Vālmīki Rāmāyaṇa · Sarga 1.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.8.1
तस्य चैवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद् वंशकरः सुतः ॥ १.८.१ ॥
Thus, for that great-souled knower of dharma, of such power, grieving for a son, there was no son to continue the lineage.
1.8.2
चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः ।
सुतार्थं वाजिमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम् ॥ १.८.२ ॥
As he was pondering thus, the great-souled one had this thought: "Why should I not perform the horse-sacrifice for the sake of a son?"
1.8.3
स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान् ।
मन्त्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः ॥ १.८.३ ॥
The wise, righteous king, having firmly resolved that the sacrifice should be performed, took counsel with all his self-controlled ministers.
1.8.4
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तम ।
शीघ्रमानय मे सर्वान् गुरूंस्तान् सपुरोहितान् ॥ १.८.४ ॥
Then the king of great splendor said to Sumantra, the best of ministers: "Quickly bring all my teachers here, along with my chaplain."
1.8.5
ततः सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।
समानयत् स तान् सर्वान् समस्तान् वेदपारगान् ॥ १.८.५ ॥
Then Sumantra, swift in his stride, went quickly and brought together all of them, the complete masters of the Vedas.
1.8.6
सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।
पुरोहितं वशिष्ठं च ये चाप्यन्ये द्विजोत्तमाः ॥ १.८.६ ॥
Suyajña, Vāmadeva, Jābāli, Kāśyapa, the chaplain Vasiṣṭha, and the other best of the twice-born also came.
1.8.7
तान् पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।
इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत् ॥ १.८.७ ॥
Having honored them all, the righteous-souled king Daśaratha then spoke this gentle speech, full of dharma and purpose.
1.8.8
मम लालप्यमानस्य सुतार्थं नास्ति वै सुखम् ।
तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥ १.८.८ ॥
For me, lamenting for a son, there is no happiness; therefore my resolve is to perform the horse sacrifice for that purpose.
1.8.9
तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।
कथं प्राप्स्याम्यहं कामं बुद्धिरत्रविचिन्त्यताम् ॥ १.८.९ ॥
Therefore I wish to perform the sacrifice as prescribed by the scriptures; let counsel be taken on how I may attain my desire.
1.8.10
ततः साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखेरितम् ॥ १.८.१० ॥
Then all the brahmins, headed by Vasiṣṭha, honored that speech uttered by the king's mouth, saying, "Well said!"
1.8.11
ऊचुश्च परमप्रीताः सर्वे दशरथं वचः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥ १.८.११ ॥
Greatly pleased, they all said to Daśaratha: "Let the sacrificial materials be gathered for you, and let the horse be released."
1.8.12
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।
सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रानभिप्रेतांश्च पार्थिव ॥ १.८.१२ ॥
On the northern bank of the Sarayū let the sacrificial ground be prepared; O king, you will surely obtain the sons you desire.
1.8.13
यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ।
ततस्तुष्टोऽभवद् राजा श्रुत्वैतद् द्विजभाषितम् ॥ १.८.१३ ॥
Because this righteous resolve has arisen in you for the sake of sons, the king was pleased on hearing these words spoken by the twice-born.
1.8.14
अमात्यानब्रवीद् राजा हर्षव्याकुललोचनः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां मे गुरूणां वचनादिह ॥ १.८.१४ ॥
With eyes unsteady with joy, the king said to his ministers: "By the word of the teachers, let the materials for the rite be gathered here for me."
1.8.15
समर्थाधिष्ठितश्चाश्वः सोपाध्यायो विमुच्यताम् ।
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ॥ १.८.१५ ॥
Let the horse, guarded by capable men, be released together with the teacher; and let the sacrificial ground be prepared on the northern bank of the Sarayū.
1.8.16
शान्तयश्चापि वर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ।
शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञः सर्वेणापि महीक्षिता ॥ १.८.१६ ॥
Let the rites of expiation also be performed, according to rule and prescription; this sacrifice can be accomplished even by all the earth-rulers.
1.8.17
नापराधो भवेत् कष्टो यद्यस्मिन् क्रतुसत्तमे ।
च्छिद्रं हि मृगयन्ते स्म विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ॥ १.८.१७ ॥
Let no grievous fault arise in this best of sacrifices, for learned brahmin-rakshasas are always seeking a flaw.
1.8.18
विधिहीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ।
तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ॥ १.८.१८ ॥
The performer of a sacrifice lacking its prescribed rule perishes at once; therefore let this sacrifice of mine be completed according to rule.
1.8.19
तथा विधानं क्रियतां समर्थाः साधनेष्विति ।
तथेति चाब्रुवन् सर्वे मंत्रिणः प्रतिपूजिताः ॥ १.८.१९ ॥
"Then let the rite be performed according to the rules; let the capable men provide the means." And all the honoured ministers said, "So be it."
1.8.20
पार्थिवेन्द्रस्य तद् वाक्यं यथापूर्वं निशम्य ते ।
तथा द्विजास्ते धर्मज्ञा वर्धयन्तो नृपोत्तमम् ॥ १.८.२० ॥
Having heard the lord of earth's words as before, those brahmins who knew dharma likewise spoke, blessing the best of kings.
1.8.21
अनुज्ञातास्ततः सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ।
विसर्जयित्वा तान् विप्रान् सचिवानिदमब्रवीत् ॥ १.८.२१ ॥
Dismissed with leave, they all went back by the way they had come. Having sent those brahmins away, the king spoke these words to his ministers.
1.8.22
ऋत्विग्भिरुपसंदिष्टो यथावत् क्रतुराप्यताम् ।
इत्युक्त्वा नृपशार्दूलः सचिवान् समुपस्थितान् ॥ १.८.२२ ॥
"Let the sacrifice be completed duly, as instructed by the priests." Having said this, the tiger among kings spoke to the ministers who stood near.
1.8.23
विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महामतिः ।
ततः स गत्वा ताः पत्नीर्नरेन्द्रो हृदयंगमाः ॥ १.८.२३ ॥
Having dismissed the ministers, the greatly wise king entered his own palace. Then the lord of men went to his queens, dear to his heart...
1.8.24
उवाच दीक्षां विशत यक्ष्येऽहं सुतकारणात् ।
तासां तेनातिकान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।
मुखपद्मान्यशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥ १.८.२४ ॥
He said, "Enter upon the consecration; I shall perform the sacrifice for the sake of sons." At that gracious word of those radiant women, their lotus-faces shone, as lotuses do at the end of winter.