മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.9.1
यदिदं भारतं वर्षं यत्रेदं मूर्च्छितं बलम् ।
यत्रातिमात्रलुब्धोऽयं पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ६.९.१ ॥
ഈ ഭാരതവർഷം, ഇവിടെ ഈ സേന ഒത്തുചേർന്നിരിക്കുന്നു, ഇവിടെ എന്റെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ അതിമോഹിയാണ്.
6.9.2
यत्र गृद्धा पाण्डुपुत्रा यत्र मे सञ्जते मनः ।
एतन्मे तत्त्वमाचक्ष्व त्वं हि मे बुद्धिमान्मतः ॥ ६.९.२ ॥
പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ ആഗ്രഹമുള്ളവരായ ഇടം, എന്റെ മനസ്സ് പറ്റിനിൽക്കുന്ന ഇടം, ആ തത്ത്വം എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ; നീ ബുദ്ധിമാനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
6.9.3
न तत्र पाण्डवा गृद्धाः शृणु राजन्वचो मम ।
गृद्धो दुर्योधनस्तत्र शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ६.९.३ ॥
അവിടെ പാണ്ഡവർ ആഗ്രഹമുള്ളവരല്ല. രാജാവേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ; അവിടെ ആഗ്രഹമുള്ളവൻ ദുര്യോധനനാണ്, സുബലന്റെ പുത്രൻ ശകുനിയും.
6.9.4
अपरे क्षत्रियाश्चैव नानाजनपदेश्वराः ।
ये गृद्धा भारते वर्षे न मृष्यन्ति परस्परम् ॥ ६.९.४ ॥
മറ്റ് ക്ഷത്രിയരും, പലവിധ ജനപദങ്ങളുടെ ഈശ്വരന്മാരും, ആഗ്രഹമുള്ളവരായി ഭാരതവർഷത്തിൽ പരസ്പരം സഹിക്കാത്തവരും.
6.9.5
अत्र ते कीर्तयिष्यामि वर्षं भारत भारतम् ।
प्रियमिन्द्रस्य देवस्य मनोर्वैवस्वतस्य च ॥ ६.९.५ ॥
ഇവിടെ നിനക്ക് ഭാരതവർഷത്തെ വിവരിക്കാം, ഓ ഭാരത; ഇന്ദ്രദേവനും വൈവസ്വത മനുവിനും പ്രിയമായ ആ ഭാരതത്തെ.
6.9.6
पृथोस्तु राजन्वैन्यस्य तथेक्ष्वाकोर्महात्मनः ।
ययातेरम्बरीषस्य मान्धातुर्नहुषस्य च ॥ ६.९.६ ॥
രാജാവേ, വേനന്റെ പുത്രൻ പൃഥുവിനും, മഹാത്മാവായ ഇക്ഷ്വാകുവിനും, യയാതിക്കും, അംബരീഷനും, മാന്ധാതാവിനും, നഹുഷനും (ഇത് പ്രിയമായിരുന്നു).
6.9.7
तथैव मुचुकुन्दस्य शिबेरौशीनरस्य च ।
ऋषभस्य तथैलस्य नृगस्य नृपतेस्तथा ॥ ६.९.७ ॥
അതുപോലെ മുചുകുന്ദൻ, ഉശീനരന്റെ പുത്രൻ ശിബി, ഋഷഭൻ, ഐലൻ, രാജാവായ നൃഗൻ എന്നിവരും.
6.9.8
कुशिकस्य च दुर्धर्ष गाधेश्चैव महात्मनः ।
सोमकस्य च दुर्धर्ष दिलीपस्य तथैव च ॥ ६.९.८ ॥
ഹേ ദുർധർഷ, കുശികൻ, മഹാത്മാവായ ഗാധി, സോമകൻ, ദിലീപൻ എന്നിവരും അതുപോലെ.
6.9.9
अन्येषां च महाराज क्षत्रियाणां बलीयसाम् ।
सर्वेषामेव राजेन्द्र प्रियं भारत भारतम् ॥ ६.९.९ ॥
ഹേ മഹാരാജാവേ, മറ്റു ബലവാന്മാരായ ക്ഷത്രിയരെയും; ഹേ രാജേന്ദ്ര, പ്രിയനായ ഭാരത, എല്ലാ ഭരതവംശജരെയും.
6.9.10
तत्ते वर्षं प्रवक्ष्यामि यथायथमरिन्दम ।
श्रृणु मे गदतो राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ६.९.१० ॥
ഹേ ശത്രുദമനാ, ആ വർഷത്തെ (ഭൂപ്രദേശത്തെ) യഥാക്രമം നിനക്കു ഞാൻ വിവരിക്കാം. ഹേ രാജാവേ, നീ എന്നോടു ചോദിക്കുന്നത് ഞാൻ പറയുമ്പോൾ കേൾക്കുക.
6.9.11
महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षवानपि ।
विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः ॥ ६.९.११ ॥
മഹേന്ദ്രം, മലയം, സഹ്യം, ശുക്തിമാൻ, ഋക്ഷവാൻ, വിന്ധ്യം, പാരിയാത്രം—ഇവയാണ് ഏഴു കുലപർവതങ്ങൾ.
6.9.12
तेषां सहस्रशो राजन्पर्वतास्ते समीपतः ।
अविज्ञाताः सारवन्तो विपुलाश्चित्रसानवः ॥ ६.९.१२ ॥
ഹേ രാജാവേ, അവയ്ക്കടുത്ത് ആയിരക്കണക്കിനു പർവതങ്ങളുണ്ട്—അറിയപ്പെടാത്തവയും സമൃദ്ധിയുള്ളവയും വിശാലവും വിചിത്രമായ ചെരിവുകളുള്ളവയും.
6.9.13
अन्ये ततोऽपरिज्ञाता ह्रस्वा ह्रस्वोपजीविनः ।
आर्या म्लेच्छाश्च कौरव्य तैर्मिश्राः पुरुषा विभो ॥ ६.९.१३ ॥
പിന്നെ അറിയപ്പെടാത്ത മറ്റ് ജനങ്ങൾ, ചെറിയ ശരീരമുള്ളവർ, ചെറിയ ഉപജീവനത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ ഉണ്ട്; ഓ കൗരവ്യാ, ആര്യന്മാരും മ്ലേച്ഛന്മാരും, അവരുമായി കലർന്ന പുരുഷന്മാരും, ഓ വിഭോ.
6.9.14
नदीं पिबन्ति विपुलां गङ्गां सिन्धुं सरस्वतीम् ।
गोदावरीं नर्मदां च बाहुदां च महानदीम् ॥ ६.९.१४ ॥
അവർ വിശാലമായ നദികളായ ഗംഗ, സിന്ധു, സരസ്വതി, ഗോദാവരി, നർമ്മദ, ബാഹുദാ, മഹാനദി എന്നിവയിലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നു.
6.9.15
शतद्रूं चन्द्रभागां च यमुनां च महानदीम् ।
दृषद्वतीं विपाशां च विपापां स्थूलवालुकाम् ॥ ६.९.१५ ॥
ശതദ്രു, ചന്ദ്രഭാഗ, യമുന, മഹാനദി, ദൃഷദ്വതി, വിപാശ, വിപാപ, സ്ഥൂലവാലുക.
6.9.16
नदीं वेत्रवतीं चैव कृष्णवेणीं च निम्नगाम् ।
इरावतीं वितस्तां च पयोष्णीं देविकामपि ॥ ६.९.१६ ॥
വേത്രവതി, കൃഷ്ണവേണി, ഇരാവതി, വിതസ്ത, പയോഷ്ണി, ദേവിക എന്നീ നദികളെയും.
6.9.17
वेदस्मृतां वेदवतीं त्रिदिवामिक्षुलां कृमिम् ।
करीषिणीं चित्रवाहां चित्रसेनां च निम्नगाम् ॥ ६.९.१७ ॥
വേദസ്മൃത, വേദവതി, ത്രിദിവ, ഇക്ഷുല, കൃമി, കരീഷിണി, ചിത്രവാഹ, ചിത്രസേന എന്നീ നദികളെ.
6.9.18
गोमतीं धूतपापां च वन्दनां च महानदीम् ।
कौशिकीं त्रिविदां कृत्यां निचितां लोहितारणीं ॥ ६.९.१८ ॥
ഗോമതി, ധൂതപാപ, വന്ദന, മഹാനദി, കൗശികി, ത്രിവിദ, കൃത്യ, നിചിത, ലോഹിതാരണി എന്നീ നദികളെ.
6.9.19
रहस्यां शतकुम्भां च सरयूं च तथैव च ।
चर्मण्वतीं वेत्रवतीं हस्तिसोमां दिशं तथा ॥ ६.९.१९ ॥
രഹസ്യ, ശതകുംഭ, സരയൂ, അതുപോലെ ചർമണ്വതി, വേത്രവതി, ഹസ്തിസോമ എന്ന ദിശ (നദി) എന്നിവയും.
6.9.20
शरावतीं पयोष्णीं च वेणां भीमरथीमपि ।
कावेरीं चुलुकां चापि वाणीं शतबलामपि ॥ ६.९.२० ॥
ശരാവതി, പയോഷ്ണി, വേണ, ഭീമരഥി, കാവേരി, ചുലുക, വാണി, ശതബല എന്നിവയും.
6.9.21
नीवारामहितां चापि सुप्रयोगां जनाधिप ।
पवित्रां कुण्डलीं सिन्धुं राजनीं पुरमालिनीम् ॥ ६.९.२१ ॥
നീവാര, അഹിത, സുപ്രയോഗ, ഹേ ജനാധിപാ; പവിത്ര, കുണ്ഡലി, സിന്ധു, രാജനി, പുരമാലിനി.
6.9.22
पूर्वाभिरामां वीरां च भीमामोघवतीं तथा ।
पाशाशिनीं पापहरां महेन्द्रां पाटलावतीम् ॥ ६.९.२२ ॥
പൂർവാഭിരാമ, വീര, ഭീമ, ഓഘവതി, അതുപോലെ പാശാശിനി, പാപഹര, മഹേന്ദ്ര, പാടലാവതി.
6.9.23
करीषिणीमसिक्नीं च कुशचीरां महानदीम् ।
मकरीं प्रवरां मेनां हेमां घृतवतीं तथा ॥ ६.९.२३ ॥
കരീഷിണി, അസിക്നി, കുശചീര എന്ന മഹാനദി, മകരി, പ്രവര, മേന, ഹേമ, ഘൃതവതി എന്നിവയും.
6.9.24
पुरावतीमनुष्णां च शैब्यां कापीं च भारत ।
सदानीरामधृष्यां च कुशधारां महानदीम् ॥ ६.९.२४ ॥
പുരാവതി, അനുഷ്ണ, ശൈബ്യ, കാപി, ഹേ ഭാരതാ; സദാനീര, അധൃഷ്യ, മഹാനദി കുശധാര.
6.9.25
सदाकान्तां शिवां चैव तथा वीरवतीमपि ।
वस्त्रां सुवस्त्रां गौरीं च कम्पनां सहिरण्वतीम् ॥ ६.९.२५ ॥
സദാകാന്താ, ശിവാ, അതുപോലെ വീരവതി, വസ്ത്രാ, സുവസ്ത്രാ, ഗൗരീ, കമ്പനാ, ഹിരണ്വതിയോടുകൂടി.
6.9.26
वरां वीरकरां चापि पञ्चमीं च महानदीम् ।
रथचित्रां ज्योतिरथां विश्वामित्रां कपिञ्जलाम् ॥ ६.९.२६ ॥
വരാ, വീരകരാ, അഞ്ചാമത്തെ മഹാനദിയും, രഥചിത്രാ, ജ്യോതിരഥാ, വിശ്വാമിത്രാ, കപിഞ്ജലാ.
6.9.27
उपेन्द्रां बहुलां चैव कुवीरामम्बुवाहिनीम् ।
विनदीं पिञ्जलां वेणां तुङ्गवेणां महानदीम् ॥ ६.९.२७ ॥
ഉപേന്ദ്രാ, ബഹുലാ, കുവീരാ, അംബുവാഹിനീ, വിനദീ, പിഞ്ജലാ, വേണാ, തുങ്കവേണാ എന്ന മഹാനദി.
6.9.28
विदिशां कृष्णवेणां च ताम्रां च कपिलामपि ।
खलुं सुवामां वेदाश्वां हरिश्रावां महापगाम् ॥ ६.९.२८ ॥
വിദിശാ, കൃഷ്ണവേണാ, താമ്രാ, കപിലാ, ഖലു, സുവാമാ, വേദാശ്വാ, ഹരിശ്രാവാ, മഹാപഗാ.
6.9.29
शीघ्रां च पिच्छिलां चैव भारद्वाजीं च निम्नगाम् ।
कौशिकीं निम्नगां शोणा बाहुदामथ चन्द्रमाम् ॥ ६.९.२९ ॥
ശീഘ്രാ, പിച്ഛിലാ, ഭാരദ്വാജീ, നിമ്നഗാ, കൗശികീ, നിമ്നഗാ, ശോണാ, ബാഹുദാ, പിന്നെ ചന്ദ്രമാ.
6.9.30
दुर्गां चित्रशिलां चैव ब्रह्मवेध्यां बृहद्वतीम् ।
यवक्षामथ रोहीं च तथा जाम्बूनदीमपि ॥ ६.९.३० ॥
ദുർഗ്ഗാ, ചിത്രശിലാ, ബ്രഹ്മവേധ്യാ, ബൃഹദ്വതി, യവക്ഷാ, പിന്നെ രോഹീ, അതുപോലെ ജാംബൂനദിയും.
6.9.31
सुनसां तमसां दासीं वसामन्यां वराणसीम् ।
नीलां धृतवतीं चैव पर्णाशां च महानदीम् ॥ ६.९.३१ ॥
സുനസ, തമസ, ദാസി, വസ, മറ്റൊരു വാരാണസി, നീല, ധൃതവതി, പർണാശ എന്നീ മഹാനദിയും.
6.9.32
मानवीं वृषभां चैव ब्रह्ममेध्यां बृहद्ध्वनीम् ।
एताश्चान्याश्च बहुधा महानद्यो जनाधिप ॥ ६.९.३२ ॥
മാനവി, വൃഷഭ, ബ്രഹ്മമേധ്യ, ബൃഹദ്ധ്വനി എന്നിവയും മറ്റു പലതരം മഹാനദികളും, ജനാധിപാ.
6.9.33
सदानिरामयां कृष्णां मन्दगां मन्दवाहिनीम् ।
ब्राह्मणीं च महागौरीं दुर्गामपि च भारत ॥ ६.९.३३ ॥
സദാനീര, കൃഷ്ണ, മന്ദഗ, മന്ദവാഹിനി, ബ്രാഹ്മണി, മഹാഗൗരി, ദുർഗ എന്നിവയും, ഭാരതാ.
6.9.34
चित्रोपलां चित्ररथां मञ्चुलां वाहिनीं तथा ।
मन्दाकिनीं वैतरणीं कोषां चापि महानदीम् ॥ ६.९.३४ ॥
ചിത്രോപല, ചിത്രരഥ, മഞ്ചുല, വാഹിനി, മന്ദാകിനി, വൈതരണി, കോഷ എന്നീ മഹാനദിയും.
6.9.35
शुक्तिमतीमनङ्गां च तथैव वृषसाह्वयाम् ।
लोहित्यां करतोयां च तथैव वृषकाह्वयाम् ॥ ६.९.३५ ॥
ശുക്തിമതി, അനംഗ, അതുപോലെ വൃഷസാഹ്വയ, ലോഹിത്യ, കരതോയ, അതുപോലെ വൃഷകാഹ്വയയും.
6.9.36
कुमारीमृषिकुल्यां च मारिषां च सरस्वतीम् ।
मन्दाकिनीं सुपुण्यां च सर्वां गङ्गां च भारत ॥ ६.९.३६ ॥
കുമാരി, ഋഷികുല്യ, മാരിഷ, സരസ്വതി, മന്ദാകിനി, അതിപുണ്യമായ, എല്ലാ ഗംഗയും, ഭാരതാ.
6.9.37
विश्वस्य मातरः सर्वाः सर्वाश्चैव महाफलाः ।
तथा नद्यस्त्वप्रकाशाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.९.३७ ॥
അവയെല്ലാം ലോകത്തിന്റെ മാതാക്കളാണ്, എല്ലാം മഹാഫലം നൽകുന്നവയുമാണ്. അതുപോലെ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും അപ്രകാശിതമായ നദികളുമുണ്ട്.
6.9.38
इत्येताः सरितो राजन्समाख्याता यथास्मृति ।
अत ऊर्ध्वं जनपदान्निबोध गदतो मम ॥ ६.९.३८ ॥
രാജാവേ, ഇപ്രകാരം ഈ നദികൾ സ്മൃതിക്കനുസരിച്ച് പറയപ്പെട്ടു. ഇനി ഞാൻ പറയുന്ന ജനപദങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേട്ടുകൊള്ളുക.
6.9.39
तत्रेमे कुरुपाञ्चालाः शाल्वा माद्रेयजाङ्गलाः ।
शूरसेनाः पुलिन्दाश्च बोधा मालास्तथैव च ॥ ६.९.३९ ॥
അവിടെ ഇവയുണ്ട്: കുരുക്കൾ, പാഞ്ചാലർ, ശാല്വർ, മാദ്രേയർ, ജാംഗലർ, ശൂരസേനർ, പുളിന്ദർ, ബോധർ, മാലർ.
6.9.40
मत्स्याः कुशल्याः सौशल्याः कुंतयः कांतिकोसलाः ।
चेदिमत्स्यकरूशाश्च भोजाः सिन्धुपुलिन्दकाः ॥ ६.९.४० ॥
മത്സ്യർ, കുശല്യർ, സൗശല്യർ, കുന്തികൾ, കാന്തികോസലർ, ചേദികൾ, മത്സ്യർ, കരൂഷർ, ഭോജർ, സിന്ധുക്കൾ, പുളിന്ദകർ.
6.9.41
उत्तमाश्च दशार्णाश्च मेकलाश्चोत्कलैः सह ।
पञ्चालाः कोसलाश्चैव नैकपृष्ठा धुरन्धराः ॥ ६.९.४१ ॥
ഉത്തമർ, ദശാർണർ, മേകലർ, ഉത്കലരോടൊപ്പം പാഞ്ചാലർ, കോസലർ, നൈകപൃഷ്ഠർ, ധുരന്ധരർ.
6.9.42
गोधा मद्रकलिङ्गाश्छ काशयोऽपरकाशयः ।
जठराः कुकुराश्चैव सदशार्णाश्च भारत ॥ ६.९.४२ ॥
ഗോധർ, മദ്രർ, കലിംഗർ, കാശികൾ, അപരകാശികൾ, ജഠരർ, കുകുരർ, ദശാർണരോടൊപ്പം, ഭാരതാ.
6.9.43
कुन्तयोऽवन्तयश्चैव तथैवापरकुन्तयः ।
गोमन्ता मन्दकाः सण्डा विदर्भा रूपवाहिकाः ॥ ६.९.४३ ॥
കുന്തികൾ, അവന്തികൾ, അതുപോലെ അപരകുന്തികൾ; ഗോമന്തന്മാർ, മന്ദകന്മാർ, സണ്ഡന്മാർ, വിദർഭന്മാർ, രൂപവാഹികന്മാർ.
6.9.44
अश्मकाः पाण्डुराष्ट्राश्च गोपराष्ट्राः करीतयः ।
अधिराज्यकुशाद्यश्च मल्लराष्ट्रं च केवलम् ॥ ६.९.४४ ॥
അശ്മകന്മാർ, പാണ്ഡുരാഷ്ട്രന്മാർ, ഗോപരാഷ്ട്രന്മാർ, കരീതികൾ; അധിരാജ്യനും കുശാദ്യനും, മല്ലരാഷ്ട്രം മാത്രം.
6.9.45
वारवास्यायवाहाश्च चक्राश्चक्रातयः शकाः ।
विदेहा मगधाः स्वक्षा मलजा विजयास्तथा ॥ ६.९.४५ ॥
വാരവാസ്യന്മാരും ആയവാഹന്മാരും, ചക്രന്മാർ, ചക്രാതികൾ, ശകന്മാർ, വിദേഹന്മാർ, മഗധന്മാർ, സ്വക്ഷന്മാർ, മലജന്മാർ, വിജയന്മാരും അതുപോലെ.
6.9.46
अङ्गा वङ्गाः कलिङ्गाश्च यकृल्लोमान एव च ।
मल्लाः सुदेष्णाः प्रह्लादा माहिकाः शशिकास्तथा ॥ ६.९.४६ ॥
അംഗന്മാർ, വംഗന്മാർ, കലിംഗന്മാർ, യകൃല്ലോമന്മാർ; മല്ലന്മാർ, സുദേഷ്ണന്മാർ, പ്രഹ്ലാദന്മാർ, മാഹികന്മാർ, ശശികന്മാരും അതുപോലെ.
6.9.47
बाह्लीका वाटधानाश्च आभीराः कालतोयकाः ।
अपरान्ताः परान्ताश्च पञ्चालाश्चर्ममण्डलाः ॥ ६.९.४७ ॥
ബാഹ്ലീകന്മാർ, വാടധാനന്മാർ, ആഭീരന്മാർ, കാലതോയകന്മാർ; അപരാന്തന്മാർ, പരാന്തന്മാർ, പാഞ്ചാലന്മാർ, ചർമമണ്ഡലന്മാർ.
6.9.48
अटवीशिखराश्चैव मेरुभूताश्च मारिष ।
उपावृत्तानुपावृत्ताः स्वराष्ट्राः केकयास्तथा ॥ ६.९.४८ ॥
അടവീശിഖരന്മാരും മേരുഭൂതന്മാരും, ഓ മാരിഷ; ഉപാവൃത്തന്മാർ, അനുപാവൃത്തന്മാർ, സ്വരാഷ്ട്രന്മാർ, കേകയന്മാർ.
6.9.49
कुन्दापरान्ता माहेयाः कक्षाः सामुद्रनिष्कुटाः ।
अन्ध्राश्च बहवो राजन्नन्तर्गिर्यास्तथैव च ॥ ६.९.४९ ॥
കുന്ദാപരാന്തർ, മാഹേയർ, കക്ഷർ, സമുദ്രതീരവാസികൾ, ഏറെ ആന്ധ്രർ, ഹേ രാജാവേ, പർവതങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വസിക്കുന്നവരും അതുപോലെ.
6.9.50
बहिर्गिर्याङ्गमलजा मगधा मानवर्जकाः ।
समन्तराः प्रावृषेया भार्गवाश्च जनाधिप ॥ ६.९.५० ॥
പർവതങ്ങൾക്ക് പുറത്ത് ശരീരമലത്തിൽനിന്ന് ജനിച്ചവർ, മഗധർ, മാനവർജകർ, സമന്തരർ, പ്രാവൃഷേയർ, ഭാർഗവർ, ഹേ ജനാധിപാ.
6.9.51
पुण्ड्रा भर्गाः किराताश्च सुदृष्टा यामुनास्तथा ।
शका निषादा निषधास्तथैवानर्तनैर्ऋताः ॥ ६.९.५१ ॥
പുണ്ഡ്രർ, ഭർഗർ, കിരാതർ, സുദൃഷ്ടർ, യാമുനർ, ശകർ, നിഷാദർ, നിഷധർ, ആനർതർ, നൈർഋതർ എന്നിവരും.
6.9.52
दुर्गालाः प्रतिमत्स्याश्च कुन्तलाः कोसलास्तथा ।
तीरग्रहाः शूरसेना ईजिकाः कन्यका गुणाः ॥ ६.९.५२ ॥
ദുർഗാലർ, പ്രതിമത്സ്യർ, കുന്തലർ, കോസലർ, തീരഗ്രഹർ, ശൂരസേനർ, ഈജികർ, കന്യകർ, ഗുണർ എന്നിവരും.
6.9.53
तिलभारा मसीराश्च मधुमन्तः सकुन्दकाः ।
काश्मीराः सिन्धुसौवीरा गान्धारा दर्शकास्तथा ॥ ६.९.५३ ॥
തിലഭാരർ, മസീരർ, മധുമന്തർ, കുന്ദകരോടൊപ്പം, കാശ്മീരർ, സിന്ധു-സൗവീരർ, ഗാന്ധാരർ, ദർശകർ എന്നിവരും.
6.9.54
अभीसारा उलूताश्च शैवला बाह्लिकास्तथा ।
दार्वी च वानवा दर्वा वातजामरथोरगाः ॥ ६.९.५४ ॥
അഭീസാരർ, ഉലൂതർ, ശൈവലർ, ബാഹ്ലികർ, ദാർവീ, വാനവർ, ദർവർ, വാതജാമർ, രഥർ, ഉരഗർ.
6.9.55
बहुवाद्याश्च कौरव्य सुदामानः सुमल्लिकाः ।
वध्राः करीषकाश्चापि कुलिन्दोपत्यकास्तथा ॥ ६.९.५५ ॥
കൗരവ്യാ, ബഹുവാദ്യർ, സുദാമാനർ, സുമല്ലികർ, വധ്രർ, കരീഷകർ, കുലിന്ദർ, ഉപത്യകർ എന്നിവരും (ആ സൈന്യത്തിലുണ്ടായിരുന്നു).
6.9.56
वनायवो दशापार्श्वरोमाणः कुशबिन्दवः ।
कच्छा गोपालकक्षाश्च जाङ्गलाः कुरुवर्णकाः ॥ ६.९.५६ ॥
വനായുക്കൾ, ദശപാർശ്വരും രോമാണരും, കുശബിന്ദുക്കൾ, കച്ഛർ, ഗോപാലകക്ഷർ, ജാംഗലർ, കുരുവർണകർ എന്നിവരും.
6.9.57
किराता बर्बराः सिद्धा वैदेहास्ताम्रलिप्तकाः ।
ओण्ड्रा म्लेच्छाः सैसिरिध्राः पार्वतीयाश्च मारिष ॥ ६.९.५७ ॥
കിരാതർ, ബർബരർ, സിദ്ധർ, വൈദേഹർ, താമ്രലിപ്തകർ, ഓണ്ഡ്രർ, മ്ലേച്ഛർ, സൈസിരിധ്രർ, പർവതവാസികൾ, ഓ മാരിഷാ (ഇവരും).
6.9.58
अथापरे जनपदा दक्षिणा भरतर्षभ ।
द्रविडाः केरलाः प्राच्या भूषिका वनवासिकाः ॥ ६.९.५८ ॥
ഭരതർഷഭാ, ദക്ഷിണദേശത്തെ മറ്റ് ജനപദങ്ങൾ: ദ്രാവിഡർ, കേരളർ, പ്രാച്യർ, ഭൂഷികർ, വനവാസികൾ.
6.9.59
कर्णाटका महिषका विकल्पा मूषकास्तथा ।
झिल्लिकाः कुन्तलाश्चैव सौहृदानभकाननाः ॥ ६.९.५९ ॥
കർണാടകർ, മഹിഷകർ, വികല്പർ, മൂഷകർ, ഝില്ലികർ, കുന്തലർ, സൗഹൃദർ, ആനഭർ, കാനനർ എന്നിവരും.
6.9.60
कौकुट्टकास्तथा चोलाः कोङ्कणा मालवा नराः ।
समङ्गाः करकाश्चैव कुकुराङ्गारमारिषाः ॥ ६.९.६० ॥
കൗകുട്ടകർ, ചോളർ, കൊങ്കണർ, മാളവർ, സമംഗർ, കരകർ, കുകുരർ, അങ്ങാരർ, മാരിഷർ എന്നിവരും.
6.9.61
ध्वजिन्युत्सवसंकेतास्त्रिगर्ताः शाल्वसेनयः ।
व्यूकाः कोकबकाः प्रोष्ठाः समवेगवशास्तथा ॥ ६.९.६१ ॥
ധ്വജിനികൾ, ഉത്സവർ, സങ്കേതർ, ത്രിഗർത്തർ, ശാൽവന്റെ സേനകൾ, വ്യൂകർ, കോകബകർ, പ്രോഷ്ഠർ, സമവേഗവശർ എന്നിവരും അങ്ങനെതന്നെ.
6.9.62
तथैव विन्ध्यचुलिकाः पुलिन्दा वल्कलैः सह ।
मालवा बल्लवाश्चैव तथैवापरबल्लवाः ॥ ६.९.६२ ॥
അതുപോലെ വിന്ധ്യചൂലികർ, വൽക്കലധാരികളോടൊപ്പം പുലിന്ദർ, മാളവർ, ബല്ലവർ, മറ്റ് ബല്ലവരും.
6.9.63
कुलिन्दाः कालदाश्चैव कुण्डलाः करटास्तथा ।
मूषकास्तनबालाश्च सनीपा घटसृञ्जयाः ॥ ६.९.६३ ॥
കുലിന്ദർ, കാലദർ, കുണ്ഡലർ, കരടർ; മൂഷകർ, തനബാലർ, സനീപർ, ഘടസൃഞ്ജയർ.
6.9.64
अठिदाः पाशिवाटाश्च तनयाः सुनयास्तथा ।
ऋषिका विदभाः काकास्तङ्गणाः परतङ्गणाः ॥ ६.९.६४ ॥
അഠിദർ, പാശിവാടർ, തനയർ, സുനയർ; ഋഷികർ, വിദർഭർ, കാകർ, തങ്ഗണർ, പരതങ്ഗണർ.
6.9.65
उत्तराश्चापरे म्लेच्छाः क्रूरा भरतसत्तम ।
यवनाश्चीनकाम्बोजा दारुणा म्लेच्छजातयः ॥ ६.९.६५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! വടക്കുള്ള മറ്റ് ക്രൂരരായ മ്ലേച്ഛർ, യവനർ, ചീനർ, കാംബോജർ, ഭയങ്കരമായ മ്ലേച്ഛജാതികൾ.
6.9.66
सकृद्ग्रहाः कुलत्थाश्च हूणाः पारसिकैः सह ।
तथैव रमणाश्चीनास्तथैव दशमालिकाः ॥ ६.९.६६ ॥
സകൃദ്ഗ്രഹർ, കുലത്ഥർ, പാരസീകരോടൊപ്പം ഹൂണർ; അതുപോലെ രമണർ, ചീനർ, ദശമാലികർ.
6.9.67
क्षत्रिकयोपनिवेशाश्च वैश्यशूद्रकुलानि च ।
शूद्राभीराश्च दरदाः काश्मीराः पशुभिः सह ॥ ६.९.६७ ॥
ക്ഷത്രിയ വാസസ്ഥലങ്ങളും വൈശ്യ-ശൂദ്ര കുടുംബങ്ങളും, ശൂദ്രരും ആഭീരരും ദരദരും കാശ്മീരരും, കന്നുകാലികളോടൊപ്പം.
6.9.68
खाशीराश्चान्तचाराश्च पह्लवा गिरिगह्वराः ।
आत्रेयाः सभरद्वाजास्तथैव स्तनपोषिकाः ॥ ६.९.६८ ॥
ഖാശീരരും അന്തചാരരും പഹ്ലവരും മലഗുഹാവാസികളും ആത്രേയരും ഭരദ്വാജരോടൊപ്പം, അതുപോലെ സ്തനപോഷികരും.
6.9.69
प्रोषकाश्च कलिङ्गाश्च किरातानां च जातयः ।
तोमरा हन्यमानाश्च तथैव करभञ्जकाः ॥ ६.९.६९ ॥
പ്രോഷകരും കലിംഗരും കിരാതജാതികളും വധിക്കപ്പെടുന്ന തോമരരും അതുപോലെ കരഭഞ്ജകരും.
6.9.70
एते चान्ये जनपदाः प्राच्योदीच्यास्तथैव च ।
उद्देशमात्रेण मया देशाः संकीर्तिता विभो ॥ ६.९.७० ॥
ഇവയും മറ്റു ജനപദങ്ങളും, കിഴക്കും വടക്കുമുള്ള ദേശങ്ങളും, പ്രഭോ, ഞാൻ സൂചനമാത്രമായി ദേശങ്ങളെ കീർത്തിച്ചിരിക്കുന്നു.
6.9.71
यथागुणबलं चापि त्रिवर्गस्य महाफलम् ।
दुह्याद्धेनुः कामधुक्क भूमिः सम्यगनुष्ठिता ॥ ६.९.७१ ॥
ഗുണബലത്തിനൊത്ത് ത്രിവർഗ്ഗത്തിന്റെ മഹാഫലവും നൽകുന്നു; നന്നായി പരിപാലിക്കപ്പെട്ട ഭൂമി കാമധേനുവെപ്പോലെ പാൽ ചുരത്തുന്നു.
6.9.72
तस्यां गृद्ध्यन्ति राजानः शूरा धर्मार्थक्रोविदाः ।
ते त्यजन्त्याहवे प्राणान्वसुगृद्धास्तरस्विनः ॥ ६.९.७२ ॥
അതിനായി ധർമ്മാർത്ഥ വിദഗ്ദ്ധരായ ശൂര രാജാക്കന്മാർ മോഹിക്കുന്നു; ധനാഭിലാഷികളായ ആ വീരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ പ്രാണൻ ത്യജിക്കുന്നു.
6.9.73
देवमानुषकायानां कामं भूमिः परायणम् ।
अन्योन्यस्यावलुम्पन्ति सारमेया यथाऽऽमिषम् ॥ ६.९.७३ ॥
ദേവന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ശരീരങ്ങളെപ്പോലെ, ഭൂമിയാണ് ആഗ്രഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം; നായ്ക്കൾ മാംസത്തിനായി പരസ്പരം പിടിച്ചുപറിക്കുന്നതുപോലെ അവർ പരസ്പരം പിടിച്ചുപറിക്കുന്നു.
6.9.74
राजानो भरतश्रेष्ठ भोक्तुकामा वसुन्धराम् ।
न चापि तृप्तिः कामानां विद्यतेऽद्यापि कस्यचित् ॥ ६.९.७४ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഭൂമിയെ അനുഭവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാർ; ഇന്നും ആർക്കും ആഗ്രഹങ്ങളിൽ തൃപ്തിയില്ല.
6.9.75
तस्मात्परिग्रहे भूमेर्यतन्ते कुरुपाण्डवाः ।
साम्ना भेदेन दानेन दण्डेनैव च भारत ॥ ६.९.७५ ॥
അതിനാൽ ഭൂമിയെ കൈവശപ്പെടുത്താൻ കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും പരിശ്രമിക്കുന്നു — ഹേ ഭാരതാ, സാമംകൊണ്ടും ഭേദംകൊണ്ടും ദാനംകൊണ്ടും ദണ്ഡംകൊണ്ടും തന്നെ.
6.9.76
पिता भ्राता च पुत्राश्च खं द्यौश्च नरपुङ्गव ।
भूमिर्भवति भूतानां सम्यगच्छिद्रदर्शना ॥ ६.९.७६ ॥
ഹേ നരപുംഗവാ, അച്ഛനും സഹോദരനും പുത്രന്മാരും, ആകാശവും സ്വർഗ്ഗവും — ഭൂമിയാണ് ജീവികൾക്ക് സമ്പൂർണ്ണമായി കുറവില്ലാത്ത (ആശ്രയമായി) കാണപ്പെടുന്നത്.