ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.71.1
एवं ब्रुवाणं जनकः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः।
श्रोतुमर्हसि भद्रं ते कुलं नः परिकीर्तितम् ॥ १.७१.१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರಿಗೆ ಜನಕ ಕೈಮುಗಿದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ನಮ್ಮ ವಂಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಲು ಅರ್ಹರು.
1.71.2
प्रदाने हि मुनिश्रेष्ठ कुलं निरवशेषतः।
वक्तव्यं कुलजातेन तन्निबोध महामते ॥ १.७१.२ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು ತನ್ನ ಕುಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು; ಮಹಾಮತಿಯೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ.
1.71.3
राजाभूत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः स्वेन कर्मणा।
निमिः परमधर्मात्मा सर्वसत्त्ववतां वरः ॥ १.७१.३ ॥
ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಜ ನಿಮಿ ಇದ್ದನು; ಅವನು ಪರಮ ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
1.71.4
तस्य पुत्रो मिथिर्नाम जनको मिथिपुत्रकः।
प्रथमो जनको राजा जनकादप्युदावसुः ॥ १.७१.४ ॥
ಅವನ ಮಗ ಮಿಥಿ ಎಂಬವನು; ಅವನು ಜನಕನೂ ಆದನು, ಮಿಥಿಯ ಮಗನೂ ಆದನು; ಮೊದಲ ಜನಕ ರಾಜ ಅವನೇ; ಜನಕನಿಂದ ಉದಾವಸು ಹುಟ್ಟಿದನು.
1.71.5
उदावसोस्तु धर्मात्मा जातो वै नन्दिवर्धनः।
नन्दिवर्धसुतः शूरः सुकेतुर्नाम नामतः ॥ १.७१.५ ॥
ಉದಾವಸುವಿನ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಮಗ ನಂದಿವರ್ಧನನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ನಂದಿವರ್ಧನನ ಶೂರ ಮಗ ಸುಕೇತು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು.
1.71.6
सुकेतोरपि धर्मात्मा देवरातो महाबलः।
देवरातस्य राजर्षेर्बृहद्रथ इति स्मृतः ॥ १.७१.६ ॥
ಸುಕೇತುವಿನ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲನಾದ ಮಗ ದೇವರಾತನು; ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ದೇವರಾತನ ಮಗ ಬೃಹದ್ರಥ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
1.71.7
बृहद्रथस्य शूरोऽभून्महावीरः प्रतापवान्।
महावीरस्य धृतिमान् सुधृतिः सत्यविक्रमः ॥ १.७१.७ ॥
ಬೃಹದ್ರಥನ ಮಗ ಶೂರನಾದನು; ಅವನು ಮಹಾವೀರನೂ ಪ್ರತಾಪವಂತನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಮಹಾವೀರನ ಮಗ ಧೃತಿಮಾನ್ ಸುಧೃತಿ; ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮ ಸತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
1.71.8
सुधृतेरपि धर्मात्मा धृष्टकेतुः सुधार्मिकः।
धृष्टकेतोश्च राजर्षेर्हर्यश्व इति विश्रुतः ॥ १.७१.८ ॥
ಸುಧೃತಿಯ ಮಗ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಅತಿ ಧಾರ್ಮಿಕನೂ ಆದ ಧೃಷ್ಟಕೇತು; ರಾಜರ್ಷಿ ಧೃಷ್ಟಕೇತುವಿನ ಮಗ ಹರ್ಯಶ್ವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
1.71.9
हर्यश्वस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रतीन्धकः।
प्रतीन्धकस्य धर्मात्मा राजा कीर्तिरथः सुतः ॥ १.७१.९ ॥
ಹರ್ಯಶ್ವನ ಮಗ ಮರು; ಮರುವಿನ ಮಗ ಪ್ರತೀಂಧಕ; ಪ್ರತೀಂಧಕನ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಮಗ ರಾಜ ಕೀರ್ತಿರಥ.
1.71.10
पुत्रः कीर्तिरथस्यापि देवमीढ इति स्मृतः।
देवमीढस्य विबुधो विबुधस्य महीध्रकः ॥ १.७१.१० ॥
ಕೀರ್ತಿರಥನ ಮಗ ದೇವಮೀಢ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ದೇವಮೀಢನ ಮಗ ವಿಬುಧ; ವಿಬುಧನ ಮಗ ಮಹೀಧ್ರಕ.
1.71.11
महीध्रकसुतो राजा कीर्तिरातो महाबलः।
कीर्तिरातस्य राजर्षेर्महारोमा व्यजायत ॥ १.७१.११ ॥
ಮಹೀಧ್ರಕನ ಮಗ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಜ ಕೀರ್ತಿರಾತ; ರಾಜರ್ಷಿ ಕೀರ್ತಿರಾತನಿಂದ ಮಹಾರೋಮ ಜನಿಸಿದನು.
1.71.12
महारोम्णस्तु धर्मात्मा स्वर्णरोमा व्यजायत।
स्वर्णरोम्णस्तु राजर्षेर्ह्रस्वरोमा व्यजायत ॥ १.७१.१२ ॥
ಮಹಾರೋಮನಿಂದ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಸ್ವರ್ಣರೋಮ ಜನಿಸಿದನು; ರಾಜರ್ಷಿ ಸ್ವರ್ಣರೋಮನಿಂದ ಹ್ರಸ್ವರೋಮ ಜನಿಸಿದನು.
1.71.13
तस्य पुत्रद्वयं राज्ञो धर्मज्ञस्य महात्मनः।
ज्येष्ठोऽहमनुजो भ्राता मम वीरः कुशध्वजः ॥ १.७१.१३ ॥
ಆ ಧರ್ಮಜ್ಞ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಿದ್ದರು. ನಾನು ಜ್ಯೇಷ್ಠ; ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ವೀರ ಕುಶಧ್ವಜ.
1.71.14
मां तु ज्येष्ठं पिता राज्ये सोऽभिषिच्य पिता मम।
कुशध्वजं समावेश्य भारं मयि वनं गतः ॥ १.७१.१४ ॥
ನನ್ನ ತಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಜ್ಯೇಷ್ಠನೆಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಕುಶಧ್ವಜನಿಗೆ ಹೊಣೆ ವಹಿಸಿ, ಭಾರವನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು.
1.71.15
वृद्धे पितरि स्वर्याते धर्मेण धुरमावहम्।
भ्रातरं देवसंकाशं स्नेहात् पश्यन् कुशध्वजम् ॥ १.७१.१५ ॥
ವೃದ್ಧ ತಂದೆ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥರಾದ ನಂತರ ನಾನು ಧರ್ಮದಂತೆ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತೆ; ದೇವಸಮಾನ ಸಹೋದರ ಕುಶಧ್ವಜನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ.
1.71.16
कस्यचित्त्वथ कालस्य सांकाश्यादागतः पुरात्।
सुधन्वा वीर्यवान् राजा मिथिलामवरोधकः ॥ १.७१.१६ ॥
ಕೆಲ ಕಾಲದ ನಂತರ ಸಾಂಕಾಶ್ಯ ನಗರದಿಂದ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜ ಸುಧನ್ವ ಬಂದು ಮಿಥಿಲೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿದನು.
1.71.17
स च मे प्रेषयामास शैवं धनुरनुत्तमम्।
सीता च कन्या पद्माक्षी मह्यं वै दीयतामिति ॥ १.७१.१७ ॥
ಅವನು ನನಗೆ ಶಿವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು; "ಕಮಲನಯನೆ ಕನ್ಯೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದನು.
1.71.18
तस्याप्रदानान्महर्षे युद्धमासीन्मया सह।
स हतोऽभिमुखो राजा सुधन्वा तु मया रणे ॥ १.७१.१८ ॥
ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಅವನಿಗೆ ಕೊಡದ ಕಾರಣ ನನ್ನೊಡನೆ ಅವನ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿ ರಾಜ ಸುಧನ್ವ ನನ್ನಿಂದ ಹತನಾದನು.
1.71.19
निहत्य तं मुनिश्रेष्ठ सुधन्वानं नराधिपम्।
सांकाश्ये भ्रातरं शूरमभ्यषिञ्चं कुशध्वजम् ॥ १.७१.१९ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ನರಾಧಿಪ ಸುಧನ್ವನನ್ನು ಕೊಂದು, ಸಾಂಕಾಶ್ಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶೂರ ಸಹೋದರ ಕುಶಧ್ವಜನಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದೆ.
1.71.20
कनीयानेष मे भ्राता अहं ज्येष्ठो महामुने।
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव ॥ १.७१.२० ॥
ಇವನು ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ನಾನು ಹಿರಿಯ. ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಮುನಿಪುಂಗವನೇ, ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ವಧುಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
1.71.21
सीतां रामाय भद्रं ते ऊर्मिलां लक्ष्मणाय वै।
वीर्यशुल्कां मम सुतां सीतां सुरसुतोपमाम् ॥ १.७१.२१ ॥
ರಾಮನಿಗೆ ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಊರ್ಮಿಳೆ — ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಪರಾಕ್ರಮವೇ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಮಗಳು ಸೀತೆ ದೇವಕನ್ಯೆಯಂತಿದ್ದಾಳೆ.
1.71.22
द्वितीयामूर्मिलां चैव त्रिर्वदामि न संशयः।
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव ॥ १.७१.२२ ॥
ಎರಡನೆಯವಳು ಊರ್ಮಿಳೆ — ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಮುನಿಪುಂಗವನೇ, ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ವಧುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
1.71.23
रामलक्ष्मणयो राजन् गोदानं कारयस्व ह।
पितृकार्यं च भद्रं ते ततो वैवाहिकं कुरु ॥ १.७१.२३ ॥
ರಾಜನೇ, ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಗೋದಾನ ಮಾಡಿಸಿರಿ. ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳ. ಆಮೇಲೆ ಪಿತೃಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೆರವೇರಿಸಿ.
1.71.24
मघा ह्यद्य महाबाहो तृतीयदिवसे प्रभो।
फल्गुन्यामुत्तरे राजंस्तस्मिन् वैवाहिकं कुरु।
रामलक्ष्मणयोरर्थे दानं कार्यं सुखोदयम् ॥ १.७१.२४ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಪ್ರಭುವೇ, ಇಂದು ಮಘಾ ನಕ್ಷತ್ರ; ಮೂರನೆಯ ದಿನ, ರಾಜನೇ, ಉತ್ತರ ಫಾಲ್ಗುನಿಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ದಿನ ವಿವಾಹ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ. ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಸುಖಕರ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.