Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.34

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.34.1

कृतोद्वाहे गते तस्मिन् ब्रह्मदत्ते च राघव ।
अपुत्रः पुत्रलाभाय पौत्रीमिष्टिमकल्पयत् ॥ १.३४.१ ॥

ହେ ରାଘବ, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ, ପୁତ୍ରହୀନ ରାଜା ପୁତ୍ରଲାଭ ପାଇଁ ପୌତ୍ରଦାୟୀ ଯଜ୍ଞ ଆୟୋଜନ କଲେ।

1.34.2

इष्ट्यां तु वर्तमानायां कुशनाभं महीपतिम् ।
उवाच परमोदारः कुशो ब्रह्मसुतस्तदा ॥ १.३४.२ ॥

ଯଜ୍ଞ ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରମୋଦାର କୁଶ ସେତେବେଳେ ମହୀପତି କୁଶନାଭଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.34.3

पुत्रस्ते सदृशः पुत्र भविष्यति सुधार्मिकः ।
गाधिं प्राप्स्यसि तेन त्वं कीर्तिं लोके च शाश्वतीम् ॥ १.३४.३ ॥

ତୁମ ପରି ପୁତ୍ର ତୁମର ହେବ, ଅତି ଧାର୍ମିକ ହେବ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଗାଧିଙ୍କୁ ପାଇବ, ଜଗତରେ ଶାଶ୍ୱତ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବ।

1.34.4

एवमुक्त्वा कुशो राम कुशनाभं महीपतिम् ।
जगामाकाशमाविश्य ब्रह्मलोकं सनातनम् ॥ १.३४.४ ॥

ହେ ରାମ, ଏପରି କହି କୁଶ ମହୀପତି କୁଶନାଭଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ।

1.34.5

कस्यचित् त्वथ कालस्य कुशनाभस्य धीमतः ।
जज्ञे परमधर्मिष्ठो गाधिरित्येव नामतः ॥ १.३४.५ ॥

କିଛି ସମୟ ପରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁଶନାଭଙ୍କର ପରମ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଗାଧି ନାମକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲା।

1.34.6

स पिता मम काकुत्स्थ गाधिः परमधार्मिकः ।
कुशवंशप्रसूतोऽस्मि कौशिको रघुनन्दन ॥ १.३४.६ ॥

ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ସେହି ପରମ ଧାର୍ମିକ ଗାଧି ମୋ ପିତା। ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, କୁଶ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ହେବା ଯୋଗୁଁ ମୁଁ କୌଶିକ।

1.34.7

पूर्वजा भगिनी चापि मम राघव सुव्रता ।
नाम्ना सत्यवती नाम ऋचीके प्रतिपादिता ॥ १.३४.७ ॥

ହେ ରାଘବ! ମୋର ଏକ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲା, ଯିଏ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିଲା। ତାର ନାମ ସତ୍ୟବତୀ ଥିଲା, ଏବଂ ତାକୁ ଋଚୀକଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

1.34.8

सशरीरा गता स्वर्गं भर्तारमनुवर्तिनी ।
कौशिकी परमोदारा सा प्रवृत्ता महानदी ॥ १.३४.८ ॥

ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ସେ ଶରୀର ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା। ଅତି ଉଦାର ସେହି କୌଶିକୀ ଏବେ ମହାନଦୀ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।

1.34.9

दिव्या पुण्योदका रम्या हिमवन्तमुपाश्रिता
लोकस्य हितकार्यार्थं प्रवृत्ता भगिनी मम ॥ १.३४.९ ॥

ଦିବ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟଜଳଯୁକ୍ତା ଓ ରମ୍ୟା ମୋ ଭଉଣୀ ଲୋକହିତ ପାଇଁ ହିମାଳୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ପ୍ରବାହିତ ହେଲା।

1.34.10

ततोऽहं हिमवत्पार्श्वे वसामि नियतः सुखम्
भगिन्यां स्नेहसंयुक्तः कौशिक्यां रघुनन्दन ॥ १.३४.१० ॥

ତା'ପରେ ମୁଁ ହିମାଳୟର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନିୟମରେ ସୁଖରେ ବାସ କରୁଛି, ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ! ମୋ ଭଉଣୀ କୌଶିକୀ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ।

1.34.11

सा तु सत्यवती पुण्या सत्ये धर्मे प्रतिष्ठिता
पतिव्रता महाभागा कौशिकी सरितां वरा ॥ १.३४.११ ॥

ସେହି ସତ୍ୟବତୀ ପୁଣ୍ୟବତୀ; ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା। ପତିବ୍ରତା, ମହାଭାଗା ସେହି କୌଶିକୀ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା।

1.34.12

अहं हि नियमाद्राम हित्वा तां समुपागतः
सिद्धाश्रममनुप्राप्तः सिद्धोऽस्मि तव तेजसा ॥ १.३४.१२ ॥

ହେ ରାମ! ନିୟମ ହେତୁ ମୁଁ ତାକୁ ଛାଡ଼ି ଆସିଛି; ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ତୁମ ତେଜରେ ମୁଁ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।

1.34.13

एषा राम ममोत्पत्तिः स्वस्य वंशस्य कीर्तिता
देशस्य च महाबाहो यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १.३४.१३ ॥

ହେ ରାମ! ହେ ମହାବାହୁ! ତୁମେ ମୋତେ ପଚାରିଥିବା ମୋ ଉତ୍ପତ୍ତି, ନିଜ ବଂଶ ଓ ଦେଶର କଥା ଏହିପରି କୁହାଯାଇଛି।

1.34.14

गतोऽर्धरात्रः काकुत्स्थ कथाः कथयतो मम ।
निद्रामभ्येहि भद्रं ते मा भूद् विघ्नोऽध्वनीह नः ॥ १.३४.१४ ॥

ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ! ମୁଁ କଥା କହୁଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ବିତିଗଲା। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଏବେ ଶୋଇପଡ଼, ଯେପରି ଆମ ପଥରେ କୌଣସି ବିଘ୍ନ ନ ଆସେ।

1.34.15

निष्पन्दास्तरवः सर्वे निलीना मृगपक्षिणः ।
नैशेन तमसा व्याप्ता दिशश्च रघुनन्दन ॥ १.३४.१५ ॥

ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ! ସମସ୍ତ ଗଛ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଛନ୍ତି; ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଲୁଚି ରହିଛନ୍ତି; ରାତ୍ରିର ଅନ୍ଧକାର ସବୁ ଦିଗକୁ ବ୍ୟାପିଛି।

1.34.16

शनैर्विसृज्यते संध्या नभो नेत्रैरिवावृतम् ।
नक्षत्रतारागहनं ज्योतिर्भिरवभासते ॥ १.३४.१६ ॥

ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୀରେ ଧୀରେ ବିଦାୟ ନେଉଛି; ଆକାଶ ଯେମିତି ଆଖିରେ ଆବୃତ। ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ତାରାରେ ଭରା ଆକାଶ ନିଜ ଆଲୋକରେ ଝଲସୁଛି।

1.34.17

१-३४-१६॥
उत्तिष्ठते च शीतांशुः शशी लोकतमोनुदः ।
ह्लादयन् प्राणिनां लोके मनांसि प्रभया स्वया ॥ १.३४.१७ ॥

ଶୀତଳ କିରଣ ଥିବା, ଜଗତର ଅନ୍ଧକାର ଦୂରକରୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହେଉଛନ୍ତି। ନିଜ ଆଲୋକରେ ଜଗତର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଛନ୍ତି।

1.34.18

नैशानि सर्वभूतानि प्रचरन्ति ततस्ततः ।
यक्षराक्षससंघाश्च रौद्राश्च पिशिताशनाः ॥ १.३४.१८ ॥

ରାତ୍ରିର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଇତସ୍ତତଃ ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି; ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦଳ ଏବଂ ମାଂସଭୋଜୀ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବୁଲୁଛନ୍ତି।

1.34.19

एवमुक्त्वा महातेजा विरराम महामुनिः ।
साधुसाध्विति तं सर्वे मुनयो ह्यभ्यपूजयन् ॥ १.३४.१९ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେହି ମହାମୁନି ଏହିପରି କହି ବିରତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ "ସାଧୁ, ସାଧୁ" କହି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

1.34.20

कुशिकानामयं वंशो महान् धर्मपरः सदा ।
ब्रह्मोपमा महात्मानः कुशवंश्या नरोत्तमाः ॥ १.३४.२० ॥

କୁଶିକମାନଙ୍କର ଏହି ବଂଶ ମହାନ, ସଦା ଧର୍ମପରାୟଣ। କୁଶବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ଓ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ।

1.34.21

विशेषेण भवानेव विश्वामित्र महायशः ।
कौशिकी सरितां श्रेष्ठा कुलोद्योतकरी तव ॥ १.३४.२१ ॥

ବିଶେଷତଃ ଆପଣ, ହେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର! ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା କୌଶିକୀ ଆପଣଙ୍କ କୁଳକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଛନ୍ତି।

1.34.22

मुदितैर्मुनिशार्दूलैः प्रशस्तः कुशिकात्मजः ।
निद्रामुपागमच्छ्रीमानस्तंगत इवांशुमान् ॥ १.३४.२२ ॥

ଆନନ୍ଦିତ ମୁନିଶାର୍ଦୁଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ କୁଶିକପୁତ୍ର, ଅସ୍ତଗାମୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ନିଦ୍ରାରେ ଶୟନ କଲେ।

1.34.23

रामोऽपि सहसौमित्रिः किञ्चिदागतविस्मयः ।
प्रशस्य मुनिशार्दूलं निद्रां समुपसेवते ॥ १.३४.२३ ॥

ରାମ ମଧ୍ୟ ସୌମିତ୍ରି ସହିତ କିଛି ବିସ୍ମିତ ହୋଇ, ମୁନିଶାର୍ଦୁଳଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ନିଦ୍ରାର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।