మహాభారతం · అధ్యాయం 6.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.9.1
यदिदं भारतं वर्षं यत्रेदं मूर्च्छितं बलम् ।
यत्रातिमात्रलुब्धोऽयं पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ६.९.१ ॥
ఈ భారత వర్షం, ఇక్కడ ఈ సైన్యం గుమిగూడింది, ఇక్కడ నా కుమారుడు దుర్యోధనుడు అతి లోభిగా ఉన్నాడు.
6.9.2
यत्र गृद्धा पाण्डुपुत्रा यत्र मे सञ्जते मनः ।
एतन्मे तत्त्वमाचक्ष्व त्वं हि मे बुद्धिमान्मतः ॥ ६.९.२ ॥
పాండు పుత్రులు లోభులుగా ఉన్న చోట, నా మనస్సు ఎక్కడ అంటుకొని ఉందో, ఆ సత్యాన్ని నాకు చెప్పు; నీవు బుద్ధిమంతుడవని నేను భావిస్తున్నాను.
6.9.3
न तत्र पाण्डवा गृद्धाः शृणु राजन्वचो मम ।
गृद्धो दुर्योधनस्तत्र शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ६.९.३ ॥
అక్కడ పాండవులు లోభులు కారు. రాజా, నా మాట విను; అక్కడ లోభి దుర్యోధనుడు, సుబలుని కుమారుడు శకుని కూడా.
6.9.4
अपरे क्षत्रियाश्चैव नानाजनपदेश्वराः ।
ये गृद्धा भारते वर्षे न मृष्यन्ति परस्परम् ॥ ६.९.४ ॥
ఇతర క్షత్రియులు కూడా, అనేక జనపదాల ప్రభువులు, లోభులై భారత వర్షంలో ఒకరినొకరు సహించనివారు.
6.9.5
अत्र ते कीर्तयिष्यामि वर्षं भारत भारतम् ।
प्रियमिन्द्रस्य देवस्य मनोर्वैवस्वतस्य च ॥ ६.९.५ ॥
ఇక్కడ నీకు భారత వర్షాన్ని వివరిస్తాను, ఓ భారతా; ఇంద్ర దేవునికి, వైవస్వత మనువుకు ప్రియమైన ఆ భారతాన్ని.
6.9.6
पृथोस्तु राजन्वैन्यस्य तथेक्ष्वाकोर्महात्मनः ।
ययातेरम्बरीषस्य मान्धातुर्नहुषस्य च ॥ ६.९.६ ॥
రాజా, వేనుని కుమారుడు పృథుడు, మహాత్ముడైన ఇక్ష్వాకు, యయాతి, అంబరీషుడు, మాంధాతృడు, నహుషుడు కూడా (ఇది ప్రియమైనది).
6.9.7
तथैव मुचुकुन्दस्य शिबेरौशीनरस्य च ।
ऋषभस्य तथैलस्य नृगस्य नृपतेस्तथा ॥ ६.९.७ ॥
అలాగే ముచుకుందుడు, ఉశీనరుని కుమారుడు శిబి, ఋషభుడు, ఐలుడు, రాజు నృగుడు కూడా.
6.9.8
कुशिकस्य च दुर्धर्ष गाधेश्चैव महात्मनः ।
सोमकस्य च दुर्धर्ष दिलीपस्य तथैव च ॥ ६.९.८ ॥
ఓ దుర్ధర్షుడా, కుశికుడు, మహాత్ముడైన గాధి, సోమకుడు, దిలీపుడు కూడా అలాగే.
6.9.9
अन्येषां च महाराज क्षत्रियाणां बलीयसाम् ।
सर्वेषामेव राजेन्द्र प्रियं भारत भारतम् ॥ ६.९.९ ॥
ఓ మహారాజా, ఇతర బలవంతులైన క్షత్రియులను; ఓ రాజేంద్రా, ప్రియమైన భారత, భరతవంశీయులందరినీ.
6.9.10
तत्ते वर्षं प्रवक्ष्यामि यथायथमरिन्दम ।
श्रृणु मे गदतो राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ६.९.१० ॥
ఓ శత్రుదమనా, ఆ వర్షాన్ని (భూభాగాన్ని) నీకు యథాతథంగా వివరిస్తాను. ఓ రాజా, నీవు నన్ను అడుగుతున్నది నేను చెప్పేటప్పుడు వినుము.
6.9.11
महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षवानपि ।
विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः ॥ ६.९.११ ॥
మహేంద్రుడు, మలయుడు, సహ్యుడు, శుక్తిమంతుడు, ఋక్షవంతుడు, వింధ్యుడు, పారియాత్రుడు—ఇవి ఏడు కులపర్వతాలు.
6.9.12
तेषां सहस्रशो राजन्पर्वतास्ते समीपतः ।
अविज्ञाताः सारवन्तो विपुलाश्चित्रसानवः ॥ ६.९.१२ ॥
ఓ రాజా, వాటి సమీపంలో వేల సంఖ్యలో పర్వతాలు ఉన్నాయి—తెలియనివి, సారవంతమైనవి, విశాలమైనవి, విచిత్రమైన శిఖరాలు కలవి.
6.9.13
अन्ये ततोऽपरिज्ञाता ह्रस्वा ह्रस्वोपजीविनः ।
आर्या म्लेच्छाश्च कौरव्य तैर्मिश्राः पुरुषा विभो ॥ ६.९.१३ ॥
తరువాత తెలియని ఇతర జనులు, పొట్టివారు, చిన్న జీవనోపాధులతో బతికేవారు ఉన్నారు; ఓ కౌరవ్యా, ఆర్యులు, మ్లేచ్ఛులు, వారితో కలిసిన పురుషులు కూడా ఉన్నారు, ఓ విభో.
6.9.14
नदीं पिबन्ति विपुलां गङ्गां सिन्धुं सरस्वतीम् ।
गोदावरीं नर्मदां च बाहुदां च महानदीम् ॥ ६.९.१४ ॥
వారు విశాలమైన నదులను తాగుతారు — గంగ, సింధు, సరస్వతి, గోదావరి, నర్మద, బాహుద, మహానది.
6.9.15
शतद्रूं चन्द्रभागां च यमुनां च महानदीम् ।
दृषद्वतीं विपाशां च विपापां स्थूलवालुकाम् ॥ ६.९.१५ ॥
శతద్రు, చంద్రభాగ, యమున, మహానది, దృషద్వతి, విపాశ, విపాప, స్థూలవాలుక.
6.9.16
नदीं वेत्रवतीं चैव कृष्णवेणीं च निम्नगाम् ।
इरावतीं वितस्तां च पयोष्णीं देविकामपि ॥ ६.९.१६ ॥
వేత్రవతి, కృష్ణవేణి, ఇరావతి, వితస్త, పయోష్ణి, దేవిక కూడా.
6.9.17
वेदस्मृतां वेदवतीं त्रिदिवामिक्षुलां कृमिम् ।
करीषिणीं चित्रवाहां चित्रसेनां च निम्नगाम् ॥ ६.९.१७ ॥
వేదస్మృత, వేదవతి, త్రిదివ, ఇక్షుల, కృమి, కరీషిణి, చిత్రవాహ, చిత్రసేన అనే నదులను.
6.9.18
गोमतीं धूतपापां च वन्दनां च महानदीम् ।
कौशिकीं त्रिविदां कृत्यां निचितां लोहितारणीं ॥ ६.९.१८ ॥
గోమతి, ధూతపాప, వందన, మహానది, కౌశికి, త్రివిద, కృత్య, నిచిత, లోహితారణి అనే నదులను.
6.9.19
रहस्यां शतकुम्भां च सरयूं च तथैव च ।
चर्मण्वतीं वेत्रवतीं हस्तिसोमां दिशं तथा ॥ ६.९.१९ ॥
రహస్య, శతకుంభ, సరయు, అలాగే చర్మణ్వతి, వేత్రవతి, మరియు హస్తిసోమ దిశ (నది) కూడా.
6.9.20
शरावतीं पयोष्णीं च वेणां भीमरथीमपि ।
कावेरीं चुलुकां चापि वाणीं शतबलामपि ॥ ६.९.२० ॥
శరావతి, పయోష్ణి, వేణ, భీమరథి, కావేరి, చులుక, వాణి, శతబల కూడా.
6.9.21
नीवारामहितां चापि सुप्रयोगां जनाधिप ।
पवित्रां कुण्डलीं सिन्धुं राजनीं पुरमालिनीम् ॥ ६.९.२१ ॥
నీవార, అహిత కూడా, సుప్రయోగ కూడా, ఓ జనాధిపా; పవిత్ర, కుండలి, సింధు, రాజనీ, పురమాలిని.
6.9.22
पूर्वाभिरामां वीरां च भीमामोघवतीं तथा ।
पाशाशिनीं पापहरां महेन्द्रां पाटलावतीम् ॥ ६.९.२२ ॥
పూర్వాభిరామ, వీర, భీమ, ఓఘవతి, అలాగే పాశాశిని, పాపహర, మహేంద్ర, పాటలావతి.
6.9.23
करीषिणीमसिक्नीं च कुशचीरां महानदीम् ।
मकरीं प्रवरां मेनां हेमां घृतवतीं तथा ॥ ६.९.२३ ॥
కరీషిణి, అసిక్ని, కుశచీర అనే మహానది, మకరి, ప్రవర, మేన, హేమ, ఘృతవతి కూడా.
6.9.24
पुरावतीमनुष्णां च शैब्यां कापीं च भारत ।
सदानीरामधृष्यां च कुशधारां महानदीम् ॥ ६.९.२४ ॥
పురావతి, అనుష్ణ, శైబ్య, కాపి కూడా, ఓ భారతా; సదానీర, అధృష్య, మహానది కుశధార.
6.9.25
सदाकान्तां शिवां चैव तथा वीरवतीमपि ।
वस्त्रां सुवस्त्रां गौरीं च कम्पनां सहिरण्वतीम् ॥ ६.९.२५ ॥
సదాకాంతా, శివా, అలాగే వీరవతీ, వస్త్రా, సువస్త్రా, గౌరీ, కంపనా, హిరణ్వతితో కూడా.
6.9.26
वरां वीरकरां चापि पञ्चमीं च महानदीम् ।
रथचित्रां ज्योतिरथां विश्वामित्रां कपिञ्जलाम् ॥ ६.९.२६ ॥
వరా, వీరకరా, ఐదవ మహానదీ, రథచిత్రా, జ్యోతిరథా, విశ్వామిత్రా, కపింజలా.
6.9.27
उपेन्द्रां बहुलां चैव कुवीरामम्बुवाहिनीम् ।
विनदीं पिञ्जलां वेणां तुङ्गवेणां महानदीम् ॥ ६.९.२७ ॥
ఉపేంద్రా, బహులా, కువీరా, అంబువాహినీ, వినదీ, పింజలా, వేణా, తుంగవేణా అనే మహానదీ.
6.9.28
विदिशां कृष्णवेणां च ताम्रां च कपिलामपि ।
खलुं सुवामां वेदाश्वां हरिश्रावां महापगाम् ॥ ६.९.२८ ॥
విదిశా, కృష్ణవేణా, తామ్రా, కపిలా, ఖలు, సువామా, వేదాశ్వా, హరిశ్రావా, మహాపగా.
6.9.29
शीघ्रां च पिच्छिलां चैव भारद्वाजीं च निम्नगाम् ।
कौशिकीं निम्नगां शोणा बाहुदामथ चन्द्रमाम् ॥ ६.९.२९ ॥
శీఘ్రా, పిచ్ఛిలా, భారద్వాజీ, నిమ్నగా, కౌశికీ, నిమ్నగా, శోణా, బాహుదా, తరువాత చంద్రమా.
6.9.30
दुर्गां चित्रशिलां चैव ब्रह्मवेध्यां बृहद्वतीम् ।
यवक्षामथ रोहीं च तथा जाम्बूनदीमपि ॥ ६.९.३० ॥
దుర్గా, చిత్రశిలా, బ్రహ్మవేధ్యా, బృహద్వతీ, యవక్షా, తరువాత రోహీ, అలాగే జాంబూనదీ కూడా.
6.9.31
सुनसां तमसां दासीं वसामन्यां वराणसीम् ।
नीलां धृतवतीं चैव पर्णाशां च महानदीम् ॥ ६.९.३१ ॥
సునసా, తమసా, దాసీ, వసా, మరొక వారాణసీ, నీలా, ధృతవతీ, పర్ణాశా అనే మహానదియు.
6.9.32
मानवीं वृषभां चैव ब्रह्ममेध्यां बृहद्ध्वनीम् ।
एताश्चान्याश्च बहुधा महानद्यो जनाधिप ॥ ६.९.३२ ॥
మానవీ, వృషభా, బ్రహ్మమేధ్యా, బృహద్ధ్వనీ, ఇవియు ఇతర అనేక మహానదులు, ఓ జనాధిపా.
6.9.33
सदानिरामयां कृष्णां मन्दगां मन्दवाहिनीम् ।
ब्राह्मणीं च महागौरीं दुर्गामपि च भारत ॥ ६.९.३३ ॥
సదానీరా, కృష్ణా, మందగా, మందవాహినీ, బ్రాహ్మణీ, మహాగౌరీ, దుర్గా కూడా, ఓ భారతా.
6.9.34
चित्रोपलां चित्ररथां मञ्चुलां वाहिनीं तथा ।
मन्दाकिनीं वैतरणीं कोषां चापि महानदीम् ॥ ६.९.३४ ॥
చిత్రోపలా, చిత్రరథా, మంచులా, వాహినీ, మందాకినీ, వైతరణీ, కోషా అనే మహానదియు కూడా.
6.9.35
शुक्तिमतीमनङ्गां च तथैव वृषसाह्वयाम् ।
लोहित्यां करतोयां च तथैव वृषकाह्वयाम् ॥ ६.९.३५ ॥
శుక్తిమతీ, అనంగా, అలాగే వృషసాహ్వయా, లోహిత్యా, కరతోయా, అలాగే వృషకాహ్వయా.
6.9.36
कुमारीमृषिकुल्यां च मारिषां च सरस्वतीम् ।
मन्दाकिनीं सुपुण्यां च सर्वां गङ्गां च भारत ॥ ६.९.३६ ॥
కుమారీ, ఋషికుల్యా, మారిషా, సరస్వతీ, మందాకినీ, అతి పుణ్యమైన, సర్వ గంగా కూడా, ఓ భారతా.
6.9.37
विश्वस्य मातरः सर्वाः सर्वाश्चैव महाफलाः ।
तथा नद्यस्त्वप्रकाशाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.९.३७ ॥
అవన్నీ విశ్వానికి తల్లులు, అన్నీ గొప్ప ఫలాలనిచ్చేవి. అలాగే వందల, వేల అప్రకాశమైన నదులు కూడా ఉన్నాయి.
6.9.38
इत्येताः सरितो राजन्समाख्याता यथास्मृति ।
अत ऊर्ध्वं जनपदान्निबोध गदतो मम ॥ ६.९.३८ ॥
ఓ రాజా, ఈ విధంగా ఈ నదులు స్మృతి ప్రకారం చెప్పబడ్డాయి. ఇక నేను చెప్పే జనపదాలను వినండి.
6.9.39
तत्रेमे कुरुपाञ्चालाः शाल्वा माद्रेयजाङ्गलाः ।
शूरसेनाः पुलिन्दाश्च बोधा मालास्तथैव च ॥ ६.९.३९ ॥
అక్కడ ఇవి: కురువులు, పాంచాలులు, శాల్వులు, మాద్రేయులు, జాంగలులు, శూరసేనులు, పులిందులు, బోధులు, మాలులు.
6.9.40
मत्स्याः कुशल्याः सौशल्याः कुंतयः कांतिकोसलाः ।
चेदिमत्स्यकरूशाश्च भोजाः सिन्धुपुलिन्दकाः ॥ ६.९.४० ॥
మత్స్యులు, కుశల్యులు, సౌశల్యులు, కుంతులు, కాంతికోసలులు, చేదులు, మత్స్యులు, కరూషులు, భోజులు, సింధువులు, పులిందకులు.
6.9.41
उत्तमाश्च दशार्णाश्च मेकलाश्चोत्कलैः सह ।
पञ्चालाः कोसलाश्चैव नैकपृष्ठा धुरन्धराः ॥ ६.९.४१ ॥
ఉత్తములు, దశార్ణులు, మేకలులు, ఉత్కలులతో కూడిన పాంచాలులు, కోసలులు, నైకపృష్ఠులు, ధురంధరులు.
6.9.42
गोधा मद्रकलिङ्गाश्छ काशयोऽपरकाशयः ।
जठराः कुकुराश्चैव सदशार्णाश्च भारत ॥ ६.९.४२ ॥
గోధులు, మద్రులు, కళింగులు, కాశులు, అపరకాశులు, జఠరులు, కుకురులు, దశార్ణులతో కూడి, భారతా.
6.9.43
कुन्तयोऽवन्तयश्चैव तथैवापरकुन्तयः ।
गोमन्ता मन्दकाः सण्डा विदर्भा रूपवाहिकाः ॥ ६.९.४३ ॥
కుంతులు, అవంతులు, అలాగే అపర కుంతులు; గోమంతులు, మందకులు, సండులు, విదర్భులు, రూపవాహికులు.
6.9.44
अश्मकाः पाण्डुराष्ट्राश्च गोपराष्ट्राः करीतयः ।
अधिराज्यकुशाद्यश्च मल्लराष्ट्रं च केवलम् ॥ ६.९.४४ ॥
అశ్మకులు, పాండురాష్ట్రులు, గోపరాష్ట్రులు, కరీతులు; అధిరాజ్యులు, కుశాద్యులు, కేవలం మల్లరాష్ట్రము.
6.9.45
वारवास्यायवाहाश्च चक्राश्चक्रातयः शकाः ।
विदेहा मगधाः स्वक्षा मलजा विजयास्तथा ॥ ६.९.४५ ॥
వారవాస్యులు, ఆయవాహులు, చక్రులు, చక్రాతులు, శకులు, విదేహులు, మగధులు, స్వక్షులు, మలజులు, విజయులు కూడా.
6.9.46
अङ्गा वङ्गाः कलिङ्गाश्च यकृल्लोमान एव च ।
मल्लाः सुदेष्णाः प्रह्लादा माहिकाः शशिकास्तथा ॥ ६.९.४६ ॥
అంగులు, వంగులు, కళింగులు, యకృల్లోములు; మల్లులు, సుదేష్ణులు, ప్రహ్లాదులు, మాహికులు, శశికులు కూడా.
6.9.47
बाह्लीका वाटधानाश्च आभीराः कालतोयकाः ।
अपरान्ताः परान्ताश्च पञ्चालाश्चर्ममण्डलाः ॥ ६.९.४७ ॥
బాహ్లీకులు, వాటధానులు, ఆభీరులు, కాలతోయకులు; అపరాంతులు, పరాంతులు, పాంచాలులు, చర్మమండలులు.
6.9.48
अटवीशिखराश्चैव मेरुभूताश्च मारिष ।
उपावृत्तानुपावृत्ताः स्वराष्ट्राः केकयास्तथा ॥ ६.९.४८ ॥
అటవీశిఖరులు, మేరుభూతులు కూడా, ఓ మారిష; ఉపావృత్తులు, అనుపావృత్తులు, స్వరాష్ట్రులు, కేకయులు.
6.9.49
कुन्दापरान्ता माहेयाः कक्षाः सामुद्रनिष्कुटाः ।
अन्ध्राश्च बहवो राजन्नन्तर्गिर्यास्तथैव च ॥ ६.९.४९ ॥
కుందాపరాంతులు, మాహేయులు, కక్షులు, సముద్ర తీరవాసులు, అనేకమంది అంధ్రులు, ఓ రాజా, అలాగే పర్వతాల లోపల నివసించువారు కూడా.
6.9.50
बहिर्गिर्याङ्गमलजा मगधा मानवर्जकाः ।
समन्तराः प्रावृषेया भार्गवाश्च जनाधिप ॥ ६.९.५० ॥
పర్వతాల వెలుపల శరీర మలం నుండి జన్మించినవారు, మగధులు, మానవర్జకులు, సమంతరులు, ప్రావృషేయులు, భార్గవులు, ఓ జనాధిపా.
6.9.51
पुण्ड्रा भर्गाः किराताश्च सुदृष्टा यामुनास्तथा ।
शका निषादा निषधास्तथैवानर्तनैर्ऋताः ॥ ६.९.५१ ॥
పుండ్రులు, భర్గులు, కిరాతులు, సుదృష్టులు, యామునులు, శకులు, నిషాదులు, నిషధులు, ఆనర్తులు, నైర్ఋతులు కూడా.
6.9.52
दुर्गालाः प्रतिमत्स्याश्च कुन्तलाः कोसलास्तथा ।
तीरग्रहाः शूरसेना ईजिकाः कन्यका गुणाः ॥ ६.९.५२ ॥
దుర్గాలులు, ప్రతిమత్స్యులు, కుంతలులు, కోసలులు, తీరగ్రహులు, శూరసేనులు, ఈజికులు, కన్యకులు, గుణులు కూడా.
6.9.53
तिलभारा मसीराश्च मधुमन्तः सकुन्दकाः ।
काश्मीराः सिन्धुसौवीरा गान्धारा दर्शकास्तथा ॥ ६.९.५३ ॥
తిలభారులు, మసీరులు, మధుమంతులు, కుందకులతో కలిసి, కాశ్మీరులు, సింధు-సౌవీరులు, గాంధారులు, దర్శకులు కూడా.
6.9.54
अभीसारा उलूताश्च शैवला बाह्लिकास्तथा ।
दार्वी च वानवा दर्वा वातजामरथोरगाः ॥ ६.९.५४ ॥
అభీసారులు, ఉలూతులు, శైవలులు, బాహ్లికులు, దార్వీ, వానవులు, దర్వులు, వాతజాములు, రథులు, ఉరగులు.
6.9.55
बहुवाद्याश्च कौरव्य सुदामानः सुमल्लिकाः ।
वध्राः करीषकाश्चापि कुलिन्दोपत्यकास्तथा ॥ ६.९.५५ ॥
కౌరవ్యా, బహువాద్యులు, సుదామానులు, సుమల్లికులు, వధ్రులు, కరీషకులు, కులిందులు, ఉపత్యకులు కూడా (ఆ సైన్యంలో ఉన్నారు).
6.9.56
वनायवो दशापार्श्वरोमाणः कुशबिन्दवः ।
कच्छा गोपालकक्षाश्च जाङ्गलाः कुरुवर्णकाः ॥ ६.९.५६ ॥
వనాయులు, దశపార్శ్వులు మరియు రోమాణులు, కుశబిందులు, కచ్ఛులు, గోపాలకక్షులు, జాంగలులు, కురువర్ణకులు (కూడా ఉన్నారు).
6.9.57
किराता बर्बराः सिद्धा वैदेहास्ताम्रलिप्तकाः ।
ओण्ड्रा म्लेच्छाः सैसिरिध्राः पार्वतीयाश्च मारिष ॥ ६.९.५७ ॥
కిరాతులు, బర్బరులు, సిద్ధులు, వైదేహులు, తామ్రలిప్తకులు, ఓండ్రులు, మ్లేచ్ఛులు, సైసిరిధ్రులు, పర్వతవాసులు, మరియు ఓ మారిష (వీరు కూడా).
6.9.58
अथापरे जनपदा दक्षिणा भरतर्षभ ।
द्रविडाः केरलाः प्राच्या भूषिका वनवासिकाः ॥ ६.९.५८ ॥
భరతర్షభా, దక్షిణ దేశాల్లోని ఇతర జనపదాలు: ద్రావిడులు, కేరళులు, ప్రాచ్యులు, భూషికులు, వనవాసులు.
6.9.59
कर्णाटका महिषका विकल्पा मूषकास्तथा ।
झिल्लिकाः कुन्तलाश्चैव सौहृदानभकाननाः ॥ ६.९.५९ ॥
కర్ణాటకులు, మహిషకులు, వికల్పులు, మూషకులు, ఝిల్లికలు, కుంతలులు, సౌహృదులు, ఆనభులు, కాననులు (ఇంకా).
6.9.60
कौकुट्टकास्तथा चोलाः कोङ्कणा मालवा नराः ।
समङ्गाः करकाश्चैव कुकुराङ्गारमारिषाः ॥ ६.९.६० ॥
కౌకుట్టకులు, చోళులు, కొంకణులు, మాళవులు, సమంగులు, కరకులు, కుకురులు, అంగారులు, మారిషులు (కూడా).
6.9.61
ध्वजिन्युत्सवसंकेतास्त्रिगर्ताः शाल्वसेनयः ।
व्यूकाः कोकबकाः प्रोष्ठाः समवेगवशास्तथा ॥ ६.९.६१ ॥
ధ్వజిన్లు, ఉత్సవులు, సంకేతులు, త్రిగర్తులు, శాల్వ సేనలు, వ్యూకులు, కోకబకులు, ప్రోష్ఠులు, సమవేగవశులు కూడా.
6.9.62
तथैव विन्ध्यचुलिकाः पुलिन्दा वल्कलैः सह ।
मालवा बल्लवाश्चैव तथैवापरबल्लवाः ॥ ६.९.६२ ॥
అలాగే వింధ్యచూలికులు, వల్కలధారులతో కూడిన పులిందులు, మాళవులు, బల్లవులు, ఇతర బల్లవులు కూడా.
6.9.63
कुलिन्दाः कालदाश्चैव कुण्डलाः करटास्तथा ।
मूषकास्तनबालाश्च सनीपा घटसृञ्जयाः ॥ ६.९.६३ ॥
కులిందులు, కాలదులు, కుండలులు, కరటులు; మూషకులు, తనబాలులు, సనీపులు, ఘటసృంజయులు.
6.9.64
अठिदाः पाशिवाटाश्च तनयाः सुनयास्तथा ।
ऋषिका विदभाः काकास्तङ्गणाः परतङ्गणाः ॥ ६.९.६४ ॥
అఠిదులు, పాశివాటులు, తనయులు, సునయులు; ఋషికులు, విదర్భులు, కాకులు, తంగణులు, పరతంగణులు.
6.9.65
उत्तराश्चापरे म्लेच्छाः क्रूरा भरतसत्तम ।
यवनाश्चीनकाम्बोजा दारुणा म्लेच्छजातयः ॥ ६.९.६५ ॥
భరతోత్తమా! ఉత్తర దేశీయులు, ఇతర క్రూర మ్లేచ్ఛులు, యవనులు, చీనులు, కాంబోజులు, భయంకర మ్లేచ్ఛ జాతులు.
6.9.66
सकृद्ग्रहाः कुलत्थाश्च हूणाः पारसिकैः सह ।
तथैव रमणाश्चीनास्तथैव दशमालिकाः ॥ ६.९.६६ ॥
సకృద్గ్రహులు, కులత్థులు, పారసీకులతో కూడిన హూణులు; అలాగే రమణులు, చీనులు, దశమాలికులు.
6.9.67
क्षत्रिकयोपनिवेशाश्च वैश्यशूद्रकुलानि च ।
शूद्राभीराश्च दरदाः काश्मीराः पशुभिः सह ॥ ६.९.६७ ॥
క్షత్రియుల నివాసాలు, వైశ్య-శూద్ర కులాలు, శూద్రులు, ఆభీరులు, దరదులు, కాశ్మీరులు, పశువులతో కూడి.
6.9.68
खाशीराश्चान्तचाराश्च पह्लवा गिरिगह्वराः ।
आत्रेयाः सभरद्वाजास्तथैव स्तनपोषिकाः ॥ ६.९.६८ ॥
ఖాశీరులు, అంతచారులు, పహ్లవులు, పర్వత గుహావాసులు, ఆత్రేయులు, భరద్వాజులతో కూడి, అలాగే స్తనపోషికులు.
6.9.69
प्रोषकाश्च कलिङ्गाश्च किरातानां च जातयः ।
तोमरा हन्यमानाश्च तथैव करभञ्जकाः ॥ ६.९.६९ ॥
ప్రోషకులు, కళింగులు, కిరాతుల జాతులు, హతమవుతున్న తోమరులు, అలాగే కరభంజకులు.
6.9.70
एते चान्ये जनपदाः प्राच्योदीच्यास्तथैव च ।
उद्देशमात्रेण मया देशाः संकीर्तिता विभो ॥ ६.९.७० ॥
ఇవీ, ఇతర జనపదాలూ, తూర్పు ఉత్తరాల దేశాలూ కూడా ఓ ప్రభూ, నా చేత కేవలం సూచనగా దేశాలు పేర్కొనబడ్డాయి.
6.9.71
यथागुणबलं चापि त्रिवर्गस्य महाफलम् ।
दुह्याद्धेनुः कामधुक्क भूमिः सम्यगनुष्ठिता ॥ ६.९.७१ ॥
గుణబలానికి తగినట్లు త్రివర్గానికి మహాఫలాన్ని కూడా ఇస్తుంది; సరిగా సేవించిన భూమి కామధేనువులా పాలిస్తుంది.
6.9.72
तस्यां गृद्ध्यन्ति राजानः शूरा धर्मार्थक्रोविदाः ।
ते त्यजन्त्याहवे प्राणान्वसुगृद्धास्तरस्विनः ॥ ६.९.७२ ॥
దానికోసం ధర్మార్థాలు తెలిసిన శూర రాజులు ఆశపడతారు; ధనాసక్తితో పరాక్రమశాలురైన వారు యుద్ధంలో ప్రాణాలను త్యజిస్తారు.
6.9.73
देवमानुषकायानां कामं भूमिः परायणम् ।
अन्योन्यस्यावलुम्पन्ति सारमेया यथाऽऽमिषम् ॥ ६.९.७३ ॥
దేవతలు, మనుషుల శరీరాల వలె, భూమియే కోరిక లక్ష్యం; కుక్కలు మాంసం కోసం ఒకదానినుండి మరొకటి లాక్కున్నట్లు, వారు ఒకరినుండి ఒకరు లాగుకుంటారు.
6.9.74
राजानो भरतश्रेष्ठ भोक्तुकामा वसुन्धराम् ।
न चापि तृप्तिः कामानां विद्यतेऽद्यापि कस्यचित् ॥ ६.९.७४ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, భూమిని అనుభవించాలని కోరే రాజులు; ఈనాటికీ కూడా ఎవరికీ కోరికలలో తృప్తి లేదు.
6.9.75
तस्मात्परिग्रहे भूमेर्यतन्ते कुरुपाण्डवाः ।
साम्ना भेदेन दानेन दण्डेनैव च भारत ॥ ६.९.७५ ॥
అందువల్ల భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి కురుపాండవులు ప్రయత్నిస్తున్నారు — ఓ భారతా, సామం చేత, భేదం చేత, దానం చేత, దండం చేతనే.
6.9.76
पिता भ्राता च पुत्राश्च खं द्यौश्च नरपुङ्गव ।
भूमिर्भवति भूतानां सम्यगच्छिद्रदर्शना ॥ ६.९.७६ ॥
ఓ నరశ్రేష్ఠా, తండ్రి, సోదరుడు, కుమారులు, ఆకాశం, స్వర్గం — భూమియే ప్రాణులకు పూర్తిగా ఎలాంటి లోపం లేని (ఆధారంగా) కనిపిస్తుంది.