వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.34.1
कृतोद्वाहे गते तस्मिन् ब्रह्मदत्ते च राघव ।
अपुत्रः पुत्रलाभाय पौत्रीमिष्टिमकल्पयत् ॥ १.३४.१ ॥
రాఘవా, బ్రహ్మదత్తుని వివాహం పూర్తయ్యాక, పుత్రహీనుడైన రాజు పుత్రలాభం కోసం మనవడిని ప్రసాదించే యజ్ఞాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.
1.34.2
इष्ट्यां तु वर्तमानायां कुशनाभं महीपतिम् ।
उवाच परमोदारः कुशो ब्रह्मसुतस्तदा ॥ १.३४.२ ॥
యజ్ఞం జరుగుతున్నప్పుడు, బ్రహ్మ కుమారుడు, అత్యంత ఉదారుడైన కుశుడు అప్పుడు భూపతి కుశనాభునితో పలికాడు.
1.34.3
पुत्रस्ते सदृशः पुत्र भविष्यति सुधार्मिकः ।
गाधिं प्राप्स्यसि तेन त्वं कीर्तिं लोके च शाश्वतीम् ॥ १.३४.३ ॥
నీ వంటి కుమారుడు నీకు కలుగుతాడు, ఓ కుమారా, అతి ధర్మాత్ముడు అవుతాడు. అతని ద్వారా నీవు గాధిని పొందుతావు, లోకంలో శాశ్వత కీర్తిని పొందుతావు.
1.34.4
एवमुक्त्वा कुशो राम कुशनाभं महीपतिम् ।
जगामाकाशमाविश्य ब्रह्मलोकं सनातनम् ॥ १.३४.४ ॥
రామా, ఇలా పలికి కుశుడు భూపతి కుశనాభుని విడిచి, ఆకాశంలో ప్రవేశించి శాశ్వతమైన బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు.
1.34.5
कस्यचित् त्वथ कालस्य कुशनाभस्य धीमतः ।
जज्ञे परमधर्मिष्ठो गाधिरित्येव नामतः ॥ १.३४.५ ॥
కొంతకాలానికి, బుద్ధిమంతుడైన కుశనాభునికి అత్యంత ధర్మనిష్ఠుడైన గాధి అనే పేరుగల కుమారుడు జన్మించాడు.
1.34.6
स पिता मम काकुत्स्थ गाधिः परमधार्मिकः ।
कुशवंशप्रसूतोऽस्मि कौशिको रघुनन्दन ॥ १.३४.६ ॥
కాకుత్స్థా, ఆ అతి ధార్మికుడు గాధి నా తండ్రి. రఘునందనా, కుశవంశంలో పుట్టినవాడిని కాబట్టి నేను కౌశికుడను.
1.34.7
पूर्वजा भगिनी चापि मम राघव सुव्रता ।
नाम्ना सत्यवती नाम ऋचीके प्रतिपादिता ॥ १.३४.७ ॥
ఓ రాఘవా! నాకు పెద్ద సోదరి కూడా ఉండేది; ఆమె మంచి వ్రతాలను పాటించేది. ఆమె పేరు సత్యవతి; ఆమెను ఋచీకునికి ఇచ్చి వివాహం చేశారు.
1.34.8
सशरीरा गता स्वर्गं भर्तारमनुवर्तिनी ।
कौशिकी परमोदारा सा प्रवृत्ता महानदी ॥ १.३४.८ ॥
భర్తను అనుసరిస్తూ ఆమె శరీరంతోనే స్వర్గానికి వెళ్ళింది. అత్యంత ఉదారురాలైన ఆ కౌశికి ఇప్పుడు మహానదిగా ప్రవహిస్తోంది.
1.34.9
दिव्या पुण्योदका रम्या हिमवन्तमुपाश्रिता
लोकस्य हितकार्यार्थं प्रवृत्ता भगिनी मम ॥ १.३४.९ ॥
దివ్యమైనది, పుణ్యజలాలు కలిగినది, రమ్యమైనది అయిన నా సోదరి లోకహితం కోసం హిమవంతాన్ని ఆశ్రయించి ప్రవహించింది.
1.34.10
ततोऽहं हिमवत्पार्श्वे वसामि नियतः सुखम्
भगिन्यां स्नेहसंयुक्तः कौशिक्यां रघुनन्दन ॥ १.३४.१० ॥
అప్పుడు నేను హిమవంత పార్శ్వంలో నియమంతో సుఖంగా నివసిస్తున్నాను, ఓ రఘునందనా! నా సోదరి కౌశికిపై స్నేహంతో.
1.34.11
सा तु सत्यवती पुण्या सत्ये धर्मे प्रतिष्ठिता
पतिव्रता महाभागा कौशिकी सरितां वरा ॥ १.३४.११ ॥
ఆ సత్యవతి పవిత్రురాలు; సత్యంలో, ధర్మంలో స్థిరపడినది. పతివ్రత, మహాభాగ్యవతి అయిన ఆ కౌశికి నదులలో శ్రేష్ఠురాలు.
1.34.12
अहं हि नियमाद्राम हित्वा तां समुपागतः
सिद्धाश्रममनुप्राप्तः सिद्धोऽस्मि तव तेजसा ॥ १.३४.१२ ॥
ఓ రామా! నియమం వల్ల నేను ఆమెను విడిచి వచ్చాను; సిద్ధాశ్రమానికి చేరి, నీ తేజస్సు వల్ల నేను సిద్ధుడనయ్యాను.
1.34.13
एषा राम ममोत्पत्तिः स्वस्य वंशस्य कीर्तिता
देशस्य च महाबाहो यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १.३४.१३ ॥
ఓ రామా, మహాబాహూ! నీవు నన్ను అడిగిన నా జన్మము, నా వంశము, దేశము గురించిన వృత్తాంతం ఇదే.
1.34.14
गतोऽर्धरात्रः काकुत्स्थ कथाः कथयतो मम ।
निद्रामभ्येहि भद्रं ते मा भूद् विघ्नोऽध्वनीह नः ॥ १.३४.१४ ॥
ఓ కాకుత్స్థా! నేను కథలు చెబుతుండగానే అర్ధరాత్రి గడిచిపోయింది. నీకు శుభం కలుగుగాక; ఇప్పుడు నిద్రపో. మన ప్రయాణంలో ఎటువంటి అడ్డంకీ రాకుండుగాక.
1.34.15
निष्पन्दास्तरवः सर्वे निलीना मृगपक्षिणः ।
नैशेन तमसा व्याप्ता दिशश्च रघुनन्दन ॥ १.३४.१५ ॥
ఓ రఘునందనా! చెట్లన్నీ చలనం లేకుండా నిలిచాయి; జింకలు, పక్షులు దాక్కుని ఉన్నాయి; రాత్రి చీకటి అన్ని దిక్కులనూ ఆవరించింది.
1.34.16
शनैर्विसृज्यते संध्या नभो नेत्रैरिवावृतम् ।
नक्षत्रतारागहनं ज्योतिर्भिरवभासते ॥ १.३४.१६ ॥
సంధ్య మెల్లగా వీడిపోతోంది; ఆకాశం కళ్ళతో కప్పబడినట్టుగా ఉంది. నక్షత్రాలు, తారలతో దట్టమైన ఆకాశం తన కాంతులతో ప్రకాశిస్తోంది.
1.34.17
१-३४-१६॥
उत्तिष्ठते च शीतांशुः शशी लोकतमोनुदः ।
ह्लादयन् प्राणिनां लोके मनांसि प्रभया स्वया ॥ १.३४.१७ ॥
చల్లని కిరణాలు గల, లోక అంధకారాన్ని తొలగించే చంద్రుడు ఉదయిస్తున్నాడు. తన కాంతితో లోకంలోని ప్రాణుల మనస్సులను ఆనందింపజేస్తున్నాడు.
1.34.18
नैशानि सर्वभूतानि प्रचरन्ति ततस्ततः ।
यक्षराक्षससंघाश्च रौद्राश्च पिशिताशनाः ॥ १.३४.१८ ॥
రాత్రిలో సంచరించే సమస్త ప్రాణులు ఇటు అటు తిరుగుతున్నాయి; యక్షులు, రాక్షసుల సమూహాలు, మాంసభక్షకులైన భయంకర జీవులు కూడా సంచరిస్తున్నాయి.
1.34.19
एवमुक्त्वा महातेजा विरराम महामुनिः ।
साधुसाध्विति तं सर्वे मुनयो ह्यभ्यपूजयन् ॥ १.३४.१९ ॥
మహాతేజస్వి అయిన ఆ మహాముని ఇలా చెప్పి విరమించాడు. మునులందరూ "సాధు, సాధు" అంటూ ఆయనను గౌరవించారు.
1.34.20
कुशिकानामयं वंशो महान् धर्मपरः सदा ।
ब्रह्मोपमा महात्मानः कुशवंश्या नरोत्तमाः ॥ १.३४.२० ॥
కుశికుల ఈ వంశం మహాగొప్పది; ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో నిలిచినది. కుశవంశంలో జన్మించిన ఈ మహాత్ములు బ్రహ్మతో సమానులు, నరులలో ఉత్తములు.
1.34.21
विशेषेण भवानेव विश्वामित्र महायशः ।
कौशिकी सरितां श्रेष्ठा कुलोद्योतकरी तव ॥ १.३४.२१ ॥
ముఖ్యంగా మీరే, మహాయశస్వీ విశ్వామిత్రా! నదులలో శ్రేష్ఠమైన కౌశికి మీ కులాన్ని ప్రకాశింపజేసేది.
1.34.22
मुदितैर्मुनिशार्दूलैः प्रशस्तः कुशिकात्मजः ।
निद्रामुपागमच्छ्रीमानस्तंगत इवांशुमान् ॥ १.३४.२२ ॥
ఆనందించిన మునిశార్దూలులచే ప్రశంసించబడిన కుశికుని కుమారుడు, అస్తమించే సూర్యునిలా తేజస్వి అయి నిద్రలోకి జారుకున్నాడు.
1.34.23
रामोऽपि सहसौमित्रिः किञ्चिदागतविस्मयः ।
प्रशस्य मुनिशार्दूलं निद्रां समुपसेवते ॥ १.३४.२३ ॥
రాముడు కూడా సౌమిత్రితో కలిసి కొంత ఆశ్చర్యపడి, ముని-శార్దూలుని ప్రశంసించి నిద్రను ఆశ్రయించాడు.