ṛṣikulyā, Māriṣā, and Sarasvatī, Mandākinī, the most sacred, and all the Gaṅgā, O Bhārata.
6.9.37
विश्वस्य मातरः सर्वाः सर्वाश्चैव महाफलाः ।
तथा नद्यस्त्वप्रकाशाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.९.३७ ॥
They are all mothers of the universe, all giving great fruit. Likewise there are hundreds and thousands of other rivers, unmanifest.
6.9.38
इत्येताः सरितो राजन्समाख्याता यथास्मृति ।
अत ऊर्ध्वं जनपदान्निबोध गदतो मम ॥ ६.९.३८ ॥
Thus, O king, these rivers have been named as remembered. Now learn from me of the countries.
6.9.39
तत्रेमे कुरुपाञ्चालाः शाल्वा माद्रेयजाङ्गलाः ।
शूरसेनाः पुलिन्दाश्च बोधा मालास्तथैव च ॥ ६.९.३९ ॥
There are these: the Kurus and Pāñcālas, the Śālvas, Mādreyas and Jāṅgalas, the Śūrasenas, Pulindas, Bodhas and Mālas.
6.9.40
मत्स्याः कुशल्याः सौशल्याः कुंतयः कांतिकोसलाः ।
चेदिमत्स्यकरूशाश्च भोजाः सिन्धुपुलिन्दकाः ॥ ६.९.४० ॥
The Matsyas, Kuśalyas, Sauśalyas, Kuntis, Kāntikosalas, Cedis, Matsyas, Karūṣas, Bhojas, Sindhus and Pulindakas.
6.9.41
उत्तमाश्च दशार्णाश्च मेकलाश्चोत्कलैः सह ।
पञ्चालाः कोसलाश्चैव नैकपृष्ठा धुरन्धराः ॥ ६.९.४१ ॥
The Uttamas and Daśārṇas, the Mekalas together with the Utkalas, the Pañcālas and Kosalas, the Naikapṛṣṭhas and the Dhurandharas.
6.9.42
गोधा मद्रकलिङ्गाश्छ काशयोऽपरकाशयः ।
जठराः कुकुराश्चैव सदशार्णाश्च भारत ॥ ६.९.४२ ॥
The Godhas, Madras and Kaliṅgas, the Kāśis and the other Kāśis, the Jaṭharas and Kukuras, together with the Daśārṇas, O Bhārata.
6.9.43
कुन्तयोऽवन्तयश्चैव तथैवापरकुन्तयः ।
गोमन्ता मन्दकाः सण्डा विदर्भा रूपवाहिकाः ॥ ६.९.४३ ॥
The Kuntis and Avantis, likewise the Aparakuntis; the Gomantas, Mandakas, Saṇḍas, Vidarbhas and Rūpavāhikas.
6.9.44
अश्मकाः पाण्डुराष्ट्राश्च गोपराष्ट्राः करीतयः ।
अधिराज्यकुशाद्यश्च मल्लराष्ट्रं च केवलम् ॥ ६.९.४४ ॥
The Aśmakas, Pāṇḍurāṣṭras and Gopa-rāṣṭras, the Karītis; Adhirājya and Kuśādya, and the Malla kingdom alone.
6.9.45
वारवास्यायवाहाश्च चक्राश्चक्रातयः शकाः ।
विदेहा मगधाः स्वक्षा मलजा विजयास्तथा ॥ ६.९.४५ ॥
The Vāravāsyas and Āyavāhas, the Cakras and Cakrātis, the Śakas, Videhas, Magadhas, Svakṣas, Malajas and likewise the Vijayas.
6.9.46
अङ्गा वङ्गाः कलिङ्गाश्च यकृल्लोमान एव च ।
मल्लाः सुदेष्णाः प्रह्लादा माहिकाः शशिकास्तथा ॥ ६.९.४६ ॥
The Aṅgas, Vaṅgas, Kaliṅgas and Yakṛllomāns; the Mallas, Sudeṣṇas, Prahlādas, Māhikas and likewise the Śaśikas.
6.9.47
बाह्लीका वाटधानाश्च आभीराः कालतोयकाः ।
अपरान्ताः परान्ताश्च पञ्चालाश्चर्ममण्डलाः ॥ ६.९.४७ ॥
The Bāhlīkas, Vāṭadhānas, Ābhīras and Kālatoyakas; the Aparāntas and Parāntas, the Pañcālas and Carmamaṇḍalas.
6.9.48
अटवीशिखराश्चैव मेरुभूताश्च मारिष ।
उपावृत्तानुपावृत्ताः स्वराष्ट्राः केकयास्तथा ॥ ६.९.४८ ॥
The Aṭavī-śikharas and Meru-bhūtas, O noble one; the Upāvṛttas, Anupāvṛttas, Sva-rāṣṭras and likewise the Kekayas.
6.9.49
कुन्दापरान्ता माहेयाः कक्षाः सामुद्रनिष्कुटाः ।
अन्ध्राश्च बहवो राजन्नन्तर्गिर्यास्तथैव च ॥ ६.९.४९ ॥
The Kundāparāntas, the Māheyas, the Kakṣas, the dwellers of the ocean shores, many Andhras, O king, and likewise those who dwell within the mountains.
6.9.50
बहिर्गिर्याङ्गमलजा मगधा मानवर्जकाः ।
समन्तराः प्रावृषेया भार्गवाश्च जनाधिप ॥ ६.९.५० ॥
Born from the filth of the limbs outside the mountains, the Magadhas, the Mānavarjakas, the Samantaras, the Prāvṛṣeyas and the Bhārgavas, O lord of men.
6.9.51
पुण्ड्रा भर्गाः किराताश्च सुदृष्टा यामुनास्तथा ।
शका निषादा निषधास्तथैवानर्तनैर्ऋताः ॥ ६.९.५१ ॥
The Puṇḍras, the Bhargas, the Kirātas, the Sudṛṣṭas, the Yāmunas, the Śakas, the Niṣādas, the Niṣadhas, and likewise the Ānartas and the Nairṛtas.
6.9.52
दुर्गालाः प्रतिमत्स्याश्च कुन्तलाः कोसलास्तथा ।
तीरग्रहाः शूरसेना ईजिकाः कन्यका गुणाः ॥ ६.९.५२ ॥
The Durgālas, the Pratimatsyas, the Kuntalas, the Kosalas likewise, the Tīragrahas, the Śūrasenas, the Ījikas, the Kanyakas and the Guṇas.
6.9.53
तिलभारा मसीराश्च मधुमन्तः सकुन्दकाः ।
काश्मीराः सिन्धुसौवीरा गान्धारा दर्शकास्तथा ॥ ६.९.५३ ॥
The Tilabhāras, the Masīras, the Madhumantas together with the Kundakas, the Kashmiris, the Sindhus and Sauvīras, the Gandharas, and likewise the Darśakas.
6.9.54
अभीसारा उलूताश्च शैवला बाह्लिकास्तथा ।
दार्वी च वानवा दर्वा वातजामरथोरगाः ॥ ६.९.५४ ॥
The Abhīsāras, the Ulūtas, the Śaivalas, likewise the Bāhlikas, the Dārvī, the Vānavas, the Darvas, the Vātajāmas, the Rathas and the Uragas.
6.9.55
बहुवाद्याश्च कौरव्य सुदामानः सुमल्लिकाः ।
वध्राः करीषकाश्चापि कुलिन्दोपत्यकास्तथा ॥ ६.९.५५ ॥
O descendant of Kuru, the Bahuvādyas, Sudāmānas, Sumallikas, Vadhras, Karīṣakas, and likewise the Kulindas and Upatyakas.
6.9.56
वनायवो दशापार्श्वरोमाणः कुशबिन्दवः ।
कच्छा गोपालकक्षाश्च जाङ्गलाः कुरुवर्णकाः ॥ ६.९.५६ ॥
The Vanāyus, Daśapārśvas and Romāṇas, Kuśabindus, Kacchas, Gopālakakṣas, the Jāṅgalas, and the Kuru-varṇakas.
6.9.57
किराता बर्बराः सिद्धा वैदेहास्ताम्रलिप्तकाः ।
ओण्ड्रा म्लेच्छाः सैसिरिध्राः पार्वतीयाश्च मारिष ॥ ६.९.५७ ॥
The Kirātas, Barbaras, Siddhas, Vaidehas, Tāmraliptakas, Oṇḍras, barbarians, Saisiri-dhras and mountain peoples, and O Māriṣa.
6.9.58
अथापरे जनपदा दक्षिणा भरतर्षभ ।
द्रविडाः केरलाः प्राच्या भूषिका वनवासिकाः ॥ ६.९.५८ ॥
And the other southern peoples and lands, O bull of the Bharatas: the Drāviḍas, Keralas, eastern ones, Bhūṣikas, and forest dwellers.
6.9.59
कर्णाटका महिषका विकल्पा मूषकास्तथा ।
झिल्लिकाः कुन्तलाश्चैव सौहृदानभकाननाः ॥ ६.९.५९ ॥
The Karṇāṭakas, Mahiṣakas, Vikalpas, Mūṣakas, Jhillikas, Kuntalas, and the Sauhṛda, Ānabha and Kānana peoples.
6.9.60
कौकुट्टकास्तथा चोलाः कोङ्कणा मालवा नराः ।
समङ्गाः करकाश्चैव कुकुराङ्गारमारिषाः ॥ ६.९.६० ॥
The Kaukuṭṭakas, Colas, Koṅkaṇas, men of Mālava, Samaṅgas, Karakas, and the Kukura, Aṅgāra and Māriṣa peoples.
6.9.61
ध्वजिन्युत्सवसंकेतास्त्रिगर्ताः शाल्वसेनयः ।
व्यूकाः कोकबकाः प्रोष्ठाः समवेगवशास्तथा ॥ ६.९.६१ ॥
The Dhvajinīs, Utsavas and Saṃketas, the Trigartas, the armies of Śālva, the Vyūkas, Kokabakas, Proṣṭhas and likewise the Samavegavaśas.
6.9.62
तथैव विन्ध्यचुलिकाः पुलिन्दा वल्कलैः सह ।
मालवा बल्लवाश्चैव तथैवापरबल्लवाः ॥ ६.९.६२ ॥
Likewise the Vindhya-Cūlikas, the Pulindas together with the bark-clad ones, the Mālavas, the Ballavas and the other Ballavas.
6.9.63
कुलिन्दाः कालदाश्चैव कुण्डलाः करटास्तथा ।
मूषकास्तनबालाश्च सनीपा घटसृञ्जयाः ॥ ६.९.६३ ॥
The Kulindas, Kāladas, Kuṇḍalas and likewise the Karaṭas; the Mūṣakas, Tanabālas, Sanīpas and Ghaṭa-Sṛñjayas.
6.9.64
अठिदाः पाशिवाटाश्च तनयाः सुनयास्तथा ।
ऋषिका विदभाः काकास्तङ्गणाः परतङ्गणाः ॥ ६.९.६४ ॥
The Aṭhidas, Pāśivāṭas, Tanayas and likewise the Sunayas; the Ṛṣikas, Vidarbhas, Kākas, Taṅgaṇas and the other Taṅgaṇas.
6.9.65
उत्तराश्चापरे म्लेच्छाः क्रूरा भरतसत्तम ।
यवनाश्चीनकाम्बोजा दारुणा म्लेच्छजातयः ॥ ६.९.६५ ॥
O best of the Bharatas, the other cruel barbarians of the north, the Yavanas, the Chinese and Kāmbojas, the fierce tribes of barbarians.
6.9.66
सकृद्ग्रहाः कुलत्थाश्च हूणाः पारसिकैः सह ।
तथैव रमणाश्चीनास्तथैव दशमालिकाः ॥ ६.९.६६ ॥
The Sakṛdgrahas, Kulatthas and the Hūṇas together with the Pārasikas; likewise the Ramaṇas, the Chinese and the Daśamālikas.
6.9.67
क्षत्रिकयोपनिवेशाश्च वैश्यशूद्रकुलानि च ।
शूद्राभीराश्च दरदाः काश्मीराः पशुभिः सह ॥ ६.९.६७ ॥
The settlements of kṣatriyas and the families of vaiśyas and śūdras, the śūdras and cowherds, the Daradas and the Kāśmīras, together with their cattle.
6.9.68
खाशीराश्चान्तचाराश्च पह्लवा गिरिगह्वराः ।
आत्रेयाः सभरद्वाजास्तथैव स्तनपोषिकाः ॥ ६.९.६८ ॥
The Khāśīras, the Antacāras, the Pahlavas, the cave-dwellers of the mountains, the Ātreyas together with the Bharadvājas, and likewise the Stanapoṣikas.
6.9.69
प्रोषकाश्च कलिङ्गाश्च किरातानां च जातयः ।
तोमरा हन्यमानाश्च तथैव करभञ्जकाः ॥ ६.९.६९ ॥
The Proṣakas and the Kaliṅgas, the tribes of the Kirātas, the Tomaras being slain, and likewise the Karabhañjakas.
6.9.70
एते चान्ये जनपदाः प्राच्योदीच्यास्तथैव च ।
उद्देशमात्रेण मया देशाः संकीर्तिता विभो ॥ ६.९.७० ॥
These and the other realms, eastern and northern alike, O lord, have been named by me merely in outline.
6.9.71
यथागुणबलं चापि त्रिवर्गस्य महाफलम् ।
दुह्याद्धेनुः कामधुक्क भूमिः सम्यगनुष्ठिता ॥ ६.९.७१ ॥
According to its quality and strength, it yields also the great fruit of the threefold aim; like the wish-granting cow Kāmadhuk, the earth, rightly tended, gives milk.
6.9.72
तस्यां गृद्ध्यन्ति राजानः शूरा धर्मार्थक्रोविदाः ।
ते त्यजन्त्याहवे प्राणान्वसुगृद्धास्तरस्विनः ॥ ६.९.७२ ॥
For it, kings valiant and skilled in dharma and artha crave; greedy for wealth, those vigorous men give up their lives in battle.
6.9.73
देवमानुषकायानां कामं भूमिः परायणम् ।
अन्योन्यस्यावलुम्पन्ति सारमेया यथाऽऽमिषम् ॥ ६.९.७३ ॥
Like the bodies of gods and men, the earth is the goal of desire; as dogs tear meat from one another, so do they snatch it from one another.
6.9.74
राजानो भरतश्रेष्ठ भोक्तुकामा वसुन्धराम् ।
न चापि तृप्तिः कामानां विद्यतेऽद्यापि कस्यचित् ॥ ६.९.७४ ॥
O best of the Bharatas, kings desire to enjoy the earth; and even today there is no satisfaction of desires in anyone.
6.9.75
तस्मात्परिग्रहे भूमेर्यतन्ते कुरुपाण्डवाः ।
साम्ना भेदेन दानेन दण्डेनैव च भारत ॥ ६.९.७५ ॥
Therefore the Kurus and Pāṇḍavas strive to take possession of the earth — by conciliation, by division, by gifts, and indeed by force, O Bhārata.
6.9.76
पिता भ्राता च पुत्राश्च खं द्यौश्च नरपुङ्गव ।
भूमिर्भवति भूतानां सम्यगच्छिद्रदर्शना ॥ ६.९.७६ ॥
O bull among men, father, brother and sons, space and heaven — the earth alone appears to beings as wholly free of flaw (as their refuge).