વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 1.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.71.1
एवं ब्रुवाणं जनकः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः।
श्रोतुमर्हसि भद्रं ते कुलं नः परिकीर्तितम् ॥ १.७१.१ ॥
આમ બોલનારા વિશ્વામિત્રને જનકે હાથ જોડીને ઉત્તર આપ્યો: તમારું કલ્યાણ થાઓ; અમારા કુળનું વર્ણન તમે સાંભળવા યોગ્ય છો.
1.71.2
प्रदाने हि मुनिश्रेष्ठ कुलं निरवशेषतः।
वक्तव्यं कुलजातेन तन्निबोध महामते ॥ १.७१.२ ॥
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, કુળમાં જન્મેલાએ કુળનું સંપૂર્ણ વર્ણન કરવું જોઈએ; હે મહામતિ, તે સાંભળો.
1.71.3
राजाभूत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः स्वेन कर्मणा।
निमिः परमधर्मात्मा सर्वसत्त्ववतां वरः ॥ १.७१.३ ॥
પોતાના કર્મોથી ત્રણે લોકમાં પ્રસિદ્ધ એવો રાજા નિમિ થયો; તે પરમ ધર્માત્મા અને સર્વ પ્રાણીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતો.
1.71.4
तस्य पुत्रो मिथिर्नाम जनको मिथिपुत्रकः।
प्रथमो जनको राजा जनकादप्युदावसुः ॥ १.७१.४ ॥
તેમનો પુત્ર મિથિ નામનો હતો; તે જનક પણ હતો અને મિથિનો પુત્ર પણ; પ્રથમ જનક રાજા તે જ હતો; જનકથી ઉદાવસુ જન્મ્યો.
1.71.5
उदावसोस्तु धर्मात्मा जातो वै नन्दिवर्धनः।
नन्दिवर्धसुतः शूरः सुकेतुर्नाम नामतः ॥ १.७१.५ ॥
ઉદાવસુનો ધર્માત્મા પુત્ર નંદિવર્ધન જન્મ્યો; નંદિવર્ધનનો શૂરવીર પુત્ર સુકેતુ નામનો હતો.
1.71.6
सुकेतोरपि धर्मात्मा देवरातो महाबलः।
देवरातस्य राजर्षेर्बृहद्रथ इति स्मृतः ॥ १.७१.६ ॥
સુકેતુનો ધર્માત્મા અને મહાબળવાન પુત્ર દેવરાત હતો; તે રાજર્ષિ દેવરાતનો પુત્ર બૃહદ્રથ તરીકે સ્મરાય છે.
1.71.7
बृहद्रथस्य शूरोऽभून्महावीरः प्रतापवान्।
महावीरस्य धृतिमान् सुधृतिः सत्यविक्रमः ॥ १.७१.७ ॥
બૃહદ્રથનો પુત્ર શૂર થયો, જે મહાવીર અને પ્રતાપી હતો. મહાવીરનો પુત્ર ધૃતિમાન સુધૃતિ હતો, જેનો પરાક્રમ સત્ય હતો.
1.71.8
सुधृतेरपि धर्मात्मा धृष्टकेतुः सुधार्मिकः।
धृष्टकेतोश्च राजर्षेर्हर्यश्व इति विश्रुतः ॥ १.७१.८ ॥
સુધૃતિનો પુત્ર ધર્માત્મા અને અતિ ધાર્મિક ધૃષ્ટકેતુ હતો; રાજર્ષિ ધૃષ્ટકેતુનો પુત્ર હર્યશ્વ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.
1.71.9
हर्यश्वस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रतीन्धकः।
प्रतीन्धकस्य धर्मात्मा राजा कीर्तिरथः सुतः ॥ १.७१.९ ॥
હર્યશ્વનો પુત્ર મરુ હતો; મરુનો પુત્ર પ્રતીન્ધક; પ્રતીન્ધકનો ધર્માત્મા પુત્ર રાજા કીર્તિરથ હતો.
1.71.10
पुत्रः कीर्तिरथस्यापि देवमीढ इति स्मृतः।
देवमीढस्य विबुधो विबुधस्य महीध्रकः ॥ १.७१.१० ॥
કીર્તિરથનો પુત્ર દેવમીઢ તરીકે સ્મરાયો; દેવમીઢનો પુત્ર વિબુધ; વિબુધનો પુત્ર મહીધ્રક.
1.71.11
महीध्रकसुतो राजा कीर्तिरातो महाबलः।
कीर्तिरातस्य राजर्षेर्महारोमा व्यजायत ॥ १.७१.११ ॥
મહીધ્રકનો પુત્ર મહાબળવાન રાજા કીર્તિરાત હતો; રાજર્ષિ કીર્તિરાતથી મહારોમા જન્મ્યો.
1.71.12
महारोम्णस्तु धर्मात्मा स्वर्णरोमा व्यजायत।
स्वर्णरोम्णस्तु राजर्षेर्ह्रस्वरोमा व्यजायत ॥ १.७१.१२ ॥
મહારોમાથી ધર્માત્મા સ્વર્ણરોમા જન્મ્યો; રાજર્ષિ સ્વર્ણરોમાથી હ્રસ્વરોમા જન્મ્યો.
1.71.13
तस्य पुत्रद्वयं राज्ञो धर्मज्ञस्य महात्मनः।
ज्येष्ठोऽहमनुजो भ्राता मम वीरः कुशध्वजः ॥ १.७१.१३ ॥
તે ધર્મજ્ઞ મહાત્મા રાજાને બે પુત્રો હતા. હું જ્યેષ્ઠ હતો, અને મારો નાનો ભાઈ વીર કુશધ્વજ હતો.
1.71.14
मां तु ज्येष्ठं पिता राज्ये सोऽभिषिच्य पिता मम।
कुशध्वजं समावेश्य भारं मयि वनं गतः ॥ १.७१.१४ ॥
મારા પિતાએ મને જ્યેષ્ઠ તરીકે રાજ્યાભિષેક કર્યો, કુશધ્વજને સોંપણી કરી, ભાર મારા પર મૂકી તેઓ વનમાં ગયા.
1.71.15
वृद्धे पितरि स्वर्याते धर्मेण धुरमावहम्।
भ्रातरं देवसंकाशं स्नेहात् पश्यन् कुशध्वजम् ॥ १.७१.१५ ॥
વૃદ્ધ પિતા સ્વર્ગે ગયા પછી મેં ધર્મથી ભાર ઉપાડ્યો; દેવસમાન ભાઈ કુશધ્વજને સ્નેહથી જોતો રહ્યો.
1.71.16
कस्यचित्त्वथ कालस्य सांकाश्यादागतः पुरात्।
सुधन्वा वीर्यवान् राजा मिथिलामवरोधकः ॥ १.७१.१६ ॥
કેટલાક સમય પછી સાંકાશ્ય નગરથી વીર્યવાન રાજા સુધન્વા આવ્યો અને મિથિલાને ઘેરી લીધી.
1.71.17
स च मे प्रेषयामास शैवं धनुरनुत्तमम्।
सीता च कन्या पद्माक्षी मह्यं वै दीयतामिति ॥ १.७१.१७ ॥
તેણે મારી પાસે શિવનું અનુત્તમ ધનુષ મોકલ્યું અને કહ્યું, "કમળનયની કન્યા સીતા મને આપવામાં આવે."
1.71.18
तस्याप्रदानान्महर्षे युद्धमासीन्मया सह।
स हतोऽभिमुखो राजा सुधन्वा तु मया रणे ॥ १.७१.१८ ॥
હે મહર્ષિ, તેને કન્યા ન આપવાથી મારી સાથે તેનું યુદ્ધ થયું. રણમેદાનમાં સામસામે રાજા સુધન્વા મારા હાથે માર્યો ગયો.
1.71.19
निहत्य तं मुनिश्रेष्ठ सुधन्वानं नराधिपम्।
सांकाश्ये भ्रातरं शूरमभ्यषिञ्चं कुशध्वजम् ॥ १.७१.१९ ॥
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, તે નરાધિપ સુધન્વાને મારીને સાંકાશ્યમાં મારા શૂર ભાઈ કુશધ્વજનો રાજ્યાભિષેક કર્યો.
1.71.20
कनीयानेष मे भ्राता अहं ज्येष्ठो महामुने।
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव ॥ १.७१.२० ॥
આ મારો નાનો ભાઈ છે, હું મોટો છું. હે મહામુનિ, હે મુનિપુંગવ, અત્યંત પ્રસન્નતાથી તમારી બંને વધૂઓ હું તમને આપું છું.
1.71.21
सीतां रामाय भद्रं ते ऊर्मिलां लक्ष्मणाय वै।
वीर्यशुल्कां मम सुतां सीतां सुरसुतोपमाम् ॥ १.७१.२१ ॥
રામ માટે સીતા અને લક્ષ્મણ માટે ઊર્મિલા — તમારું કલ્યાણ થાઓ. પરાક્રમ જેનું મૂલ્ય હતું, મારી પુત્રી સીતા દેવપુત્રી સમાન છે.
1.71.22
द्वितीयामूर्मिलां चैव त्रिर्वदामि न संशयः।
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव ॥ १.७१.२२ ॥
બીજી ઊર્મિલા — હું ત્રણ વાર કહું છું, એમાં સંશય નથી. હે મુનિપુંગવ, અત્યંત પ્રસન્નતાથી તમારી બંને વધૂઓ હું આપું છું.
1.71.23
रामलक्ष्मणयो राजन् गोदानं कारयस्व ह।
पितृकार्यं च भद्रं ते ततो वैवाहिकं कुरु ॥ १.७१.२३ ॥
હે રાજન્, રામ અને લક્ષ્મણ માટે ગોદાન કરાવો. તમારું કલ્યાણ થાઓ. પછી પિતૃકાર્ય કરીને વૈવાહિક સંસ્કાર કરો.
1.71.24
मघा ह्यद्य महाबाहो तृतीयदिवसे प्रभो।
फल्गुन्यामुत्तरे राजंस्तस्मिन् वैवाहिकं कुरु।
रामलक्ष्मणयोरर्थे दानं कार्यं सुखोदयम् ॥ १.७१.२४ ॥
હે મહાબાહુ, હે પ્રભુ, આજે મઘા નક્ષત્ર છે; ત્રીજા દિવસે, હે રાજન્, ઉત્તર ફાલ્ગુનીમાં એ જ દિવસે વૈવાહિક સંસ્કાર કરો. રામ અને લક્ષ્મણ માટે સુખદાયી દાન આપવું.