వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.8.1
तस्य चैवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद् वंशकरः सुतः ॥ १.८.१ ॥
ఇటువంటి ప్రభావం కలిగిన, ధర్మజ్ఞుడైన ఆ మహాత్ముడు పుత్రుని కోసం దుఃఖిస్తూ ఉండేవాడు; కానీ వంశాన్ని నిలబెట్టే కుమారుడు ఆయనకు లేడు.
1.8.2
चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः ।
सुतार्थं वाजिमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम् ॥ १.८.२ ॥
ఇలా ఆలోచిస్తున్న ఆ మహాత్ముని మనసులో ఒక భావం కలిగింది—"పుత్రుని కోసం నేను అశ్వమేధ యాగం ఎందుకు చేయకూడదు?"
1.8.3
स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान् ।
मन्त्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः ॥ १.८.३ ॥
బుద్ధిమంతుడైన ఆ ధర్మాత్ముడు యజ్ఞం చేయాలని దృఢనిశ్చయం చేసుకుని, సంయమి మంత్రులందరితో కలిసి ఆలోచించాడు.
1.8.4
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तम ।
शीघ्रमानय मे सर्वान् गुरूंस्तान् सपुरोहितान् ॥ १.८.४ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి అయిన ఆ రాజు సుమంత్రునితో ఇలా అన్నాడు: "మంత్రులలో శ్రేష్ఠుడా, నా గురువులందరినీ పురోహితులతో సహా వెంటనే ఇక్కడికి తీసుకురా."
1.8.5
ततः सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।
समानयत् स तान् सर्वान् समस्तान् वेदपारगान् ॥ १.८.५ ॥
అప్పుడు సుమంత్రుడు వేగంగా వెళ్లి, వేదపారంగతులైన వారందరినీ తీసుకువచ్చాడు.
1.8.6
सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।
पुरोहितं वशिष्ठं च ये चाप्यन्ये द्विजोत्तमाः ॥ १.८.६ ॥
సుయజ్ఞుడు, వామదేవుడు, జాబాలి, కశ్యపుడు, పురోహితుడు వసిష్ఠుడు, మరియు ఇతర శ్రేష్ఠ ద్విజులు కూడా వచ్చారు.
1.8.7
तान् पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।
इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत् ॥ १.८.७ ॥
వారినందరినీ గౌరవించిన తరువాత ధర్మాత్ముడైన రాజు దశరథుడు అప్పుడు ధర్మార్థయుక్తమైన ఈ మృదువైన మాటను పలికాడు।
1.8.8
मम लालप्यमानस्य सुतार्थं नास्ति वै सुखम् ।
तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥ १.८.८ ॥
కుమారుని కోసం విలపిస్తున్న నాకు సుఖం లేదు; అందుకోసం అశ్వమేధ యాగం చేయాలన్నది నా సంకల్పం.
1.8.9
तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।
कथं प्राप्स्याम्यहं कामं बुद्धिरत्रविचिन्त्यताम् ॥ १.८.९ ॥
కాబట్టి శాస్త్రవిహితమైన కర్మతో యాగం చేయాలని కోరుతున్నాను; నా కోరిక ఎలా నెరవేరుతుందో ఈ విషయంలో మీరు ఆలోచించండి.
1.8.10
ततः साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखेरितम् ॥ १.८.१० ॥
అప్పుడు వసిష్ఠుడు మొదలైన బ్రాహ్మణులందరూ రాజు నోటినుండి వెలువడిన ఆ మాటను 'సాధు' అని ప్రశంసించారు.
1.8.11
ऊचुश्च परमप्रीताः सर्वे दशरथं वचः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥ १.८.११ ॥
అందరూ ఎంతో సంతోషించి దశరథునితో ఇలా అన్నారు: 'నీ యాగ సామగ్రిని సమకూర్చుకోవాలి; గుర్రాన్ని విడిచిపెట్టాలి.'
1.8.12
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।
सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रानभिप्रेतांश्च पार्थिव ॥ १.८.१२ ॥
సరయూ నదికి ఉత్తర తీరంలో యాగభూమిని సిద్ధం చేయాలి; ఓ రాజా, నీవు కోరిన పుత్రులను అన్ని విధాలుగా పొందుతావు.
1.8.13
यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ।
ततस्तुष्टोऽभवद् राजा श्रुत्वैतद् द्विजभाषितम् ॥ १.८.१३ ॥
పుత్రుల కోసం మీకు ఈ ధార్మిక బుద్ధి కలిగింది. ద్విజుల ఈ మాటలు విని రాజు సంతోషించాడు.
1.8.14
अमात्यानब्रवीद् राजा हर्षव्याकुललोचनः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां मे गुरूणां वचनादिह ॥ १.८.१४ ॥
ఆనందంతో కలత చెందిన కన్నులతో రాజు మంత్రులతో ఇలా అన్నాడు: 'గురువుల మాట ప్రకారం ఇక్కడ నాకు యజ్ఞ సామగ్రిని సమకూర్చండి.'
1.8.15
समर्थाधिष्ठितश्चाश्वः सोपाध्यायो विमुच्यताम् ।
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ॥ १.८.१५ ॥
సమర్థులచే రక్షింపబడిన అశ్వం ఉపాధ్యాయునితో విడిచిపెట్టబడాలి; సరయూ ఉత్తర తీరంలో యజ్ఞభూమి సిద్ధం చేయాలి.
1.8.16
शान्तयश्चापि वर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ।
शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञः सर्वेणापि महीक्षिता ॥ १.८.१६ ॥
విధానం ప్రకారం శాంతి కర్మలు కూడా చేయాలి; రాజులందరూ కూడా ఈ యజ్ఞాన్ని పొందగలరు.
1.8.17
नापराधो भवेत् कष्टो यद्यस्मिन् क्रतुसत्तमे ।
च्छिद्रं हि मृगयन्ते स्म विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ॥ १.८.१७ ॥
ఈ ఉత్తమ యజ్ఞంలో ఘోరమైన తప్పిదం జరగకూడదు; ఎందుకంటే విద్వాంసులైన బ్రహ్మరాక్షసులు లోపాన్ని వెదుకుతూ ఉంటారు.
1.8.18
विधिहीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ।
तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ॥ १.८.१८ ॥
విధి లేని యజ్ఞం చేసేవాడు వెంటనే నశిస్తాడు; కాబట్టి నా ఈ యజ్ఞం విధిప్రకారం పూర్తి కావాలి.
1.8.19
तथा विधानं क्रियतां समर्थाः साधनेष्विति ।
तथेति चाब्रुवन् सर्वे मंत्रिणः प्रतिपूजिताः ॥ १.८.१९ ॥
"కాబట్టి విధివిధానంగా క్రతువు జరగాలి; సమర్థులు సాధనాలను సమకూర్చాలి." గౌరవించబడిన మంత్రులందరూ "అలాగే అవుతుంది" అని పలికారు.
1.8.20
पार्थिवेन्द्रस्य तद् वाक्यं यथापूर्वं निशम्य ते ।
तथा द्विजास्ते धर्मज्ञा वर्धयन्तो नृपोत्तमम् ॥ १.८.२० ॥
రాజాధిరాజు ఆ మాటను పూర్వంలాగే విని, ధర్మజ్ఞులైన ఆ బ్రాహ్మణులు శ్రేష్ఠ రాజును ఆశీర్వదిస్తూ అలాగే అన్నారు.
1.8.21
अनुज्ञातास्ततः सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ।
विसर्जयित्वा तान् विप्रान् सचिवानिदमब्रवीत् ॥ १.८.२१ ॥
అనుమతి పొంది వారంతా వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్లిపోయారు. ఆ బ్రాహ్మణులను పంపివేసి, రాజు మంత్రులతో ఇలా అన్నాడు.
1.8.22
ऋत्विग्भिरुपसंदिष्टो यथावत् क्रतुराप्यताम् ।
इत्युक्त्वा नृपशार्दूलः सचिवान् समुपस्थितान् ॥ १.८.२२ ॥
"ఋత్విజుల ఉపదేశం ప్రకారం క్రతువు యథావిధిగా పూర్తికావాలి" అని చెప్పి, నృపశ్రేష్ఠుడు సమీపంలో ఉన్న మంత్రులతో మాట్లాడాడు.
1.8.23
विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महामतिः ।
ततः स गत्वा ताः पत्नीर्नरेन्द्रो हृदयंगमाः ॥ १.८.२३ ॥
మంత్రులను పంపివేసి ఆ మహామతి తన భవనంలో ప్రవేశించాడు. తరువాత ఆ నరేంద్రుడు తనకు ప్రియమైన భార్యల వద్దకు వెళ్లి...
1.8.24
उवाच दीक्षां विशत यक्ष्येऽहं सुतकारणात् ।
तासां तेनातिकान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।
मुखपद्मान्यशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥ १.८.२४ ॥
"దీక్ష స్వీకరించండి; కుమారుల కోసం నేను యజ్ఞం చేస్తాను" అని అన్నాడు. ఆ తేజస్వినుల ఆ మాటతో వారి ముఖపద్మాలు శిశిరం ముగిసినప్పుడు పద్మాలు వికసించినట్లు ప్రకాశించాయి.