ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.75.1
प्रतिज्ञाते तु पार्थेन सिन्धुराजवधे तदा ।
वासुदेवो महाबाहुर्धनञ्जयमभाषत ॥ ७.७५.१ ॥
ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਜਦੋਂ ਪਾਰਥ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਤਦ ਮਹਾਬਾਹੂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.75.2
भ्रातॄणां मतमज्ञाय त्वया वाचा प्रतिश्रुतम् ।
सैन्धवं चास्मि हन्तेति तत्साहसमिदं कृतम् ॥ ७.७५.२ ॥
ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਬਚਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ 'ਸੈਂਧਵ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਾਂਗਾ'; ਇਹ ਦਲੇਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
7.75.3
असम्मन्त्र्य मया सार्धमतिभारोऽयमुद्यतः ।
कथं तु सर्वलोकस्य नावहास्या भवेमहि ॥ ७.७५.३ ॥
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਇਹ ਅਤਿ-ਭਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਬਣੀਏ?
7.75.4
धार्तराष्ट्रस्य शिबिरे ये तु प्रणिहिताश्चराः ।
त इमे शीघ्रमागम्य प्रवृत्तिं वेदयन्ति नः ॥ ७.७५.४ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜਾਸੂਸ ਨਿਯੁਕਤ ਸਨ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
7.75.5
त्वया वै सम्प्रतिज्ञाते सिन्धुराजवधे प्रभो ।
सिंहनादः सवादित्रः सुमहानिह तैः श्रुतः ॥ ७.७५.५ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ, ਤਦ ਵਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਸਿੰਘਨਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸੁਣਿਆ।
7.75.6
तेन शब्देन वित्रस्ता धार्तराष्ट्राः ससैन्धवाः ।
नाकस्मात्सिंहनादोऽयमिति मत्वा व्यवस्थिताः ॥ ७.७५.६ ॥
ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੈਂਧਵ, 'ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਸਿੰਘਨਾਦ ਨਹੀਂ' ਸਮਝ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
7.75.7
सुमहाञ्शब्दसम्पातः कौरवाणां महाभुज ।
आसीन्नागाश्वपत्तीनां रथघोषश्च भैरवः ॥ ७.७५.७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪਿਆ; ਰਥਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵੀ ਹੋਈ।
7.75.8
अभिमन्योर्वधं श्रुत्वा ध्रुवमार्तो धनञ्जयः ।
रात्रौ निर्यास्यति क्रोधातिति मत्त्वा व्यवस्थिताः ॥ ७.७५.८ ॥
ਅਭਿਮਨਿਊ ਦਾ ਵਧ ਸੁਣ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਜ਼ਰੂਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਿਕਲੇਗਾ—ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
7.75.9
तैश्चारेभ्य इयं कृत्स्ना श्रुता सत्यवतस्तव ।
प्रतिज्ञा सिन्धुराजस्य वधे राजीवलोचन ॥ ७.७५.९ ॥
ਹੇ ਕਮਲਨੈਣ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੱਚਵਾਦੀ (ਪੁੱਤਰ) ਦੀ ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਦੇ ਵਧ ਬਾਰੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਸੁਣੀ ਸੀ।
7.75.10
ततो विमनसः सर्वे त्रस्ताः क्षुद्रमृगा इव ।
आसन्सुयोधनामात्याः स च राजा जयद्रथः ॥ ७.७५.१० ॥
ਤਦ ਸੁਯੋਧਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਜਯਦ੍ਰਥ ਉਦਾਸ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਛੋਟੇ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ।
7.75.11
अथोत्थाय सहामात्यैर्दीनः स्वशिविरात्किल ।
अयात्सौवीरसिन्धूनामीश्वरो राजसंसदम् ॥ ७.७५.११ ॥
ਫਿਰ ਸੌਵੀਰ ਅਤੇ ਸਿੰਧੂਆਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ (ਜਯਦ੍ਰਥ) ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਤੋਂ ਰਾਜਸਭਾ ਵੱਲ ਗਿਆ।
7.75.12
स मन्त्रकाले संमन्त्र्य सर्वां नैश्रेयसीं क्रियाम् ।
सुयोधनमिदं वाक्यमब्रवीद्राजसंसदि ॥ ७.७५.१२ ॥
ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਕਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਰਾਜਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.75.13
मामसौ पुत्रहन्तेति श्वोऽभियाता धनञ्जयः ।
प्रतिज्ञातो हि सेनाया मध्ये तेन वधो मम ॥ ७.७५.१३ ॥
"ਪੁੱਤਰ-ਘਾਤਕ ਉਹ ਧਨੰਜਯ ਭਲਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗਾ; ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੇਰਾ ਵਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।"
7.75.14
तां न देवा न गन्धर्वा नासुरोरगराक्षसाः ।
उत्सहन्तेऽन्यथा कर्तुं प्रतिज्ञां सव्यसाचिनः ॥ ७.७५.१४ ॥
ਉਸ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਨਾਗ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਦਲਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਸਵਿਅਸਾਚੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
7.75.15
ते मां रक्षत सङ्ग्रामे मा वो मूर्ध्नि धनञ्जयः ।
पदं कृत्वाऽऽप्नुयाल्लक्ष्यं युक्तं प्रतिविधीयताम् ॥ ७.७५.१५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਧਨੰਜਯ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਇਸ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ।
7.75.16
अथ रक्षा न मे सम्यक्क्रियते कुरुनन्दन ।
अनुजानीहि मां राजन्गमिष्यामि गृहान्प्रति ॥ ७.७५.१६ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ! ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ।
7.75.17
एवमुक्तस्त्ववाक्शीर्षो विमनाः ससुयोधनः ।
श्रुत्वा तं समयं तस्य ध्यानमेवान्वपद्यत ॥ ७.७५.१७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਉਦਾਸ ਮਨ ਨਾਲ, ਸੁਯੋਧਨ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਸੰਕਲਪ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸੇ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
7.75.18
तमार्तमभिसम्प्रेक्ष्य राजा किल स सैन्धवः ।
मृदु चात्महितं चैव सापेक्षमिदमुक्तवान् ॥ ७.७५.१८ ॥
ਦੁਖੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਨਰਮੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
7.75.19
नेह पश्यामि भवतां तथावीर्यं धनुर्धरम् ।
योऽर्जुनस्यास्त्रमस्त्रेण प्रतिहन्यान्महाहवे ॥ ७.७५.१९ ॥
ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਰੋਕ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਧਨੁਰਧਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ।
7.75.20
वासुदेवसहायस्य गाण्डीवं धुन्वतो धनुः ।
कोऽर्जुनस्याग्रतस्तिष्ठेत्साक्षादपि शतक्रतुः ॥ ७.७५.२० ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਜਿਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਉਸ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੌਣ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਇੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
7.75.21
महेश्वरोऽपि पार्थेन श्रूयते योधिनः पुरा ।
पदातिना महावीर्यो गिरौ हिमवति प्रभुः ॥ ७.७५.२१ ॥
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਮਹਾਵੀਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਪੈਦਲ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਲੜੇ ਸਨ।
7.75.22
दानवानां सहस्राणि हिरण्यपुरवासिनाम् ।
जघानैकरथेनैव देवराजप्रचोदितः ॥ ७.७५.२२ ॥
ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਹਿਰਣਯਪੁਰ ਵਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਇੱਕੋ ਰਥ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.75.23
समायुक्तो हि कौन्तेयो बासुदेवेन धीमता ।
सामरानपि लोकांस्त्रीन्हन्यादिति मतिर्मम ॥ ७.७५.२३ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਹੈ।
7.75.24
सोऽहमिच्छाम्यनुज्ञातुं रक्षितुं वा महात्मना ।
द्रोणेन सहपुत्रेण वीरेण यदि मन्यसे ॥ ७.७५.२४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਹਾਤਮਾ ਵੀਰ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
7.75.25
स राज्ञा स्वयमाचार्यो भृशमत्रार्थितोऽर्जुन ।
संविधानं च विहितं रथाश्च किल सज्जिताः ॥ ७.७५.२५ ॥
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪ ਆਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਵਿਊਹ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।
7.75.26
कर्णो भूरिश्रवा द्रौणिर्वृषसेनश्च दुर्जयः ।
कृपश्च मद्रराजश्च षडेतेऽस्य पुरोगमाः ॥ ७.७५.२६ ॥
ਕਰਣ, ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਅਜਿੱਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਮਦ੍ਰਰਾਜ — ਇਹ ਛੇ ਇਸ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
7.75.27
शकटः पद्मकश्चार्धो व्यूहो द्रोणेन निर्मितः ।
पद्मकर्णिकमध्यस्थः सूची पार्श्वे जयद्रथः ॥ ७.७५.२७ ॥
ਸ਼ਕਟ, ਪਦਮਕ ਅਤੇ ਅਰਧ ਵਿਊਹ — ਇਹ ਵਿਊਹ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਰਚਿਆ ਹੈ; ਪਦਮਕਰਣਿਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਸੂਚੀ ਵਿਊਹ ਦੇ ਪਾਸੇ ਜਯਦ੍ਰਥ ਹੈ।
7.75.28
स्थास्यते रक्षिते वीरैः सिन्धुराट् स सुदुर्मदः ।
धनुष्यस्त्रे च वीर्ये च प्राणे चैव तथौरसे ॥ ७.७५.२८ ॥
ਸਿੰਧੂਰਾਜ, ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰੀ ਉਹ, ਵੀਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹੇਗਾ — ਧਨੁਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਲ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ।
7.75.29
अविषह्यतमा ह्येते निश्चिताः पार्थ षड्रथाः ।
एतानजित्वा सगणान्नैव प्राप्यो जयद्रथः ॥ ७.७५.२९ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਛੇ ਰਥੀ ਬਹੁਤ ਅਜੇਤੂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਯੀ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।
7.75.30
तेषामेकैकशो वीर्यं षण्णां त्वमनुचिन्तय ।
सहिता हि नरव्याघ्र न शक्या जेतुमञ्जसा ॥ ७.७५.३० ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੇਆਂ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਵਿਚਾਰ; ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
7.75.31
भूयस्तु मन्त्रयिष्यामि नीतिमात्महिताय वै ।
मन्त्रज्ञैः सचिवैः सार्धं सुहृद्भिः कार्यसिद्धये ॥ ७.७५.३१ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਮੰਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਚਿਵਾਂ ਅਤੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ।