ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.44.1
स गत्वा सागरं राजा गङ्गायानुगतस्तदा ।
प्रविवेश तलं भूमेर्यत्र ते भस्मसात्कृताः ॥ १.४४.१ ॥
ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਤਦ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਸ ਤਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਭਸਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
1.44.2
भस्मन्यथाप्लुते राम गङ्गायाः सलिलेन वै ।
सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.४४.२ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਜਦੋਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਸਮ ਭਿੱਜ ਗਈ, ਤਦ ਸਰਬਲੋਕ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.44.3
तारिता नरशार्दूल दिवं याताश्च च देववत् ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि सगरस्य महात्मनः ॥ १.४४.३ ॥
ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਤਮਾ ਸਗਰ ਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
1.44.4
सागरस्य जलं लोके यावत्स्थास्यति पार्थिव ।
सगरस्यात्मजाः सर्वे दिवि स्थास्यन्ति देववत् ॥ १.४४.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਗਰ ਦਾ ਜਲ ਰਹੇਗਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ।
1.44.5
इयं च दुहिता ज्येष्ठा तव गङ्गा भविष्यति ।
त्वत्कृतेन च नाम्नाथ लोके स्थास्यति विश्रुता ॥ १.४४.५ ॥
ਇਹ ਗੰਗਾ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਰਹੇਗੀ।
1.44.6
गङ्गा त्रिपथगा नाम दिव्या भागीरथीति च ।
त्रीन् पथो भावयन्तीति तस्मात् त्रिपथगा स्मृता ॥ १.४४.६ ॥
ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ, ਦਿਵਯਾ ਅਤੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.44.7
पितामहानां सर्वेषां त्वमत्र मनुजाधिप ।
कुरुष्व सलिलं राजन् प्रतिज्ञामपवर्जय ॥ १.४४.७ ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਜਲਤਰਪਣ ਕਰ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ।
1.44.8
पूर्वकेण हि ते राजंस्तेनातियशसा तदा ।
धर्मिणां प्रवरेणाथ नैष प्राप्तो मनोरथः ॥ १.४४.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਪੂਰਵਜ, ਬਹੁਤ ਯਸ਼ਸ਼ੀ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.44.9
तथैवांशुमता तात लोकेऽप्रतिमतेजसा ।
गङ्गां प्रार्थयता नेतुं प्रतिज्ञा नापवर्जिता ॥ १.४४.९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ।
1.44.10
राजर्षिणा गुणवता महर्षिसमतेजसा ।
मत्तुल्यतपसा चैव क्षत्रधर्मस्थितेन च ॥ १.४४.१० ॥
ਉਸ ਗੁਣਵਾਨ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੇ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਤਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ।
1.44.11
दिलीपेन महाभाग तव पित्रातितेजसा ।
पुनर्न शकिता नेतुं गङ्गां प्रार्थयतानघ ॥ १.४४.११ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਦਿਲੀਪ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮੁੜ ਨਾ ਲਿਆ ਸਕੇ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।
1.44.12
सा त्वया समतिक्रान्ता प्रतिज्ञा पुरुषर्षभ ।
प्राप्तोऽसि परमं लोके यशः परमसम्मतम् ॥ १.४४.१२ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪਰਮ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਅਤਿ ਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
1.44.13
तच्च गङ्गावतरणं त्वया कृतमरिंदम ।
अनेन च भवान् प्राप्तो धर्मस्यायतनं महत् ॥ १.४४.१३ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਗੰਗਾ ਦਾ ਅਵਤਰਣ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਸਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
1.44.14
प्लावयस्व त्वमात्मानं नरोत्तम सदोचिते ।
सलिले पुरुषश्रेष्ठ शुचिः पुण्यफलो भव ॥ १.४४.१४ ॥
ਹੇ ਨਰੋਤਮ! ਸਦਾ ਯੋਗ ਇਸ ਜਲ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ; ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
1.44.15
पितामहानां सर्वेषां कुरुष्व सलिलक्रियाम् ।
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि स्वं लोकं गम्यतां नृप ॥ १.४४.१५ ॥
ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਜਲ-ਤਰਪਣ ਕਰ। ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾ।
1.44.16
इत्येवमुक्त्वा देवेशः सर्वलोकपितामहः
यथागतं तथागच्चद् देवलोकं महायशाः ॥ १.४४.१६ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਰਬਲੋਕ ਪਿਤਾਮਹ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
1.44.17
भगीरथस्तु राजर्षिः कृत्वा सलिलमुत्तमम्
यथाक्रमं यथान्यायं सागराणां महायशाः ॥ १.४४.१७ ॥
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਮ ਜਲ-ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ।
1.44.18
कृतोदकः शुची राजा स्वपुरं प्रविवेश ह ।
समृद्धार्थो नरश्रेष्ठ स्वराज्यं प्रशशास ह ॥ १.४४.१८ ॥
ਜਲ-ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ।
1.44.19
प्रमुमोद च लोकस्तं नृपमासाद्य राघव ।
नष्टशोकः समृद्धार्थो बभूव विगतज्वरः ॥ १.४४.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ; ਸ਼ੋਕ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ।
1.44.20
एष ते राम गंगाया विस्तरोऽभिहितो मया ।
स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते संध्याकालोऽतिवर्तते ॥ १.४४.२० ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ; ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
1.44.21
धन्यं यशस्यमायुष्यं पुत्र्यं स्वर्ग्यमथापि च।
यः श्रावयति विप्रेषु क्षत्रियेष्वितरेषु च ॥ १.४४.२१ ॥
ਇਹ ਕਥਾ ਧਨ, ਯਸ਼, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ…
1.44.22
प्रीयन्ते पितरस्तस्य प्रीयन्ते दैवतानि च ।
इदमाख्यानमायुष्यं गंगावतरणं शुभम् ॥ १.४४.२२ ॥
ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਖਿਆਨ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ — ਗੰਗਾ ਦੇ ਅਵਤਰਣ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ।
1.44.23
यः शृणोति च काकुत्स्थ सर्वान् कामानवाप्नुयात् ।
सर्वे पापाः प्रणश्यन्ति आयुः कीर्तिश्च वर्धते ॥ १.४४.२३ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਜੋ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਆਯੂ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।