ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.71.1
एवं ब्रुवाणं जनकः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः।
श्रोतुमर्हसि भद्रं ते कुलं नः परिकीर्तितम् ॥ १.७१.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਕ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਹੈ।
1.71.2
प्रदाने हि मुनिश्रेष्ठ कुलं निरवशेषतः।
वक्तव्यं कुलजातेन तन्निबोध महामते ॥ १.७१.२ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਉਹ ਸੁਣੋ।
1.71.3
राजाभूत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः स्वेन कर्मणा।
निमिः परमधर्मात्मा सर्वसत्त्ववतां वरः ॥ १.७१.३ ॥
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਨਿਮਿ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਪਰਮ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ।
1.71.4
तस्य पुत्रो मिथिर्नाम जनको मिथिपुत्रकः।
प्रथमो जनको राजा जनकादप्युदावसुः ॥ १.७१.४ ॥
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਥਿ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਜਨਕ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਥਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ; ਪਹਿਲਾ ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਉਹੀ ਸੀ; ਜਨਕ ਤੋਂ ਉਦਾਵਸੂ ਜੰਮਿਆ।
1.71.5
उदावसोस्तु धर्मात्मा जातो वै नन्दिवर्धनः।
नन्दिवर्धसुतः शूरः सुकेतुर्नाम नामतः ॥ १.७१.५ ॥
ਉਦਾਵਸੂ ਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਜੰਮਿਆ; ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਦਾ ਸੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਸੁਕੇਤੂ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ।
1.71.6
सुकेतोरपि धर्मात्मा देवरातो महाबलः।
देवरातस्य राजर्षेर्बृहद्रथ इति स्मृतः ॥ १.७१.६ ॥
ਸੁਕੇਤੂ ਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਰਾਤ ਸੀ; ਉਸ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਰਾਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
1.71.7
बृहद्रथस्य शूरोऽभून्महावीरः प्रतापवान्।
महावीरस्य धृतिमान् सुधृतिः सत्यविक्रमः ॥ १.७१.७ ॥
ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੂਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਹਾਵੀਰ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸੀ। ਮਹਾਵੀਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਿਮਾਨ ਸੁਧ੍ਰਿਤਿ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਸੱਚਾ ਸੀ।
1.71.8
सुधृतेरपि धर्मात्मा धृष्टकेतुः सुधार्मिकः।
धृष्टकेतोश्च राजर्षेर्हर्यश्व इति विश्रुतः ॥ १.७१.८ ॥
ਸੁਧ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਅਤਿ ਧਾਰਮਿਕ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਸੀ; ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰਯਸ਼ਵ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
1.71.9
हर्यश्वस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रतीन्धकः।
प्रतीन्धकस्य धर्मात्मा राजा कीर्तिरथः सुतः ॥ १.७१.९ ॥
ਹਰਯਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੂ ਸੀ; ਮਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀੰਧਕ; ਪ੍ਰਤੀੰਧਕ ਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਕੀਰਤੀਰਥ ਸੀ।
1.71.10
पुत्रः कीर्तिरथस्यापि देवमीढ इति स्मृतः।
देवमीढस्य विबुधो विबुधस्य महीध्रकः ॥ १.७१.१० ॥
ਕੀਰਤੀਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਮੀਢ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ; ਦੇਵਮੀਢ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਬੁਧ; ਵਿਬੁਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹੀਧ੍ਰਕ।
1.71.11
महीध्रकसुतो राजा कीर्तिरातो महाबलः।
कीर्तिरातस्य राजर्षेर्महारोमा व्यजायत ॥ १.७१.११ ॥
ਮਹੀਧ੍ਰਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ ਕੀਰਤੀਰਾਤ ਸੀ; ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਕੀਰਤੀਰਾਤ ਤੋਂ ਮਹਾਰੋਮਾ ਜਨਮਿਆ।
1.71.12
महारोम्णस्तु धर्मात्मा स्वर्णरोमा व्यजायत।
स्वर्णरोम्णस्तु राजर्षेर्ह्रस्वरोमा व्यजायत ॥ १.७१.१२ ॥
ਮਹਾਰੋਮਾ ਤੋਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸਵਰਣਰੋਮਾ ਜਨਮਿਆ; ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਸਵਰਣਰੋਮਾ ਤੋਂ ਹ੍ਰਸਵਰੋਮਾ ਜਨਮਿਆ।
1.71.13
तस्य पुत्रद्वयं राज्ञो धर्मज्ञस्य महात्मनः।
ज्येष्ठोऽहमनुजो भ्राता मम वीरः कुशध्वजः ॥ १.७१.१३ ॥
ਉਸ ਧਰਮਜ੍ਞ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵੀਰ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਸੀ।
1.71.14
मां तु ज्येष्ठं पिता राज्ये सोऽभिषिच्य पिता मम।
कुशध्वजं समावेश्य भारं मयि वनं गतः ॥ १.७१.१४ ॥
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ, ਭਾਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
1.71.15
वृद्धे पितरि स्वर्याते धर्मेण धुरमावहम्।
भ्रातरं देवसंकाशं स्नेहात् पश्यन् कुशध्वजम् ॥ १.७१.१५ ॥
ਬੁੱਢੇ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਾਰ ਚੁੱਕਿਆ; ਦੇਵਤੁਲ ਭਰਾ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
1.71.16
कस्यचित्त्वथ कालस्य सांकाश्यादागतः पुरात्।
सुधन्वा वीर्यवान् राजा मिथिलामवरोधकः ॥ १.७१.१६ ॥
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸਾਂਕਾਸ਼ਯ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜਾ ਸੁਧਨਵਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
1.71.17
स च मे प्रेषयामास शैवं धनुरनुत्तमम्।
सीता च कन्या पद्माक्षी मह्यं वै दीयतामिति ॥ १.७१.१७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਨੁੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਕਮਲ-ਨੈਣੀ ਕੰਨਿਆ ਸੀਤਾ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।"
1.71.18
तस्याप्रदानान्महर्षे युद्धमासीन्मया सह।
स हतोऽभिमुखो राजा सुधन्वा तु मया रणे ॥ १.७१.१८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਨਿਆ ਨਾ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸੁਧਨਵਾ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
1.71.19
निहत्य तं मुनिश्रेष्ठ सुधन्वानं नराधिपम्।
सांकाश्ये भ्रातरं शूरमभ्यषिञ्चं कुशध्वजम् ॥ १.७१.१९ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਸੁਧਨਵਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾਂਕਾਸ਼੍ਯ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੂਰਵੀਰ ਭਰਾ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦਾ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.71.20
कनीयानेष मे भ्राता अहं ज्येष्ठो महामुने।
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव ॥ १.७१.२० ॥
ਇਹ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਹੇ ਮੁਨੀਪੁੰਗਵ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰਹਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
1.71.21
सीतां रामाय भद्रं ते ऊर्मिलां लक्ष्मणाय वै।
वीर्यशुल्कां मम सुतां सीतां सुरसुतोपमाम् ॥ १.७१.२१ ॥
ਰਾਮ ਲਈ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਊਰਮਿਲਾ — ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਪਰਾਕਰਮ ਹੀ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਲ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਦੇਵਕੰਨਿਆ ਵਰਗੀ ਹੈ।
1.71.22
द्वितीयामूर्मिलां चैव त्रिर्वदामि न संशयः।
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव ॥ १.७१.२२ ॥
ਦੂਜੀ ਊਰਮਿਲਾ ਵੀ — ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮੁਨੀਪੁੰਗਵ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰਹਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
1.71.23
रामलक्ष्मणयो राजन् गोदानं कारयस्व ह।
पितृकार्यं च भद्रं ते ततो वैवाहिकं कुरु ॥ १.७१.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਗੋਦਾਨ ਕਰਵਾਓ। ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਪਿਤ੍ਰਕਾਰਜ ਕਰ ਕੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੋ।
1.71.24
मघा ह्यद्य महाबाहो तृतीयदिवसे प्रभो।
फल्गुन्यामुत्तरे राजंस्तस्मिन् वैवाहिकं कुरु।
रामलक्ष्मणयोरर्थे दानं कार्यं सुखोदयम् ॥ १.७१.२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੈ; ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਤਰ ਫਾਲਗੁਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦਿਨ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੋ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।