వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.71.1
एवं ब्रुवाणं जनकः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः।
श्रोतुमर्हसि भद्रं ते कुलं नः परिकीर्तितम् ॥ १.७१.१ ॥
ఇలా చెప్పిన విశ్వామిత్రునితో జనకుడు చేతులు జోడించి ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: మీకు శుభం కలుగుగాక; మా వంశం గురించి చెప్పబడినది వినదగినది.
1.71.2
प्रदाने हि मुनिश्रेष्ठ कुलं निरवशेषतः।
वक्तव्यं कुलजातेन तन्निबोध महामते ॥ १.७१.२ ॥
మునిశ్రేష్ఠా, కులాన్ని పూర్తిగా వివరించడం కులజుడి ధర్మం; మహామతీ, దాన్ని వినండి.
1.71.3
राजाभूत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः स्वेन कर्मणा।
निमिः परमधर्मात्मा सर्वसत्त्ववतां वरः ॥ १.७१.३ ॥
తన కర్మలతో మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధుడైన రాజు నిమి; ఆయన మహా ధర్మాత్ముడు, సకల ప్రాణులలో శ్రేష్ఠుడు.
1.71.4
तस्य पुत्रो मिथिर्नाम जनको मिथिपुत्रकः।
प्रथमो जनको राजा जनकादप्युदावसुः ॥ १.७१.४ ॥
ఆయన కుమారుడు మిథి అనే పేరుగలవాడు; అతడు జనకుడు కూడా, మిథి కుమారుడు కూడా; మొదటి జనక రాజు ఇతడే; జనకుని నుండి ఉదావసుడు జన్మించాడు.
1.71.5
उदावसोस्तु धर्मात्मा जातो वै नन्दिवर्धनः।
नन्दिवर्धसुतः शूरः सुकेतुर्नाम नामतः ॥ १.७१.५ ॥
ఉదావసుని ధర్మాత్ముడైన కుమారుడు నందివర్ధనుడు జన్మించాడు; నందివర్ధనుని శూరుడైన కుమారుడు సుకేతు అనే పేరుగలవాడు.
1.71.6
सुकेतोरपि धर्मात्मा देवरातो महाबलः।
देवरातस्य राजर्षेर्बृहद्रथ इति स्मृतः ॥ १.७१.६ ॥
సుకేతుని ధర్మాత్ముడు, మహాబలుడు అయిన కుమారుడు దేవరాతుడు; ఆ రాజర్షి దేవరాతుని కుమారుడు బృహద్రథుడు అని స్మరించబడ్డాడు.
1.71.7
बृहद्रथस्य शूरोऽभून्महावीरः प्रतापवान्।
महावीरस्य धृतिमान् सुधृतिः सत्यविक्रमः ॥ १.७१.७ ॥
బృహద్రథుని కుమారుడు శూరుడు; అతడు మహావీరుడు, ప్రతాపవంతుడు. మహావీరుని కుమారుడు ధృతిమంతుడైన సుధృతి; అతని పరాక్రమం సత్యమైనది.
1.71.8
सुधृतेरपि धर्मात्मा धृष्टकेतुः सुधार्मिकः।
धृष्टकेतोश्च राजर्षेर्हर्यश्व इति विश्रुतः ॥ १.७१.८ ॥
సుధృతి కుమారుడు ధర్మాత్ముడు, అత్యంత ధార్మికుడైన ధృష్టకేతుడు; రాజర్షి ధృష్టకేతుని కుమారుడు హర్యశ్వుడు అని ప్రసిద్ధుడయ్యాడు.
1.71.9
हर्यश्वस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रतीन्धकः।
प्रतीन्धकस्य धर्मात्मा राजा कीर्तिरथः सुतः ॥ १.७१.९ ॥
హర్యశ్వుని కుమారుడు మరుడు; మరుని కుమారుడు ప్రతీంధకుడు; ప్రతీంధకుని ధర్మాత్ముడైన కుమారుడు రాజు కీర్తిరథుడు.
1.71.10
पुत्रः कीर्तिरथस्यापि देवमीढ इति स्मृतः।
देवमीढस्य विबुधो विबुधस्य महीध्रकः ॥ १.७१.१० ॥
కీర్తిరథుని కుమారుడు దేవమీఢుడు అని స్మరించబడ్డాడు; దేవమీఢుని కుమారుడు విబుధుడు; విబుధుని కుమారుడు మహీధ్రకుడు.
1.71.11
महीध्रकसुतो राजा कीर्तिरातो महाबलः।
कीर्तिरातस्य राजर्षेर्महारोमा व्यजायत ॥ १.७१.११ ॥
మహీధ్రకుని కుమారుడు మహాబలుడైన రాజు కీర్తిరాతుడు; రాజర్షి కీర్తిరాతుని నుండి మహారోముడు జన్మించాడు.
1.71.12
महारोम्णस्तु धर्मात्मा स्वर्णरोमा व्यजायत।
स्वर्णरोम्णस्तु राजर्षेर्ह्रस्वरोमा व्यजायत ॥ १.७१.१२ ॥
మహారోముని నుండి ధర్మాత్ముడైన స్వర్ణరోముడు జన్మించాడు; రాజర్షి స్వర్ణరోముని నుండి హ్రస్వరోముడు జన్మించాడు.
1.71.13
तस्य पुत्रद्वयं राज्ञो धर्मज्ञस्य महात्मनः।
ज्येष्ठोऽहमनुजो भ्राता मम वीरः कुशध्वजः ॥ १.७१.१३ ॥
ఆ ధర్మజ్ఞుడైన మహాత్ముడైన రాజుకు ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. నేను జ్యేష్ఠుడను; నా తమ్ముడు వీరుడైన కుశధ్వజుడు.
1.71.14
मां तु ज्येष्ठं पिता राज्ये सोऽभिषिच्य पिता मम।
कुशध्वजं समावेश्य भारं मयि वनं गतः ॥ १.७१.१४ ॥
నా తండ్రి నన్ను జ్యేష్ఠుడిగా రాజ్యంపై అభిషేకించి, కుశధ్వజుడికి భారాన్ని అప్పగించి, భారాన్ని నాపై ఉంచి అడవికి వెళ్ళారు.
1.71.15
वृद्धे पितरि स्वर्याते धर्मेण धुरमावहम्।
भ्रातरं देवसंकाशं स्नेहात् पश्यन् कुशध्वजम् ॥ १.७१.१५ ॥
వృద్ధుడైన తండ్రి స్వర్గస్థుడైన తర్వాత, నేను ధర్మానుసారం భారాన్ని మోశాను; దేవతుల్యుడైన తమ్ముడు కుశధ్వజుడిని ప్రేమతో చూస్తూ ఉన్నాను.
1.71.16
कस्यचित्त्वथ कालस्य सांकाश्यादागतः पुरात्।
सुधन्वा वीर्यवान् राजा मिथिलामवरोधकः ॥ १.७१.१६ ॥
కొంతకాలానికి సాంకాశ్య నగరం నుండి బలవంతుడైన రాజు సుధన్వుడు వచ్చి మిథిలను ముట్టడించాడు.
1.71.17
स च मे प्रेषयामास शैवं धनुरनुत्तमम्।
सीता च कन्या पद्माक्षी मह्यं वै दीयतामिति ॥ १.७१.१७ ॥
అతడు నాకు శివుని ఉత్తమమైన ధనుస్సును పంపాడు; "పద్మాక్షి అయిన కన్య సీతను నాకు ఇవ్వాలి" అని కూడా పంపాడు.
1.71.18
तस्याप्रदानान्महर्षे युद्धमासीन्मया सह।
स हतोऽभिमुखो राजा सुधन्वा तु मया रणे ॥ १.७१.१८ ॥
మహర్షీ, అతనికి ఇవ్వనందున నాతో అతనికి యుద్ధం జరిగింది. రణరంగంలో ఎదురెదురుగా రాజు సుధన్వుడు నా చేత చంపబడ్డాడు.
1.71.19
निहत्य तं मुनिश्रेष्ठ सुधन्वानं नराधिपम्।
सांकाश्ये भ्रातरं शूरमभ्यषिञ्चं कुशध्वजम् ॥ १.७१.१९ ॥
ముని శ్రేష్ఠా, ఆ నరాధిపుడు సుధన్వుడిని చంపి, సాంకాశ్యంలో నా శూరుడైన సోదరుడు కుశధ్వజుడికి పట్టాభిషేకం చేశాను.
1.71.20
कनीयानेष मे भ्राता अहं ज्येष्ठो महामुने।
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव ॥ १.७१.२० ॥
ఇతడు నా తమ్ముడు, నేను అన్నను. మహా ముని, ముని పుంగవా, పరమ ప్రీతితో మీ ఇద్దరు వధువులను మీకు ఇస్తున్నాను.
1.71.21
सीतां रामाय भद्रं ते ऊर्मिलां लक्ष्मणाय वै।
वीर्यशुल्कां मम सुतां सीतां सुरसुतोपमाम् ॥ १.७१.२१ ॥
రాముడికి సీత, లక్ష్మణుడికి ఊర్మిళ — మీకు శుభం కలుగుగాక. వీర్యమే పణంగా కలిగిన నా కుమార్తె సీత, దేవకన్యలా ఉంది.
1.71.22
द्वितीयामूर्मिलां चैव त्रिर्वदामि न संशयः।
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव ॥ १.७१.२२ ॥
రెండవది, ఊర్మిళను కూడా — మూడుసార్లు చెబుతున్నాను, సందేహం లేదు. ముని పుంగవా, పరమ ప్రీతితో మీ ఇద్దరు వధువులను ఇస్తున్నాను.
1.71.23
रामलक्ष्मणयो राजन् गोदानं कारयस्व ह।
पितृकार्यं च भद्रं ते ततो वैवाहिकं कुरु ॥ १.७१.२३ ॥
రాజా, రాముడికీ లక్ష్మణుడికీ గోదానం చేయించండి. మీకు శుభం. తర్వాత పితృకార్యం చేసి, వివాహ సంస్కారం జరిపించండి.
1.71.24
मघा ह्यद्य महाबाहो तृतीयदिवसे प्रभो।
फल्गुन्यामुत्तरे राजंस्तस्मिन् वैवाहिकं कुरु।
रामलक्ष्मणयोरर्थे दानं कार्यं सुखोदयम् ॥ १.७१.२४ ॥
మహాబాహో, ప్రభూ, ఈ రోజు మఘ నక్షత్రం; మూడవ రోజున, రాజా, ఉత్తర ఫల్గుణిలో అదే రోజు వివాహ సంస్కారం చేయండి. రామలక్ష్మణులకోసం సుఖకరమైన దానం ఇవ్వాలి.