ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.9.1
यदिदं भारतं वर्षं यत्रेदं मूर्च्छितं बलम् ।
यत्रातिमात्रलुब्धोऽयं पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ६.९.१ ॥
ଏହି ଭାରତବର୍ଷ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ସେନା ସମବେତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅତ୍ୟଧିକ ଲୋଭୀ।
6.9.2
यत्र गृद्धा पाण्डुपुत्रा यत्र मे सञ्जते मनः ।
एतन्मे तत्त्वमाचक्ष्व त्वं हि मे बुद्धिमान्मतः ॥ ६.९.२ ॥
ଯେଉଁଠାରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଲୋଭୀ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ମନ ଆସକ୍ତ, ସେହି ତତ୍ତ୍ୱ ମୋତେ କୁହ; କାରଣ ତୁମେ ମୋ ମତରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
6.9.3
न तत्र पाण्डवा गृद्धाः शृणु राजन्वचो मम ।
गृद्धो दुर्योधनस्तत्र शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ६.९.३ ॥
ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଲୋଭୀ ନୁହଁନ୍ତି। ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ବାକ୍ୟ ଶୁଣ; ସେଠାରେ ଲୋଭୀ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଏବଂ ସୁବଳର ପୁତ୍ର ଶକୁନି ମଧ୍ୟ।
6.9.4
अपरे क्षत्रियाश्चैव नानाजनपदेश्वराः ।
ये गृद्धा भारते वर्षे न मृष्यन्ति परस्परम् ॥ ६.९.४ ॥
ଅନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ଅନେକ ଜନପଦର ଈଶ୍ୱରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭୀ ଏବଂ ଭାରତବର୍ଷରେ ପରସ୍ପରକୁ ସହ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
6.9.5
अत्र ते कीर्तयिष्यामि वर्षं भारत भारतम् ।
प्रियमिन्द्रस्य देवस्य मनोर्वैवस्वतस्य च ॥ ६.९.५ ॥
ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଭାରତବର୍ଷ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ହେ ଭାରତ; ଇନ୍ଦ୍ରଦେବ ଏବଂ ବୈବସ୍ୱତ ମନୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସେହି ଭାରତର।
6.9.6
पृथोस्तु राजन्वैन्यस्य तथेक्ष्वाकोर्महात्मनः ।
ययातेरम्बरीषस्य मान्धातुर्नहुषस्य च ॥ ६.९.६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବେନର ପୁତ୍ର ପୃଥୁ, ମହାତ୍ମା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଯଯାତି, ଅମ୍ବରୀଷ, ମାନ୍ଧାତା ଏବଂ ନହୁଷଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ଏହା ପ୍ରିୟ ଥିଲା)।
6.9.7
तथैव मुचुकुन्दस्य शिबेरौशीनरस्य च ।
ऋषभस्य तथैलस्य नृगस्य नृपतेस्तथा ॥ ६.९.७ ॥
ସେହିପରି ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ଉଶୀନରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିବି, ଋଷଭ, ଐଳ ଏବଂ ରାଜା ନୃଗ ମଧ୍ୟ।
6.9.8
कुशिकस्य च दुर्धर्ष गाधेश्चैव महात्मनः ।
सोमकस्य च दुर्धर्ष दिलीपस्य तथैव च ॥ ६.९.८ ॥
ହେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ, କୁଶିକ, ମହାତ୍ମା ଗାଧି, ସୋମକ ଏବଂ ଦିଲୀପ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
6.9.9
अन्येषां च महाराज क्षत्रियाणां बलीयसाम् ।
सर्वेषामेव राजेन्द्र प्रियं भारत भारतम् ॥ ६.९.९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଅନ୍ୟ ବଳବାନ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରିୟ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ଭରତବଂଶୀୟଙ୍କର।
6.9.10
तत्ते वर्षं प्रवक्ष्यामि यथायथमरिन्दम ।
श्रृणु मे गदतो राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ६.९.१० ॥
ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ସେଇ ବର୍ଷ (ଭୂଭାଗ) ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ହେ ରାଜନ, ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରୁଛ, ମୁଁ କହୁଥିବାବେଳେ ଶୁଣ।
6.9.11
महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षवानपि ।
विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः ॥ ६.९.११ ॥
ମହେନ୍ଦ୍ର, ମଳୟ, ସହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମାନ, ଋକ୍ଷବାନ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ଓ ପାରିୟାତ୍ର—ଏଗୁଡ଼ିକ ସାତୋଟି କୁଳପର୍ବତ।
6.9.12
तेषां सहस्रशो राजन्पर्वतास्ते समीपतः ।
अविज्ञाताः सारवन्तो विपुलाश्चित्रसानवः ॥ ६.९.१२ ॥
ହେ ରାଜନ, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ହଜାର ହଜାର ପର୍ବତ ଅଛନ୍ତି—ଅଜ୍ଞାତ, ସାରବାନ, ବିଶାଳ ଓ ବିଚିତ୍ର ଶିଖରବିଶିଷ୍ଟ।
6.9.13
अन्ये ततोऽपरिज्ञाता ह्रस्वा ह्रस्वोपजीविनः ।
आर्या म्लेच्छाश्च कौरव्य तैर्मिश्राः पुरुषा विभो ॥ ६.९.१३ ॥
ଏବେ ଅଜଣା ଅନ୍ୟ ଲୋକ, ଖର୍ବାକୃତି, ଛୋଟ ଜୀବିକାରେ ବଞ୍ଚୁଥିବା ଅଛନ୍ତି; ହେ କୌରବ୍ୟ, ଆର୍ଯ୍ୟ ଓ ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶ୍ରିତ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ହେ ବିଭୋ।
6.9.14
नदीं पिबन्ति विपुलां गङ्गां सिन्धुं सरस्वतीम् ।
गोदावरीं नर्मदां च बाहुदां च महानदीम् ॥ ६.९.१४ ॥
ସେମାନେ ବିଶାଳ ନଦୀମାନଙ୍କର ଜଳ ପାନ କରନ୍ତି — ଗଙ୍ଗା, ସିନ୍ଧୁ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗୋଦାବରୀ, ନର୍ମଦା, ବାହୁଦା ଓ ମହାନଦୀ।
6.9.15
शतद्रूं चन्द्रभागां च यमुनां च महानदीम् ।
दृषद्वतीं विपाशां च विपापां स्थूलवालुकाम् ॥ ६.९.१५ ॥
ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଯମୁନା, ମହାନଦୀ, ଦୃଷଦ୍ୱତୀ, ବିପାଶା, ବିପାପା ଓ ସ୍ଥୂଳବାଲୁକା।
6.9.16
नदीं वेत्रवतीं चैव कृष्णवेणीं च निम्नगाम् ।
इरावतीं वितस्तां च पयोष्णीं देविकामपि ॥ ६.९.१६ ॥
ବେତ୍ରବତୀ, କୃଷ୍ଣବେଣୀ, ଇରାବତୀ, ବିତସ୍ତା, ପୟୋଷ୍ଣୀ ଓ ଦେବିକା ମଧ୍ୟ।
6.9.17
वेदस्मृतां वेदवतीं त्रिदिवामिक्षुलां कृमिम् ।
करीषिणीं चित्रवाहां चित्रसेनां च निम्नगाम् ॥ ६.९.१७ ॥
ବେଦସ୍ମୃତା, ବେଦବତୀ, ତ୍ରିଦିବା, ଇକ୍ଷୁଲା, କୃମି, କରୀଷିଣୀ, ଚିତ୍ରବାହା ଓ ଚିତ୍ରସେନା ନଦୀ।
6.9.18
गोमतीं धूतपापां च वन्दनां च महानदीम् ।
कौशिकीं त्रिविदां कृत्यां निचितां लोहितारणीं ॥ ६.९.१८ ॥
ଗୋମତୀ, ଧୂତପାପା, ବନ୍ଦନା, ମହାନଦୀ, କୌଶିକୀ, ତ୍ରିବିଦା, କୃତ୍ୟା, ନିଚିତା ଓ ଲୋହିତାରଣୀ ନଦୀ।
6.9.19
रहस्यां शतकुम्भां च सरयूं च तथैव च ।
चर्मण्वतीं वेत्रवतीं हस्तिसोमां दिशं तथा ॥ ६.९.१९ ॥
ରହସ୍ୟା, ଶତକୁମ୍ଭା, ସରଯୂ, ଏବଂ ସେହିପରି ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ, ବେତ୍ରବତୀ ଓ ହସ୍ତିସୋମା ଦିଶା (ନଦୀ) ମଧ୍ୟ।
6.9.20
शरावतीं पयोष्णीं च वेणां भीमरथीमपि ।
कावेरीं चुलुकां चापि वाणीं शतबलामपि ॥ ६.९.२० ॥
ଶରାବତୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ ଓ ବେଣା, ଭୀମରଥୀ ମଧ୍ୟ, କାବେରୀ, ଚୁଲୁକା ମଧ୍ୟ, ବାଣୀ ଓ ଶତବଳା ମଧ୍ୟ।
6.9.21
नीवारामहितां चापि सुप्रयोगां जनाधिप ।
पवित्रां कुण्डलीं सिन्धुं राजनीं पुरमालिनीम् ॥ ६.९.२१ ॥
ନୀବାରା, ଅହିତା ମଧ୍ୟ, ସୁପ୍ରୟୋଗା ମଧ୍ୟ, ହେ ଜନାଧିପ; ପବିତ୍ରା, କୁଣ୍ଡଳୀ, ସିନ୍ଧୁ, ରାଜନୀ, ପୁରମାଳିନୀ।
6.9.22
पूर्वाभिरामां वीरां च भीमामोघवतीं तथा ।
पाशाशिनीं पापहरां महेन्द्रां पाटलावतीम् ॥ ६.९.२२ ॥
ପୂର୍ବାଭିରାମା, ବୀରା ଓ ଭୀମା, ଏବଂ ଓଘବତୀ, ପାଶାଶିନୀ, ପାପହରା, ମହେନ୍ଦ୍ରା ଓ ପାଟଳାବତୀ।
6.9.23
करीषिणीमसिक्नीं च कुशचीरां महानदीम् ।
मकरीं प्रवरां मेनां हेमां घृतवतीं तथा ॥ ६.९.२३ ॥
କରୀଷିଣୀ, ଅସିକ୍ନୀ ଓ କୁଶଚୀରା ମହାନଦୀ, ମକରୀ, ପ୍ରବରା, ମେନା, ହେମା ଓ ଘୃତବତୀ ମଧ୍ୟ।
6.9.24
पुरावतीमनुष्णां च शैब्यां कापीं च भारत ।
सदानीरामधृष्यां च कुशधारां महानदीम् ॥ ६.९.२४ ॥
ପୁରାବତୀ, ଅନୁଷ୍ଣା ଓ ଶୈବ୍ୟା, କାପୀ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତ; ସଦାନୀରା, ଅଧୃଷ୍ୟା ଓ ମହାନଦୀ କୁଶଧାରା।
6.9.25
सदाकान्तां शिवां चैव तथा वीरवतीमपि ।
वस्त्रां सुवस्त्रां गौरीं च कम्पनां सहिरण्वतीम् ॥ ६.९.२५ ॥
ସଦାକାନ୍ତା, ଶିବା, ସେହିପରି ବୀରବତୀ, ବସ୍ତ୍ରା, ସୁବସ୍ତ୍ରା, ଗୌରୀ ଓ କମ୍ପନା, ହିରଣ୍ୱତୀ ସହିତ।
6.9.26
वरां वीरकरां चापि पञ्चमीं च महानदीम् ।
रथचित्रां ज्योतिरथां विश्वामित्रां कपिञ्जलाम् ॥ ६.९.२६ ॥
ବରା, ବୀରକରା ଓ ପଞ୍ଚମ ମହାନଦୀ, ରଥଚିତ୍ରା, ଜ୍ୟୋତିରଥା, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରା ଓ କପିଞ୍ଜଳା।
6.9.27
उपेन्द्रां बहुलां चैव कुवीरामम्बुवाहिनीम् ।
विनदीं पिञ्जलां वेणां तुङ्गवेणां महानदीम् ॥ ६.९.२७ ॥
ଉପେନ୍ଦ୍ରା, ବହୁଲା, କୁବୀରା, ଅମ୍ବୁବାହିନୀ, ବିନଦୀ, ପିଞ୍ଜଳା, ବେଣା ଓ ତୁଙ୍ଗବେଣା ମହାନଦୀ।
6.9.28
विदिशां कृष्णवेणां च ताम्रां च कपिलामपि ।
खलुं सुवामां वेदाश्वां हरिश्रावां महापगाम् ॥ ६.९.२८ ॥
ବିଦିଶା, କୃଷ୍ଣବେଣା, ତାମ୍ରା ଓ କପିଲା, ଖଲୁ, ସୁବାମା, ବେଦାଶ୍ୱା, ହରିଶ୍ରାବା ଓ ମହାପଗା।
6.9.29
शीघ्रां च पिच्छिलां चैव भारद्वाजीं च निम्नगाम् ।
कौशिकीं निम्नगां शोणा बाहुदामथ चन्द्रमाम् ॥ ६.९.२९ ॥
ଶୀଘ୍ରା ଓ ପିଚ୍ଛିଲା, ଭାରଦ୍ୱାଜୀ ଓ ନିମ୍ନଗା, କୌଶିକୀ, ନିମ୍ନଗା ଶୋଣା, ବାହୁଦା ଏବଂ ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା।
6.9.30
दुर्गां चित्रशिलां चैव ब्रह्मवेध्यां बृहद्वतीम् ।
यवक्षामथ रोहीं च तथा जाम्बूनदीमपि ॥ ६.९.३० ॥
ଦୁର୍ଗା, ଚିତ୍ରଶିଲା ଓ ବ୍ରହ୍ମବେଧ୍ୟା, ବୃହଦ୍ବତୀ, ଯବକ୍ଷା, ତାପରେ ରୋହୀ ଏବଂ ସେହିପରି ଜାମ୍ବୂନଦୀ ମଧ୍ୟ।
6.9.31
सुनसां तमसां दासीं वसामन्यां वराणसीम् ।
नीलां धृतवतीं चैव पर्णाशां च महानदीम् ॥ ६.९.३१ ॥
ସୁନସା, ତମସା, ଦାସୀ, ବସା, ଅନ୍ୟ ବାରାଣସୀ, ନୀଳା, ଧୃତବତୀ ଏବଂ ମହାନଦୀ ପର୍ଣାଶା।
6.9.32
मानवीं वृषभां चैव ब्रह्ममेध्यां बृहद्ध्वनीम् ।
एताश्चान्याश्च बहुधा महानद्यो जनाधिप ॥ ६.९.३२ ॥
ମାନବୀ, ବୃଷଭା, ବ୍ରହ୍ମମେଧ୍ୟା, ବୃହଦ୍ଧ୍ୱନୀ, ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବହୁ ମହାନଦୀ, ହେ ଜନାଧିପ।
6.9.33
सदानिरामयां कृष्णां मन्दगां मन्दवाहिनीम् ।
ब्राह्मणीं च महागौरीं दुर्गामपि च भारत ॥ ६.९.३३ ॥
ସଦାନୀରା, କୃଷ୍ଣା, ମନ୍ଦଗା, ମନ୍ଦବାହିନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ମହାଗୌରୀ ଏବଂ ଦୁର୍ଗା ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତ।
6.9.34
चित्रोपलां चित्ररथां मञ्चुलां वाहिनीं तथा ।
मन्दाकिनीं वैतरणीं कोषां चापि महानदीम् ॥ ६.९.३४ ॥
ଚିତ୍ରୋପଲା, ଚିତ୍ରରଥା, ମଞ୍ଚୁଲା, ବାହିନୀ, ମନ୍ଦାକିନୀ, ବୈତରଣୀ ଏବଂ ମହାନଦୀ କୋଷା ମଧ୍ୟ।
6.9.35
शुक्तिमतीमनङ्गां च तथैव वृषसाह्वयाम् ।
लोहित्यां करतोयां च तथैव वृषकाह्वयाम् ॥ ६.९.३५ ॥
ଶୁକ୍ତିମତୀ, ଅନଙ୍ଗା, ସେହିପରି ବୃଷସାହ୍ୱୟା, ଲୋହିତ୍ୟା, କରତୋୟା ଏବଂ ସେହିପରି ବୃଷକାହ୍ୱୟା।
6.9.36
कुमारीमृषिकुल्यां च मारिषां च सरस्वतीम् ।
मन्दाकिनीं सुपुण्यां च सर्वां गङ्गां च भारत ॥ ६.९.३६ ॥
କୁମାରୀ, ଋଷିକୁଲ୍ୟା, ମାରିଷା ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ, ମନ୍ଦାକିନୀ, ଅତି ପୁଣ୍ୟା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତ।
6.9.37
विश्वस्य मातरः सर्वाः सर्वाश्चैव महाफलाः ।
तथा नद्यस्त्वप्रकाशाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.९.३७ ॥
ସେ ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱର ମାତା, ସମସ୍ତେ ମହାଫଳ ଦାୟିନୀ। ସେହିପରି ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଅପ୍ରକାଶିତ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
6.9.38
इत्येताः सरितो राजन्समाख्याता यथास्मृति ।
अत ऊर्ध्वं जनपदान्निबोध गदतो मम ॥ ६.९.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହିପରି ଏହି ନଦୀମାନେ ସ୍ମୃତି ଅନୁସାରେ କଥିତ ହେଲେ। ଏବେ ମୋ କଥିତ ଜନପଦ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
6.9.39
तत्रेमे कुरुपाञ्चालाः शाल्वा माद्रेयजाङ्गलाः ।
शूरसेनाः पुलिन्दाश्च बोधा मालास्तथैव च ॥ ६.९.३९ ॥
ସେଠାରେ ଏମାନେ: କୁରୁ, ପାଞ୍ଚାଳ, ଶାଲ୍ୱ, ମାଦ୍ରେୟ, ଜାଙ୍ଗଳ, ଶୂରସେନ, ପୁଲିନ୍ଦ, ବୋଧ ଓ ମାଲ।
6.9.40
मत्स्याः कुशल्याः सौशल्याः कुंतयः कांतिकोसलाः ।
चेदिमत्स्यकरूशाश्च भोजाः सिन्धुपुलिन्दकाः ॥ ६.९.४० ॥
ମତ୍ସ୍ୟ, କୁଶଲ୍ୟ, ସୌଶଲ୍ୟ, କୁନ୍ତି, କାନ୍ତିକୋସଳ, ଚେଦି, ମତ୍ସ୍ୟ, କରୂଷ, ଭୋଜ, ସିନ୍ଧୁ ଓ ପୁଲିନ୍ଦକ।
6.9.41
उत्तमाश्च दशार्णाश्च मेकलाश्चोत्कलैः सह ।
पञ्चालाः कोसलाश्चैव नैकपृष्ठा धुरन्धराः ॥ ६.९.४१ ॥
ଉତ୍ତମ ଓ ଦଶାର୍ଣ, ମେକଳ ଏବଂ ଉତ୍କଳ ସହିତ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ କୋଶଳ, ନୈକପୃଷ୍ଠ ଓ ଧୁରନ୍ଧର।
6.9.42
गोधा मद्रकलिङ्गाश्छ काशयोऽपरकाशयः ।
जठराः कुकुराश्चैव सदशार्णाश्च भारत ॥ ६.९.४२ ॥
ଗୋଧ, ମଦ୍ର ଓ କଳିଙ୍ଗ, କାଶୀ ଓ ଅପରକାଶୀ, ଜଠର ଓ କୁକୁର, ଦଶାର୍ଣ ସହିତ, ହେ ଭାରତ।
6.9.43
कुन्तयोऽवन्तयश्चैव तथैवापरकुन्तयः ।
गोमन्ता मन्दकाः सण्डा विदर्भा रूपवाहिकाः ॥ ६.९.४३ ॥
କୁନ୍ତି, ଅବନ୍ତି ଏବଂ ଅପରକୁନ୍ତି; ଗୋମନ୍ତ, ମନ୍ଦକ, ସଣ୍ଡ, ବିଦର୍ଭ ଓ ରୂପବାହିକ।
6.9.44
अश्मकाः पाण्डुराष्ट्राश्च गोपराष्ट्राः करीतयः ।
अधिराज्यकुशाद्यश्च मल्लराष्ट्रं च केवलम् ॥ ६.९.४४ ॥
ଅଶ୍ମକ, ପାଣ୍ଡୁରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଗୋପରାଷ୍ଟ୍ର, କରୀତି; ଅଧିରାଜ୍ୟ ଓ କୁଶାଦ୍ୟ, ଏବଂ କେବଳ ମଲ୍ଲରାଷ୍ଟ୍ର।
6.9.45
वारवास्यायवाहाश्च चक्राश्चक्रातयः शकाः ।
विदेहा मगधाः स्वक्षा मलजा विजयास्तथा ॥ ६.९.४५ ॥
ବାରବାସ୍ୟ ଓ ଆୟବାହ, ଚକ୍ର ଓ ଚକ୍ରାତି, ଶକ, ବିଦେହ, ମଗଧ, ସ୍ୱକ୍ଷ, ମଲଜ ଓ ବିଜୟ ମଧ୍ୟ।
6.9.46
अङ्गा वङ्गाः कलिङ्गाश्च यकृल्लोमान एव च ।
मल्लाः सुदेष्णाः प्रह्लादा माहिकाः शशिकास्तथा ॥ ६.९.४६ ॥
ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ ଓ ୟକୃଲ୍ଲୋମାନ; ମଲ୍ଲ, ସୁଦେଷ୍ଣ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ମାହିକ ଓ ଶଶିକ ମଧ୍ୟ।
6.9.47
बाह्लीका वाटधानाश्च आभीराः कालतोयकाः ।
अपरान्ताः परान्ताश्च पञ्चालाश्चर्ममण्डलाः ॥ ६.९.४७ ॥
ବାହ୍ଲୀକ, ବାଟଧାନ, ଆଭୀର, କାଳତୋୟକ; ଅପରାନ୍ତ, ପରାନ୍ତ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ଚର୍ମମଣ୍ଡଳ।
6.9.48
अटवीशिखराश्चैव मेरुभूताश्च मारिष ।
उपावृत्तानुपावृत्ताः स्वराष्ट्राः केकयास्तथा ॥ ६.९.४८ ॥
ଅଟବୀଶିଖର ଓ ମେରୁଭୂତ ମଧ୍ୟ, ହେ ମାରିଷ; ଉପାବୃତ୍ତ, ଅନୁପାବୃତ୍ତ, ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ଓ କେକୟ।
6.9.49
कुन्दापरान्ता माहेयाः कक्षाः सामुद्रनिष्कुटाः ।
अन्ध्राश्च बहवो राजन्नन्तर्गिर्यास्तथैव च ॥ ६.९.४९ ॥
କୁନ୍ଦାପରାନ୍ତ, ମାହେୟ, କକ୍ଷ, ସମୁଦ୍ରକୂଳବାସୀ, ବହୁ ଅନ୍ଧ୍ର, ହେ ରାଜନ୍, ଏବଂ ପର୍ବତ ଭିତରେ ବାସକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ।
6.9.50
बहिर्गिर्याङ्गमलजा मगधा मानवर्जकाः ।
समन्तराः प्रावृषेया भार्गवाश्च जनाधिप ॥ ६.९.५० ॥
ପର୍ବତ ବାହାରେ ଅଙ୍ଗମଳରୁ ଜାତ, ମଗଧ, ମାନବର୍ଜକ, ସମନ୍ତର, ପ୍ରାବୃଷେୟ ଓ ଭାର୍ଗବ, ହେ ଜନାଧିପ।
6.9.51
पुण्ड्रा भर्गाः किराताश्च सुदृष्टा यामुनास्तथा ।
शका निषादा निषधास्तथैवानर्तनैर्ऋताः ॥ ६.९.५१ ॥
ପୁଣ୍ଡ୍ର, ଭର୍ଗ, କିରାତ, ସୁଦୃଷ୍ଟ, ଯାମୁନ, ଶକ, ନିଷାଦ, ନିଷଧ ଏବଂ ଆନର୍ତ ଓ ନୈର୍ଋତ।
6.9.52
दुर्गालाः प्रतिमत्स्याश्च कुन्तलाः कोसलास्तथा ।
तीरग्रहाः शूरसेना ईजिकाः कन्यका गुणाः ॥ ६.९.५२ ॥
ଦୁର୍ଗାଳ, ପ୍ରତିମତ୍ସ୍ୟ, କୁନ୍ତଳ, କୋଶଳ, ତୀରଗ୍ରହ, ଶୂରସେନ, ଈଜିକ, କନ୍ୟକ ଓ ଗୁଣ।
6.9.53
तिलभारा मसीराश्च मधुमन्तः सकुन्दकाः ।
काश्मीराः सिन्धुसौवीरा गान्धारा दर्शकास्तथा ॥ ६.९.५३ ॥
ତିଲଭାର, ମସୀର, ମଧୁମନ୍ତ ଓ କୁନ୍ଦକ ସହିତ, କାଶ୍ମୀର, ସିନ୍ଧୁ-ସୌବୀର, ଗାନ୍ଧାର ଓ ଦର୍ଶକ।
6.9.54
अभीसारा उलूताश्च शैवला बाह्लिकास्तथा ।
दार्वी च वानवा दर्वा वातजामरथोरगाः ॥ ६.९.५४ ॥
ଅଭୀସାର, ଉଲୂତ, ଶୈବଳ, ବାହ୍ଲିକ ଏବଂ ଦାର୍ବୀ, ବାନବ, ଦର୍ବ, ବାତଜାମ, ରଥ ଓ ଉରଗ।
6.9.55
बहुवाद्याश्च कौरव्य सुदामानः सुमल्लिकाः ।
वध्राः करीषकाश्चापि कुलिन्दोपत्यकास्तथा ॥ ६.९.५५ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ବହୁବାଦ୍ୟ, ସୁଦାମାନ, ସୁମଲ୍ଲିକ, ବଧ୍ର, କରୀଷକ ଏବଂ କୁଲିନ୍ଦ ଓ ଉପତ୍ୟକ ମଧ୍ୟ (ସେହି ସେନାରେ ଥିଲେ)।
6.9.56
वनायवो दशापार्श्वरोमाणः कुशबिन्दवः ।
कच्छा गोपालकक्षाश्च जाङ्गलाः कुरुवर्णकाः ॥ ६.९.५६ ॥
ବନାୟୁ, ଦଶପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ରୋମାଣ, କୁଶବିନ୍ଦୁ, କଚ୍ଛ, ଗୋପାଳକକ୍ଷ, ଜାଙ୍ଗଳ ଏବଂ କୁରୁବର୍ଣ୍ଣକ (ମଧ୍ୟ ଥିଲେ)।
6.9.57
किराता बर्बराः सिद्धा वैदेहास्ताम्रलिप्तकाः ।
ओण्ड्रा म्लेच्छाः सैसिरिध्राः पार्वतीयाश्च मारिष ॥ ६.९.५७ ॥
କିରାତ, ବର୍ବର, ସିଦ୍ଧ, ବୈଦେହ, ତାମ୍ରଲିପ୍ତକ, ଓଣ୍ଡ୍ର, ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ସୈସିରିଧ୍ର ଓ ପାର୍ବତୀୟ, ଏବଂ ହେ ମାରିଷ (ଏମାନେ ମଧ୍ୟ)।
6.9.58
अथापरे जनपदा दक्षिणा भरतर्षभ ।
द्रविडाः केरलाः प्राच्या भूषिका वनवासिकाः ॥ ६.९.५८ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଦକ୍ଷିଣର ଅନ୍ୟ ଜନପଦ: ଦ୍ରାବିଡ଼, କେରଳ, ପ୍ରାଚ୍ୟ, ଭୂଷିକ ଓ ବନବାସୀ।
6.9.59
कर्णाटका महिषका विकल्पा मूषकास्तथा ।
झिल्लिकाः कुन्तलाश्चैव सौहृदानभकाननाः ॥ ६.९.५९ ॥
କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ମହିଷକ, ବିକଳ୍ପ, ମୂଷକ, ଝିଲ୍ଲିକ, କୁନ୍ତଳ, ସୌହୃଦ, ଆନଭ ଓ କାନନ (ମଧ୍ୟ)।
6.9.60
कौकुट्टकास्तथा चोलाः कोङ्कणा मालवा नराः ।
समङ्गाः करकाश्चैव कुकुराङ्गारमारिषाः ॥ ६.९.६० ॥
କୌକୁଟ୍ଟକ, ଚୋଳ, କୋଙ୍କଣ, ମାଳବ ଲୋକ, ସମଙ୍ଗ ଓ କରକ, ଏବଂ କୁକୁର, ଅଙ୍ଗାର ଓ ମାରିଷ (ମଧ୍ୟ)।
6.9.61
ध्वजिन्युत्सवसंकेतास्त्रिगर्ताः शाल्वसेनयः ।
व्यूकाः कोकबकाः प्रोष्ठाः समवेगवशास्तथा ॥ ६.९.६१ ॥
ଧ୍ବଜିନୀ, ଉତ୍ସବ ଓ ସଂକେତ, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ, ଶାଲ୍ବର ସେନା, ବ୍ୟୂକ, କୋକବକ, ପ୍ରୋଷ୍ଠ ଏବଂ ସମବେଗବଶ ମଧ୍ୟ।
6.9.62
तथैव विन्ध्यचुलिकाः पुलिन्दा वल्कलैः सह ।
मालवा बल्लवाश्चैव तथैवापरबल्लवाः ॥ ६.९.६२ ॥
ସେହିପରି ବିନ୍ଧ୍ୟଚୂଳିକ, ବଲ୍କଳଧାରୀ ସହିତ ପୁଲିନ୍ଦ, ମାଳବ, ବଲ୍ଲବ ଓ ଅପର ବଲ୍ଲବ ମଧ୍ୟ।
6.9.63
कुलिन्दाः कालदाश्चैव कुण्डलाः करटास्तथा ।
मूषकास्तनबालाश्च सनीपा घटसृञ्जयाः ॥ ६.९.६३ ॥
କୁଳିନ୍ଦ, କାଳଦ, କୁଣ୍ଡଳ ଓ କରଟ; ମୂଷକ, ତନବାଳ, ସନୀପ ଏବଂ ଘଟସୃଞ୍ଜୟ।
6.9.64
अठिदाः पाशिवाटाश्च तनयाः सुनयास्तथा ।
ऋषिका विदभाः काकास्तङ्गणाः परतङ्गणाः ॥ ६.९.६४ ॥
ଅଠିଦ, ପାଶିବାଟ, ତନୟ ଓ ସୁନୟ; ଋଷିକ, ବିଦର୍ଭ, କାକ, ତଙ୍ଗଣ ଓ ପରତଙ୍ଗଣ।
6.9.65
उत्तराश्चापरे म्लेच्छाः क्रूरा भरतसत्तम ।
यवनाश्चीनकाम्बोजा दारुणा म्लेच्छजातयः ॥ ६.९.६५ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଉତ୍ତରର ଏବଂ ଅନ୍ୟ କ୍ରୂର ମ୍ଳେଚ୍ଛ, ଯବନ, ଚୀନ, କାମ୍ବୋଜ ଓ ଭୟଙ୍କର ମ୍ଳେଚ୍ଛ ଜାତି।
6.9.66
सकृद्ग्रहाः कुलत्थाश्च हूणाः पारसिकैः सह ।
तथैव रमणाश्चीनास्तथैव दशमालिकाः ॥ ६.९.६६ ॥
ସକୃଦ୍ଗ୍ରହ, କୁଲତ୍ଥ ଏବଂ ପାରସିକ ସହିତ ହୂଣ; ସେହିପରି ରମଣ, ଚୀନ ଓ ଦଶମାଲିକ।
6.9.67
क्षत्रिकयोपनिवेशाश्च वैश्यशूद्रकुलानि च ।
शूद्राभीराश्च दरदाः काश्मीराः पशुभिः सह ॥ ६.९.६७ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବସତି ଓ ବୈଶ୍ୟ-ଶୂଦ୍ର କୁଳ, ଶୂଦ୍ର, ଆଭୀର, ଦରଦ ଓ କାଶ୍ମୀରୀ, ପଶୁ ସହିତ।
6.9.68
खाशीराश्चान्तचाराश्च पह्लवा गिरिगह्वराः ।
आत्रेयाः सभरद्वाजास्तथैव स्तनपोषिकाः ॥ ६.९.६८ ॥
ଖାଶୀର, ଅନ୍ତଚାର, ପହ୍ଲବ, ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାବାସୀ, ଆତ୍ରେୟ, ଭରଦ୍ୱାଜ ସହିତ, ଏବଂ ସ୍ତନପୋଷିକ।
6.9.69
प्रोषकाश्च कलिङ्गाश्च किरातानां च जातयः ।
तोमरा हन्यमानाश्च तथैव करभञ्जकाः ॥ ६.९.६९ ॥
ପ୍ରୋଷକ, କଳିଙ୍ଗ, କିରାତଙ୍କ ଜାତିସମୂହ, ହତ ହେଉଥିବା ତୋମର, ଏବଂ ସେହିପରି କରଭଞ୍ଜକ।
6.9.70
एते चान्ये जनपदाः प्राच्योदीच्यास्तथैव च ।
उद्देशमात्रेण मया देशाः संकीर्तिता विभो ॥ ६.९.७० ॥
ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନପଦ, ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତରର ଦେଶସମୂହ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଦ୍ୱାରା କେବଳ ସୂଚନାମାତ୍ରରେ ଦେଶସମୂହ ଉଲ୍ଲିଖିତ ହେଲା।
6.9.71
यथागुणबलं चापि त्रिवर्गस्य महाफलम् ।
दुह्याद्धेनुः कामधुक्क भूमिः सम्यगनुष्ठिता ॥ ६.९.७१ ॥
ଗୁଣ ଓ ବଳ ଅନୁସାରେ ତ୍ରିବର୍ଗର ମହାଫଳ ମଧ୍ୟ ଦିଏ; ଭଲ ଭାବରେ ସେବିତ ଭୂମି କାମଧେନୁ ପରି କ୍ଷୀର ଦିଏ।
6.9.72
तस्यां गृद्ध्यन्ति राजानः शूरा धर्मार्थक्रोविदाः ।
ते त्यजन्त्याहवे प्राणान्वसुगृद्धास्तरस्विनः ॥ ६.९.७२ ॥
ତା'ପାଇଁ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ନିପୁଣ ଶୂର ରାଜାମାନେ ଲୋଭ କରନ୍ତି; ଧନଲୋଭୀ ସେହି ପରାକ୍ରମୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।
6.9.73
देवमानुषकायानां कामं भूमिः परायणम् ।
अन्योन्यस्यावलुम्पन्ति सारमेया यथाऽऽमिषम् ॥ ६.९.७३ ॥
ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଶରୀର ପରି, ପୃଥିବୀ ହିଁ କାମନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ; କୁକୁର ମାଂସ ପାଇଁ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଛଡ଼ାଇ ନେବା ପରି ସେମାନେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଛଡ଼ାଇ ନିଅନ୍ତି।
6.9.74
राजानो भरतश्रेष्ठ भोक्तुकामा वसुन्धराम् ।
न चापि तृप्तिः कामानां विद्यतेऽद्यापि कस्यचित् ॥ ६.९.७४ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ରାଜାମାନେ; ଆଜି ମଧ୍ୟ କାହାରି କାମନାରେ ତୃପ୍ତି ନାହିଁ।
6.9.75
तस्मात्परिग्रहे भूमेर्यतन्ते कुरुपाण्डवाः ।
साम्ना भेदेन दानेन दण्डेनैव च भारत ॥ ६.९.७५ ॥
ଅତଏବ ପୃଥିବୀ ଅଧିକାର ପାଇଁ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି — ହେ ଭାରତ, ସାମ, ଭେଦ, ଦାନ ଓ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ହିଁ।
6.9.76
पिता भ्राता च पुत्राश्च खं द्यौश्च नरपुङ्गव ।
भूमिर्भवति भूतानां सम्यगच्छिद्रदर्शना ॥ ६.९.७६ ॥
ହେ ନରପୁଙ୍ଗବ, ପିତା, ଭ୍ରାତା ଓ ପୁତ୍ରମାନେ, ଆକାଶ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ — ପୃଥିବୀ ହିଁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ (ଆଶ୍ରୟ) ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।