Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.45

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.45.1

विश्वामित्रवचः श्रुत्वा राघवः सहलक्ष्मणः।
विस्मयं परमं गत्वा विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ १.४५.१ ॥

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।

1.45.2

अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन् कथितं परमं त्वया।
गङ्गावतरणं पुण्यं सागरस्यापि पूरणम् ॥ १.४५.२ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ! ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਹੈ — ਗੰਗਾ ਦਾ ਅਵਤਰਣ ਅਤੇ ਸਾਗਰ ਦਾ ਭਰਨਾ।

1.45.3

क्षणभूतेव नौ रात्रिः संवृत्तेयं परंतप।
इमां चिन्तयतोः सर्वां निखिलेन कथां तव ॥ १.४५.३ ॥

ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦਿਆਂ ਸਾਡੀ ਇਹ ਰਾਤ ਇੱਕ ਪਲ ਵਾਂਗ ਬੀਤ ਗਈ।

1.45.4

तस्य सा शर्वरी सर्वा मम सौमित्रिणा सह।
जगाम चिन्तयानस्य विश्वामित्र कथां शुभाम् ॥ १.४५.४ ॥

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦਿਆਂ ਸੌਮਿੱਤਰੀ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ।

1.45.5

ततः प्रभाते विमले विश्वामित्रं तपोधनम्।
उवाच राघवो वाक्यं कृताह्निकमरिन्दमः ॥ १.४५.५ ॥

ਫਿਰ ਨਿਰਮਲ ਸਵੇਰੇ, ਨਿੱਤ ਦੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਨੇ ਤਪੋਧਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

1.45.6

गता भगवती रात्रिः श्रोतव्यं परमं श्रुतम्।
तराम सरितां श्रेष्ठां पुण्यां त्रिपथगां नदीम् ॥ १.४५.६ ॥

ਪੂਜਨੀਯ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ; ਪਰਮ ਸੁਣਨਯੋਗ ਕਥਾ ਸੁਣ ਲਈ ਗਈ। ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ, ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਨਦੀ (ਗੰਗਾ) ਪਾਰ ਕਰੀਏ।

1.45.7

नौरेषा हि सुखास्तीर्णा ऋषीणां पुण्यकर्मणाम्।
भगवन्तमिह प्राप्तं ज्ञात्वा त्वरितमागता ॥ १.४५.७ ॥

ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਬੇੜੀ ਸੁਖ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਇਹ ਛੇਤੀ ਆ ਗਈ ਹੈ।

1.45.8

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्य महात्मनः।
सन्तारं कारयामास सर्षिसङ्घस्य कौशिकः ॥ १.४५.८ ॥

ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਘਵ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਵਾਈ।

1.45.9

उत्तरं तीरमासाद्य सम्पूज्यर्षिगणं ततः।
गङ्गाकूले निविष्टास्ते विशालां ददृशुः पुरीम् ॥ १.४५.९ ॥

ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਗਰੀ ਦੇਖੀ।

1.45.10

ततो मुनिवरस्तूर्णं जगाम सहराघवः।
विशालां नगरीं रम्यां दिव्यां स्वर्गोपमां तदा ॥ १.४५.१० ॥

ਫਿਰ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਘਵ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਗਏ; ਉਹ ਰਮਣੀਕ, ਦਿਵਿਆ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਰਗੀ ਸੀ।

1.45.11

अथ रामो महाप्राज्ञो विश्वामित्रं महामुनिम्।
पप्रच्छ प्राञ्जलिर्भूत्वा विशालामुत्तमां पुरीम् ॥ १.४५.११ ॥

ਫਿਰ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਗਰੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।

1.45.12

कतमो राजवंशोऽयं विशालायां महामुने।
श्रोतुमिच्छामि भद्रं ते परं कौतूहलं हि मे ॥ १.४५.१२ ॥

ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਹੈ? ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।

1.45.13

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा रामस्य मुनिपुङ्गवः।
आख्यातुं तत्समारेभे विशालायाः पुरातनम् ॥ १.४५.१३ ॥

ਰਾਮ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

1.45.14

श्रूयतां राम शक्रस्य कथां कथयतः श्रुताम्।
अस्मिन् देशे हि यद् वृत्तं शृणु तत्त्वेन राघव ॥ १.४५.१४ ॥

ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਣ; ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਸੁਣ।

1.45.15

पूर्वं कृतयुगे राम दितेः पुत्रा महाबलाः।
अदितेश्च महाभागा वीर्यवन्तः सुधार्मिकाः ॥ १.४५.१५ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਮ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਬਲੀ ਸਨ; ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਭਾਗ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਧਰਮੀ ਸਨ।

1.45.16

ततस्तेषां नरव्याघ्र बुद्धिरासीन्महात्मनाम्।
अमरा विजराश्चैव कथं स्यामो निरामयाः ॥ १.४५.१६ ॥

ਤਦ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਾਘਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: ਅਸੀਂ ਅਮਰ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਰੋਗ-ਮੁਕਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈਏ?

1.45.17

तेषां चिन्तयतां तत्र बुद्धिरासीद् विपश्चिताम्।
क्षीरोदमथनं कृत्वा रसं प्राप्स्याम तत्र वै ॥ १.४५.१७ ॥

ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਮਥ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਵਾਂਗੇ।

1.45.18

ततो निश्चित्य मथनं योक्त्रं कृत्वा च वासुकिम्।
मन्थानं मन्दरं कृत्वा ममन्थुरमितौजसः ॥ १.४५.१८ ॥

ਫਿਰ ਮੰਥਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਮਧਾਣੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ।

1.45.19

अथ वर्षसहस्रेण योक्त्रसर्पशिरांसि च।
वमन्तोऽतिविषं तत्र ददंशुर्दशनैः शिलाः ॥ १.४५.१९ ॥

ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਰੱਸੀ ਬਣੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤਿ ਤੀਖਣ ਜ਼ਹਿਰ ਉਗਲਦੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢਣ ਲੱਗੇ।

1.45.20

उत्पपाताग्निसंकाशं हालाहलमहाविषम्।
तेन दग्धं जगत् सर्वं सदेवासुरमानुषम् ॥ १.४५.२० ॥

ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਹਲਾਹਲ ਜ਼ਹਿਰ ਉੱਪਰ ਉੱਠਿਆ; ਉਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਸੜ ਗਿਆ।

1.45.21

अथ देवा महादेवं शङ्करं शरणार्थिनः।
जग्मुः पशुपतिं रुद्रं त्राहि त्राहीति तुष्टुवुः ॥ १.४५.२१ ॥

ਫਿਰ ਸ਼ਰਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਦੇਵਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ੰਕਰ ਕੋਲ, ਪਸ਼ੂਪਤੀ ਰੁਦਰ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ 'ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

1.45.22

एवमुक्तस्ततो देवैर्देवदेवेश्वरः प्रभुः।
प्रादुरासीत् ततोऽत्रैव शङ्खचक्रधरो हरिः ॥ १.४५.२२ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਹਰੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।

1.45.23

उवाचैनं स्मितं कृत्वा रुद्रं शूलधरं हरिः।
दैवतैर्मथ्यमाने तु यत्पूर्वं समुपस्थितम् ॥ १.४५.२३ ॥

ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਥਨ ਹੁੰਦੇ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।'

1.45.24

तत् त्वदीयं सुरश्रेष्ठ सुराणामग्रतो हि यत्।
अग्रपूजामिह स्थित्वा गृहाणेदं विषं प्रभो ॥ १.४५.२४ ॥

'ਹੇ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਰ-ਪੂਜਾ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਹੈ; ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ।'

1.45.25

इत्युक्त्वा च सुरश्रेष्ठस्तत्रैवान्तरधीयत।
देवतानां भयं दृष्ट्वा श्रुत्वा वाक्यं तु शार्ङ्गिणः ॥ १.४५.२५ ॥

ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭੈ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ।

1.45.26

हालाहलं विषं घोरं संजग्राहामृतोपमम्।
देवान् विसृज्य देवेशो जगाम भगवान् हरः ॥ १.४५.२६ ॥

ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਾਹਲ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵੇਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਹਰ ਚਲੇ ਗਏ।

1.45.27

ततो देवासुराः सर्वे ममन्थू रघुनन्दन।
प्रविवेशाथ पातालं मन्थानः पर्वतोत्तमः ॥ १.४५.२७ ॥

ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਸਭ ਨੇ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ। ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ ਮੰਦਰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

1.45.28

ततो देवाः सगन्धर्वास्तुष्टुवुर्मधुसूदनम्।
त्वं गतिः सर्वभूतानां विशेषेण दिवौकसाम् ॥ १.४५.२८ ॥

ਫਿਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਹੈਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਦੀ।

1.45.30

पालयास्मान् महाबाहो गिरिमुद्धर्तुमर्हसि।
पर्वतं पृष्ठतः कृत्वा शिष्ये तत्रोदधौ हरिः।
पर्वताग्रं तु लोकात्मा हस्तेनाक्रम्य केशवः ॥ १.४५.३० ॥

"ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਪਰਬਤ ਚੁੱਕਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗ ਹੈ।" ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਯਨ ਕੀਤਾ। ਲੋਕਾਤਮਾ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ।

1.45.31

देवानां मध्यतः स्थित्वा ममन्थ पुरुषोत्तमः।
अथ वर्षसहस्रेण आयुर्वेदमयः पुमान् ॥ १.४५.३१ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੇ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਯੁਰਵੇਦਮਯ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

1.45.32

उदतिष्ठत् सुधर्मात्मा सदण्डः सकमण्डलुः।
पूर्वं धन्वन्तरिर्नाम अप्सराश्च सुवर्चसः ॥ १.४५.३२ ॥

ਸੁਧਰਮਾਤਮਾ ਧਨਵੰਤਰਿ ਦੰਡ ਅਤੇ ਕਮੰਡਲੂ ਸਮੇਤ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਅੱਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ।

1.45.33

अप्सु निर्मथनादेव रसात् तस्माद् वरस्त्रियः।
उत्पेतुर्मनुजश्रेष्ठ तस्मादप्सरसोऽभवन् ॥ १.४५.३३ ॥

ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਪਾਣੀ ਮਥਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸ ਦੇ ਰਸ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅੱਪਸਰਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ।

1.45.34

षष्टिः कोट्योऽभवंस्तासामप्सराणां सुवर्चसाम्।
असंख्येयास्तु काकुत्स्थ यास्तासां परिचारिकाः ॥ १.४५.३४ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇਜਸਵੀ ਅੱਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੱਠ ਕਰੋੜ ਸੀ; ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ! ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਿਕਾਵਾਂ ਸਨ ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਸਨ।

1.45.35

न ताः स्म प्रतिगृह्णन्ति सर्वे ते देवदानवाः।
अप्रतिग्रहणादेव ता वै साधारणाः स्मृताः ॥ १.४५.३५ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਸਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਹ ਸਾਂਝੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ।

1.45.36

वरुणस्य ततः कन्या वारुणी रघुनन्दन।
उत्पपात महाभागा मार्गमाणा परिग्रहम् ॥ १.४५.३६ ॥

ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ! ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਦੀ ਧੀ ਵਾਰੁਣੀ, ਮਹਾਭਾਗਾ, ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਪਰ ਉੱਠੀ।

1.45.37

दितेः पुत्रा न तां राम जगृहुर्वरुणात्मजाम्।
अदितेस्तु सुता वीर जगृहुस्तामनिन्दिताम् ॥ १.४५.३७ ॥

ਹੇ ਰਾਮ! ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਉਸ ਧੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਾ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਹੇ ਵੀਰ! ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ।

1.45.38

असुरास्तेन दैतेयाः सुरास्तेनादितेः सुताः।
हृष्टाः प्रमुदिताश्चासन् वारुणीग्रहणात् सुराः ॥ १.४५.३८ ॥

ਉਸ (ਵਾਰੁਣੀ) ਨਾਲ ਦੈਤ ਅਸੁਰ ਬਣੇ; ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਤੇ ਹੋਏ। ਵਾਰੁਣੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਹਰਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।

1.45.39

उच्चैःश्रवा हयश्रेष्ठो मणिरत्नं च कौस्तुभम्।
उदतिष्ठन्नरश्रेष्ठ तथैवामृतमुत्तमम् ॥ १.४५.३९ ॥

ਉੱਚੈਃਸ਼ਰਵਾ ਨਾਮ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਘੋੜਾ, ਮਣੀਰਤਨ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਏਵੇਂ ਹੀ ਉੱਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

1.45.40

अथ तस्य कृते राम महानासीत् कुलक्षयः।
अदितेस्तु ततः पुत्रा दितिपुत्रानयोधयन् ॥ १.४५.४० ॥

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਸ ਲਈ ਮਹਾਨ ਕੁਲ-ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ; ਤਦ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।

1.45.41

एकतामगमन् सर्वे असुरा राक्षसैः सह।
युद्धमासीन्महाघोरं वीर त्रैलोक्यमोहनम् ॥ १.४५.४१ ॥

ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਹੇ ਵੀਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।

1.45.42

यदा क्षयं गतं सर्वं तदा विष्णुर्महाबलः।
अमृतं सोऽहरत् तूर्णं मायामास्थाय मोहिनीम् ॥ १.४५.४२ ॥

ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਮੋਹਿਨੀ ਮਾਇਆ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਛੇਤੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਰ ਲਿਆ।

1.45.43

ये गताभिमुखं विष्णुमक्षरं पुरुषोत्तमम्।
सम्पिष्टास्ते तदा युद्धे विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ १.४५.४३ ॥

ਜੋ ਅਕਸ਼ਰ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਏ, ਉਹ ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

1.45.44

अदितेरात्मजा वीरा दितेः पुत्रान् निजघ्निरे।
अस्मिन् घोरे महायुद्धे दैतेयादित्ययोर्भृशम् ॥ १.४५.४४ ॥

ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੈਤਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਅੰਕਰ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।

1.45.45

निहत्य दितिपुत्रांस्तु राज्यं प्राप्य पुरंदरः।
शशास मुदितो लोकान् सर्षिसङ्घान् सचारणान् ॥ १.४५.४५ ॥

ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਸਮੇਤ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।