Mahābhārata · Adhyāya 6.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.9.1
यदिदं भारतं वर्षं यत्रेदं मूर्च्छितं बलम् ।
यत्रातिमात्रलुब्धोऽयं पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ६.९.१ ॥
Bhāratavarṣa ini, tempat pasukan ini berkumpul, tempat putraku Duryodhana yang sangat serakah berada.
6.9.2
यत्र गृद्धा पाण्डुपुत्रा यत्र मे सञ्जते मनः ।
एतन्मे तत्त्वमाचक्ष्व त्वं हि मे बुद्धिमान्मतः ॥ ६.९.२ ॥
Katakan kebenaran ini kepadaku: di mana putra-putra Pāṇḍu serakah dan di mana pikiranku melekat, karena aku menganggapmu bijaksana.
6.9.3
न तत्र पाण्डवा गृद्धाः शृणु राजन्वचो मम ।
गृद्धो दुर्योधनस्तत्र शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ६.९.३ ॥
Di sana para Pāṇḍava tidaklah serakah. Dengarkanlah ucapanku, wahai raja: di sana ada Duryodhana yang serakah, dan Śakuni putra Subala juga.
6.9.4
अपरे क्षत्रियाश्चैव नानाजनपदेश्वराः ।
ये गृद्धा भारते वर्षे न मृष्यन्ति परस्परम् ॥ ६.९.४ ॥
Juga para ksatriya lain, penguasa berbagai negeri, yang serakah dan di tanah Bhārata tidak saling menanggung satu sama lain.
6.9.5
अत्र ते कीर्तयिष्यामि वर्षं भारत भारतम् ।
प्रियमिन्द्रस्य देवस्य मनोर्वैवस्वतस्य च ॥ ६.९.५ ॥
Di sini akan kuceritakan kepadamu tanah Bhārata, wahai Bhārata—Bhārata yang dicintai dewa Indra dan Manu putra Vivasvat.
6.9.6
पृथोस्तु राजन्वैन्यस्य तथेक्ष्वाकोर्महात्मनः ।
ययातेरम्बरीषस्य मान्धातुर्नहुषस्य च ॥ ६.९.६ ॥
Dan bagi raja Pṛthu putra Vena, serta bagi Ikṣvāku yang agung jiwanya, Yayāti, Ambarīṣa, Māndhātṛ, dan Nahuṣa.
6.9.7
तथैव मुचुकुन्दस्य शिबेरौशीनरस्य च ।
ऋषभस्य तथैलस्य नृगस्य नृपतेस्तथा ॥ ६.९.७ ॥
Demikian pula Mucukunda, Śibi putra Uśīnara, Ṛṣabha, Aila, dan raja Nṛga.
6.9.8
कुशिकस्य च दुर्धर्ष गाधेश्चैव महात्मनः ।
सोमकस्य च दुर्धर्ष दिलीपस्य तथैव च ॥ ६.९.८ ॥
Demikian pula Kuśika, Gādhi yang berjiwa agung, Somaka, wahai yang tak tertaklukkan, dan Dilīpa.
6.9.9
अन्येषां च महाराज क्षत्रियाणां बलीयसाम् ।
सर्वेषामेव राजेन्द्र प्रियं भारत भारतम् ॥ ६.९.९ ॥
Dan tentang para kṣatriya perkasa lainnya, wahai raja agung; tentang mereka semua, wahai penguasa para raja, Bhārata yang kucinta, keturunan Bharata.
6.9.10
तत्ते वर्षं प्रवक्ष्यामि यथायथमरिन्दम ।
श्रृणु मे गदतो राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ६.९.१० ॥
Wilayah itu akan kujelaskan kepadamu sebagaimana adanya, wahai penakluk musuh; dengarkanlah, wahai raja, selagi aku berbicara tentang apa yang engkau tanyakan.
6.9.11
महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षवानपि ।
विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः ॥ ६.९.११ ॥
Mahendra, Malaya, Sahya, Śuktimat, Ṛkṣavat, Vindhya dan Pāriyātra — inilah tujuh gunung keluarga.
6.9.12
तेषां सहस्रशो राजन्पर्वतास्ते समीपतः ।
अविज्ञाताः सारवन्तो विपुलाश्चित्रसानवः ॥ ६.९.१२ ॥
Dan di dekatnya, wahai raja, terdapat ribuan gunung — yang tak dikenal, kaya sumber daya, luas, dengan lereng-lereng yang menakjubkan.
6.9.13
अन्ये ततोऽपरिज्ञाता ह्रस्वा ह्रस्वोपजीविनः ।
आर्या म्लेच्छाश्च कौरव्य तैर्मिश्राः पुरुषा विभो ॥ ६.९.१३ ॥
Kemudian ada bangsa-bangsa lain yang tidak dikenal, bertubuh pendek, hidup dari sarana yang kecil; bangsa Arya dan Mleccha, wahai keturunan Kuru, serta orang-orang yang bercampur dengan mereka, wahai yang perkasa.
6.9.14
नदीं पिबन्ति विपुलां गङ्गां सिन्धुं सरस्वतीम् ।
गोदावरीं नर्मदां च बाहुदां च महानदीम् ॥ ६.९.१४ ॥
Mereka minum dari sungai-sungai besar: Gaṅgā, Sindhu, Sarasvatī, Godāvarī, Narmadā, Bāhudā, dan sungai besar Mahānadī.
6.9.15
शतद्रूं चन्द्रभागां च यमुनां च महानदीम् ।
दृषद्वतीं विपाशां च विपापां स्थूलवालुकाम् ॥ ६.९.१५ ॥
Śatadrū, Candrabhāgā, Yamunā, sungai besar Mahānadī, Dṛṣadvatī, Vipāśā, Vipāpā, dan Sthūlavālukā.
6.9.16
नदीं वेत्रवतीं चैव कृष्णवेणीं च निम्नगाम् ।
इरावतीं वितस्तां च पयोष्णीं देविकामपि ॥ ६.९.१६ ॥
Sungai Vetravatī, Kṛṣṇaveṇī, sungai yang mengalir, Irāvatī, Vitastā, Payoṣṇī, dan juga Devikā.
6.9.17
वेदस्मृतां वेदवतीं त्रिदिवामिक्षुलां कृमिम् ।
करीषिणीं चित्रवाहां चित्रसेनां च निम्नगाम् ॥ ६.९.१७ ॥
Vedasmṛtā, Vedavatī, Tridivā, Ikṣulā, Kṛmi, Karīṣiṇī, Citravāhā, dan sungai Citrasenā.
6.9.18
गोमतीं धूतपापां च वन्दनां च महानदीम् ।
कौशिकीं त्रिविदां कृत्यां निचितां लोहितारणीं ॥ ६.९.१८ ॥
Gomatī, Dhūtapāpā, Vandanā, sungai besar Mahānadī, Kauśikī, Trividā, Kṛtyā, Nicitā, dan Lohitāraṇī.
6.9.19
रहस्यां शतकुम्भां च सरयूं च तथैव च ।
चर्मण्वतीं वेत्रवतीं हस्तिसोमां दिशं तथा ॥ ६.९.१९ ॥
Rahasyā, Śatakumbhā, Sarayū, demikian pula Carmaṇvatī, Vetravatī, dan Hastisomā (sungai) juga.
6.9.20
शरावतीं पयोष्णीं च वेणां भीमरथीमपि ।
कावेरीं चुलुकां चापि वाणीं शतबलामपि ॥ ६.९.२० ॥
Śarāvatī, Payoṣṇī dan Veṇā, juga Bhīmarathī, Kāverī, juga Culukā, juga Vāṇī dan Śatabalā.
6.9.21
नीवारामहितां चापि सुप्रयोगां जनाधिप ।
पवित्रां कुण्डलीं सिन्धुं राजनीं पुरमालिनीम् ॥ ६.९.२१ ॥
Nīvārā, juga Ahitā dan Suprayogā, wahai penguasa manusia; Pavitrā, Kuṇḍalī, Sindhu, Rājanī dan Puramālinī.
6.9.22
पूर्वाभिरामां वीरां च भीमामोघवतीं तथा ।
पाशाशिनीं पापहरां महेन्द्रां पाटलावतीम् ॥ ६.९.२२ ॥
Pūrvābhirāmā, Vīrā dan Bhīmā, demikian pula Oghavatī, Pāśāśinī, Pāpaharā, Mahendrā dan Pāṭalāvatī.
6.9.23
करीषिणीमसिक्नीं च कुशचीरां महानदीम् ।
मकरीं प्रवरां मेनां हेमां घृतवतीं तथा ॥ ६.९.२३ ॥
Karīṣiṇī, Asiknī dan sungai besar Kuśacīrā, Makarī, Pravarā, Menā, Hemā dan juga Ghṛtavatī.
6.9.24
पुरावतीमनुष्णां च शैब्यां कापीं च भारत ।
सदानीरामधृष्यां च कुशधारां महानदीम् ॥ ६.९.२४ ॥
Purāvatī, Anuṣṇā dan Śaibyā, Kāpī juga, wahai Bhārata; Sadānīrā, Adhṛṣyā dan sungai besar Kuśadhārā.
6.9.25
सदाकान्तां शिवां चैव तथा वीरवतीमपि ।
वस्त्रां सुवस्त्रां गौरीं च कम्पनां सहिरण्वतीम् ॥ ६.९.२५ ॥
Sadākāntā dan Śivā, demikian pula Vīravatī, Vastrā, Suvastrā, Gaurī dan Kampanā, bersama Hiraṇvatī.
6.9.26
वरां वीरकरां चापि पञ्चमीं च महानदीम् ।
रथचित्रां ज्योतिरथां विश्वामित्रां कपिञ्जलाम् ॥ ६.९.२६ ॥
Varā dan Vīrakarā, dan sungai besar kelima, Rathacitrā, Jyotirathā, Viśvāmitrā dan Kapiñjalā.
6.9.27
उपेन्द्रां बहुलां चैव कुवीरामम्बुवाहिनीम् ।
विनदीं पिञ्जलां वेणां तुङ्गवेणां महानदीम् ॥ ६.९.२७ ॥
Upendrā dan Bahulā, Kuvīrā, Ambuvāhinī, Vinadī, Piñjalā, Veṇā, dan sungai besar Tuṅgaveṇā.
6.9.28
विदिशां कृष्णवेणां च ताम्रां च कपिलामपि ।
खलुं सुवामां वेदाश्वां हरिश्रावां महापगाम् ॥ ६.९.२८ ॥
Vidiśā, Kṛṣṇaveṇā, Tāmrā dan Kapilā, Khalu, Suvāmā, Vedāśvā, Hariśrāvā dan sungai besar Mahāpagā.
6.9.29
शीघ्रां च पिच्छिलां चैव भारद्वाजीं च निम्नगाम् ।
कौशिकीं निम्नगां शोणा बाहुदामथ चन्द्रमाम् ॥ ६.९.२९ ॥
Śīghrā dan Picchilā, Bhāradvājī dan Nimnagā, Kauśikī, sungai Nimnagā dan Śoṇā, Bāhudā lalu Candramā.
6.9.30
दुर्गां चित्रशिलां चैव ब्रह्मवेध्यां बृहद्वतीम् ।
यवक्षामथ रोहीं च तथा जाम्बूनदीमपि ॥ ६.९.३० ॥
Durgā, Citraśilā dan Brahmavedhyā, Bṛhadvatī, Yavakṣā, kemudian Rohī, dan juga Jāmbūnadī.
6.9.31
सुनसां तमसां दासीं वसामन्यां वराणसीम् ।
नीलां धृतवतीं चैव पर्णाशां च महानदीम् ॥ ६.९.३१ ॥
Sunasā, Tamasā, Dāsī, Vasā, Vārāṇasī yang lain, Nīlā, Dhṛtavatī, dan sungai agung Parṇāśā.
6.9.32
मानवीं वृषभां चैव ब्रह्ममेध्यां बृहद्ध्वनीम् ।
एताश्चान्याश्च बहुधा महानद्यो जनाधिप ॥ ६.९.३२ ॥
Mānavī, Vṛṣabhā, Brahmamedhyā, dan Bṛhaddhvanī, ini dan banyak sungai agung lainnya, wahai penguasa rakyat.
6.9.33
सदानिरामयां कृष्णां मन्दगां मन्दवाहिनीम् ।
ब्राह्मणीं च महागौरीं दुर्गामपि च भारत ॥ ६.९.३३ ॥
Sadānirā, Kṛṣṇā, Mandagā, Mandavāhinī, Brāhmaṇī, Mahāgaurī, dan juga Durgā, wahai Bhārata.
6.9.34
चित्रोपलां चित्ररथां मञ्चुलां वाहिनीं तथा ।
मन्दाकिनीं वैतरणीं कोषां चापि महानदीम् ॥ ६.९.३४ ॥
Citropalā, Citrarathā, Mañculā, Vāhinī, Mandākinī, Vaitaraṇī, dan juga sungai agung Koṣā.
6.9.35
शुक्तिमतीमनङ्गां च तथैव वृषसाह्वयाम् ।
लोहित्यां करतोयां च तथैव वृषकाह्वयाम् ॥ ६.९.३५ ॥
Śuktimatī, Anaṅgā, demikian pula Vṛṣasāhvayā, Lohityā, Karatoyā, dan demikian pula Vṛṣakāhvayā.
6.9.36
कुमारीमृषिकुल्यां च मारिषां च सरस्वतीम् ।
मन्दाकिनीं सुपुण्यां च सर्वां गङ्गां च भारत ॥ ६.९.३६ ॥
Kumārī, Ṛṣikulyā, Māriṣā, dan Sarasvatī, Mandākinī yang paling suci, dan seluruh Gaṅgā, wahai Bhārata.
6.9.37
विश्वस्य मातरः सर्वाः सर्वाश्चैव महाफलाः ।
तथा नद्यस्त्वप्रकाशाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.९.३७ ॥
Semuanya adalah ibu alam semesta dan semuanya memberikan buah yang besar. Demikian pula ada ratusan dan ribuan sungai lain yang tersembunyi.
6.9.38
इत्येताः सरितो राजन्समाख्याता यथास्मृति ।
अत ऊर्ध्वं जनपदान्निबोध गदतो मम ॥ ६.९.३८ ॥
Demikianlah, wahai raja, sungai-sungai ini telah disebutkan sebagaimana diingat. Sekarang dengarlah dariku tentang negeri-negeri.
6.9.39
तत्रेमे कुरुपाञ्चालाः शाल्वा माद्रेयजाङ्गलाः ।
शूरसेनाः पुलिन्दाश्च बोधा मालास्तथैव च ॥ ६.९.३९ ॥
Di sana terdapat mereka: Kuru dan Pañcāla, Śālva, Mādreya dan Jāṅgala, Śūrasena, Pulinda, Bodha dan Mālā.
6.9.40
मत्स्याः कुशल्याः सौशल्याः कुंतयः कांतिकोसलाः ।
चेदिमत्स्यकरूशाश्च भोजाः सिन्धुपुलिन्दकाः ॥ ६.९.४० ॥
Matsya, Kuśalya, Sauśalya, Kunti, Kāntikosala, Cedi, Matsya, Karūṣa, Bhoja, Sindhu dan Pulindaka.
6.9.41
उत्तमाश्च दशार्णाश्च मेकलाश्चोत्कलैः सह ।
पञ्चालाः कोसलाश्चैव नैकपृष्ठा धुरन्धराः ॥ ६.९.४१ ॥
Uttama dan Daśārṇa, Mekala bersama Utkala, Pañcāla dan Kosala, Naikapṛṣṭha dan Dhurandhara.
6.9.42
गोधा मद्रकलिङ्गाश्छ काशयोऽपरकाशयः ।
जठराः कुकुराश्चैव सदशार्णाश्च भारत ॥ ६.९.४२ ॥
Godha, Madra dan Kaliṅga, Kāśi dan Kāśi lainnya, Jaṭhara dan Kukura, bersama Daśārṇa, wahai Bhārata.
6.9.43
कुन्तयोऽवन्तयश्चैव तथैवापरकुन्तयः ।
गोमन्ता मन्दकाः सण्डा विदर्भा रूपवाहिकाः ॥ ६.९.४३ ॥
Kuntī dan Avantī, demikian pula Aparakuntī; Gomantā, Mandakā, Saṇḍā, Vidarbha dan Rūpavāhikā.
6.9.44
अश्मकाः पाण्डुराष्ट्राश्च गोपराष्ट्राः करीतयः ।
अधिराज्यकुशाद्यश्च मल्लराष्ट्रं च केवलम् ॥ ६.९.४४ ॥
Aśmakā, Pāṇḍurāṣṭra dan Gopa-rāṣṭra, Karītī; Adhirājya dan Kuśādya, serta kerajaan Malla semata.
6.9.45
वारवास्यायवाहाश्च चक्राश्चक्रातयः शकाः ।
विदेहा मगधाः स्वक्षा मलजा विजयास्तथा ॥ ६.९.४५ ॥
Vāravāsya dan Āyavāha, Cakra dan Cakrāti, Śaka, Videha, Magadha, Svakṣa, Malaja, dan demikian pula Vijaya.
6.9.46
अङ्गा वङ्गाः कलिङ्गाश्च यकृल्लोमान एव च ।
मल्लाः सुदेष्णाः प्रह्लादा माहिकाः शशिकास्तथा ॥ ६.९.४६ ॥
Aṅga, Vaṅga, Kaliṅga dan Yakṛllomān; Malla, Sudeṣṇa, Prahlāda, Māhika dan demikian pula Śaśika.
6.9.47
बाह्लीका वाटधानाश्च आभीराः कालतोयकाः ।
अपरान्ताः परान्ताश्च पञ्चालाश्चर्ममण्डलाः ॥ ६.९.४७ ॥
Bāhlīka, Vāṭadhāna, Ābhīra dan Kālatoyaka; Aparānta dan Parānta, Pañcāla dan Carmamaṇḍala.
6.9.48
अटवीशिखराश्चैव मेरुभूताश्च मारिष ।
उपावृत्तानुपावृत्ताः स्वराष्ट्राः केकयास्तथा ॥ ६.९.४८ ॥
Aṭavī-śikhara dan Meru-bhūta, wahai yang mulia; Upāvṛtta, Anupāvṛtta, Sva-rāṣṭra dan demikian pula Kekaya.
6.9.49
कुन्दापरान्ता माहेयाः कक्षाः सामुद्रनिष्कुटाः ।
अन्ध्राश्च बहवो राजन्नन्तर्गिर्यास्तथैव च ॥ ६.९.४९ ॥
Kundāparāntas, Māheyas, Kakṣas, penduduk pantai laut, banyak Andhra, wahai raja, dan demikian pula mereka yang tinggal di dalam pegunungan.
6.9.50
बहिर्गिर्याङ्गमलजा मगधा मानवर्जकाः ।
समन्तराः प्रावृषेया भार्गवाश्च जनाधिप ॥ ६.९.५० ॥
Mereka yang lahir dari kotoran anggota tubuh di luar gunung, Magadha, Mānavarjaka, Samantara, Prāvṛṣeya, dan Bhārgava, wahai penguasa manusia.
6.9.51
पुण्ड्रा भर्गाः किराताश्च सुदृष्टा यामुनास्तथा ।
शका निषादा निषधास्तथैवानर्तनैर्ऋताः ॥ ६.९.५१ ॥
Puṇḍra, Bhargas, Kirāta, Sudṛṣṭa, Yāmuna, Śaka, Niṣāda, Niṣadha, dan demikian pula Ānarta dan Nairṛta.
6.9.52
दुर्गालाः प्रतिमत्स्याश्च कुन्तलाः कोसलास्तथा ।
तीरग्रहाः शूरसेना ईजिकाः कन्यका गुणाः ॥ ६.९.५२ ॥
Durgāla, Pratimatsya, Kuntala, Kosala juga, Tīragraha, Śūrasena, Ījika, Kanyaka, dan Guṇa.
6.9.53
तिलभारा मसीराश्च मधुमन्तः सकुन्दकाः ।
काश्मीराः सिन्धुसौवीरा गान्धारा दर्शकास्तथा ॥ ६.९.५३ ॥
Tilabhāra, Masīra, Madhumanta bersama Kundaka, orang Kashmir, Sindhu dan Sauvīra, Gāndhāra, dan demikian pula Darśaka.
6.9.54
अभीसारा उलूताश्च शैवला बाह्लिकास्तथा ।
दार्वी च वानवा दर्वा वातजामरथोरगाः ॥ ६.९.५४ ॥
Abhīsāra, Ulūta, Śaivala, juga Bāhlika, Dārvī, Vānava, Darva, Vātajāma, Ratha, dan Uraga.
6.9.55
बहुवाद्याश्च कौरव्य सुदामानः सुमल्लिकाः ।
वध्राः करीषकाश्चापि कुलिन्दोपत्यकास्तथा ॥ ६.९.५५ ॥
Wahai keturunan Kuru, juga kaum Bahuvādya, Sudāmāna, Sumallika, Vadhra, Karīṣaka, serta kaum Kulinda dan Upatyaka.
6.9.56
वनायवो दशापार्श्वरोमाणः कुशबिन्दवः ।
कच्छा गोपालकक्षाश्च जाङ्गलाः कुरुवर्णकाः ॥ ६.९.५६ ॥
Kaum Vanāyu, Daśapārśva dan Romāṇa, Kuśabindu, Kaccha, Gopālakakṣa, Jāṅgala, serta Kuru-varṇaka.
6.9.57
किराता बर्बराः सिद्धा वैदेहास्ताम्रलिप्तकाः ।
ओण्ड्रा म्लेच्छाः सैसिरिध्राः पार्वतीयाश्च मारिष ॥ ६.९.५७ ॥
Kaum Kirāta, Barbara, Siddha, Vaideha, Tāmraliptaka, Oṇḍra, kaum mleccha, Saisiri-dhra, dan penduduk pegunungan, wahai Māriṣa.
6.9.58
अथापरे जनपदा दक्षिणा भरतर्षभ ।
द्रविडाः केरलाः प्राच्या भूषिका वनवासिकाः ॥ ६.९.५८ ॥
Dan bangsa-bangsa serta negeri selatan lainnya, wahai banteng keturunan Bharata: kaum Drāviḍa, Kerala, orang timur, Bhūṣika, dan penghuni hutan.
6.9.59
कर्णाटका महिषका विकल्पा मूषकास्तथा ।
झिल्लिकाः कुन्तलाश्चैव सौहृदानभकाननाः ॥ ६.९.५९ ॥
Kaum Karṇāṭaka, Mahiṣaka, Vikalpa, Mūṣaka, Jhillika, Kuntala, serta kaum Sauhṛda, Ānabha dan Kānana.
6.9.60
कौकुट्टकास्तथा चोलाः कोङ्कणा मालवा नराः ।
समङ्गाः करकाश्चैव कुकुराङ्गारमारिषाः ॥ ६.९.६० ॥
Kaum Kaukuṭṭaka, Cola, Koṅkaṇa, orang-orang Mālava, Samaṅga, Karaka, serta kaum Kukura, Aṅgāra dan Māriṣa.
6.9.61
ध्वजिन्युत्सवसंकेतास्त्रिगर्ताः शाल्वसेनयः ।
व्यूकाः कोकबकाः प्रोष्ठाः समवेगवशास्तथा ॥ ६.९.६१ ॥
Para Dhvajinī, Utsava dan Saṃketa, para Trigarta, pasukan Śālva, para Vyūka, Kokabaka, Proṣṭha, dan demikian pula para Samavegavaśa.
6.9.62
तथैव विन्ध्यचुलिकाः पुलिन्दा वल्कलैः सह ।
मालवा बल्लवाश्चैव तथैवापरबल्लवाः ॥ ६.९.६२ ॥
Demikian pula para Vindhya-Cūlika, para Pulinda bersama mereka yang berpakaian kulit kayu, para Mālava, para Ballava, dan para Ballava lainnya.
6.9.63
कुलिन्दाः कालदाश्चैव कुण्डलाः करटास्तथा ।
मूषकास्तनबालाश्च सनीपा घटसृञ्जयाः ॥ ६.९.६३ ॥
Para Kulinda, Kāladas, Kuṇḍala, dan demikian pula para Karaṭa; para Mūṣaka, Tanabāla, Sanīpa, dan Ghaṭa-Sṛñjaya.
6.9.64
अठिदाः पाशिवाटाश्च तनयाः सुनयास्तथा ।
ऋषिका विदभाः काकास्तङ्गणाः परतङ्गणाः ॥ ६.९.६४ ॥
Para Aṭhida, Pāśivāṭa, Tanaya, dan demikian pula para Sunaya; para Ṛṣika, Vidarbha, Kāka, Taṅgaṇa, dan Taṅgaṇa lainnya.
6.9.65
उत्तराश्चापरे म्लेच्छाः क्रूरा भरतसत्तम ।
यवनाश्चीनकाम्बोजा दारुणा म्लेच्छजातयः ॥ ६.९.६५ ॥
Wahai yang terbaik di antara Bharata! Para barbar kejam lainnya dari utara, Yavana, Cina dan Kāmboja, serta suku-suku barbar yang mengerikan.
6.9.66
सकृद्ग्रहाः कुलत्थाश्च हूणाः पारसिकैः सह ।
तथैव रमणाश्चीनास्तथैव दशमालिकाः ॥ ६.९.६६ ॥
Para Sakṛdgraha, Kulattha, dan para Hūṇa bersama para Pārasika; demikian pula para Ramaṇa, Cina, dan Daśamālika.
6.9.67
क्षत्रिकयोपनिवेशाश्च वैश्यशूद्रकुलानि च ।
शूद्राभीराश्च दरदाः काश्मीराः पशुभिः सह ॥ ६.९.६७ ॥
Pemukiman kṣatriya dan keluarga vaiśya serta śūdra, kaum śūdra dan gembala, orang Darada dan Kāśmīra, beserta ternak mereka.
6.9.68
खाशीराश्चान्तचाराश्च पह्लवा गिरिगह्वराः ।
आत्रेयाः सभरद्वाजास्तथैव स्तनपोषिकाः ॥ ६.९.६८ ॥
Orang Khāśīra, Antacāra, Pahlava, penghuni gua pegunungan, kaum Ātreya bersama kaum Bharadvāja, dan demikian pula kaum Stanapoṣika.
6.9.69
प्रोषकाश्च कलिङ्गाश्च किरातानां च जातयः ।
तोमरा हन्यमानाश्च तथैव करभञ्जकाः ॥ ६.९.६९ ॥
Kaum Proṣaka dan Kaliṅga, suku-suku Kirāta, kaum Tomara yang sedang dibantai, serta kaum Karabhañjaka.
6.9.70
एते चान्ये जनपदाः प्राच्योदीच्यास्तथैव च ।
उद्देशमात्रेण मया देशाः संकीर्तिता विभो ॥ ६.९.७० ॥
Inilah dan kerajaan-kerajaan lain, di timur maupun di utara, wahai tuan, telah saya sebutkan hanya secara garis besar.
6.9.71
यथागुणबलं चापि त्रिवर्गस्य महाफलम् ।
दुह्याद्धेनुः कामधुक्क भूमिः सम्यगनुष्ठिता ॥ ६.९.७१ ॥
Sesuai dengan mutu dan kekuatannya, ia juga menghasilkan buah besar dari ketiga tujuan hidup; seperti sapi pengabul keinginan, bumi yang dirawat dengan baik memberi susu.
6.9.72
तस्यां गृद्ध्यन्ति राजानः शूरा धर्मार्थक्रोविदाः ।
ते त्यजन्त्याहवे प्राणान्वसुगृद्धास्तरस्विनः ॥ ६.९.७२ ॥
Demi bumi itu raja-raja perkasa yang mahir dalam dharma dan artha pun mengidamkannya; kaum pemberani yang rakus akan harta itu merelakan nyawa mereka dalam pertempuran.
6.9.73
देवमानुषकायानां कामं भूमिः परायणम् ।
अन्योन्यस्यावलुम्पन्ति सारमेया यथाऽऽमिषम् ॥ ६.९.७३ ॥
Seperti tubuh para dewa dan manusia, bumi adalah tujuan keinginan; seperti anjing-anjing merebut daging satu sama lain, demikian pula mereka saling merebut bumi.
6.9.74
राजानो भरतश्रेष्ठ भोक्तुकामा वसुन्धराम् ।
न चापि तृप्तिः कामानां विद्यतेऽद्यापि कस्यचित् ॥ ६.९.७४ ॥
Wahai yang terbaik di antara keturunan Bharata, para raja ingin menikmati bumi; dan bahkan hingga kini tidak ada seorang pun yang puas dengan keinginannya.
6.9.75
तस्मात्परिग्रहे भूमेर्यतन्ते कुरुपाण्डवाः ।
साम्ना भेदेन दानेन दण्डेनैव च भारत ॥ ६.९.७५ ॥
Oleh karena itu, para Kuru dan Pāṇḍava berusaha menguasai bumi — dengan persuasi, dengan perpecahan, dengan pemberian, dan tentu saja dengan kekerasan, wahai Bhārata.
6.9.76
पिता भ्राता च पुत्राश्च खं द्यौश्च नरपुङ्गव ।
भूमिर्भवति भूतानां सम्यगच्छिद्रदर्शना ॥ ६.९.७६ ॥
Wahai banteng di antara manusia, ayah, saudara dan anak-anak, angkasa dan surga — hanya bumi yang tampak bagi makhluk sebagai sepenuhnya tanpa cela.