ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.8.1
तस्य चैवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद् वंशकरः सुतः ॥ १.८.१ ॥
ಇಂತಹ ಪ್ರಭಾವವುಳ್ಳ, ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಮಗನಿಗಾಗಿ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮಗ ಅವನಿಗಿರಲಿಲ್ಲ.
1.8.2
चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः ।
सुतार्थं वाजिमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम् ॥ १.८.२ ॥
ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಹುಟ್ಟಿತು—"ಮಗನಿಗಾಗಿ ನಾನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಬಾರದು?"
1.8.3
स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान् ।
मन्त्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः ॥ १.८.३ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಸಂಯಮಿಗಳಾದ ಮಂತ್ರಿಗಳೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದನು.
1.8.4
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तम ।
शीघ्रमानय मे सर्वान् गुरूंस्तान् सपुरोहितान् ॥ १.८.४ ॥
ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜನು ಸುಮಂತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಮಂತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಗುರುಗಳನ್ನು ಪುರೋಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಾ."
1.8.5
ततः सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।
समानयत् स तान् सर्वान् समस्तान् वेदपारगान् ॥ १.८.५ ॥
ಆಗ ಸುಮಂತ್ರನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹೋಗಿ, ವೇದಪಾರಂಗತರಾದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕರೆತಂದನು.
1.8.6
सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।
पुरोहितं वशिष्ठं च ये चाप्यन्ये द्विजोत्तमाः ॥ १.८.६ ॥
ಸುಯಜ್ಞ, ವಾಮದೇವ, ಜಾಬಾಲಿ, ಕಶ್ಯಪ, ಪುರೋಹಿತ ವಸಿಷ್ಠ, ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೂ ಬಂದರು.
1.8.7
तान् पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।
इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत् ॥ १.८.७ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದ ನಂತರ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಜ ದಶರಥನು ಆಗ ಧರ್ಮಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಮೃದುವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು।
1.8.8
मम लालप्यमानस्य सुतार्थं नास्ति वै सुखम् ।
तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥ १.८.८ ॥
ಮಗನಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವೆನು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ.
1.8.9
तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।
कथं प्राप्स्याम्यहं कामं बुद्धिरत्रविचिन्त्यताम् ॥ १.८.९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಯಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಆಸೆ ಹೇಗೆ ಈಡೇರುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವು ಆಲೋಚಿಸಿ.
1.8.10
ततः साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखेरितम् ॥ १.८.१० ॥
ಆಗ ವಸಿಷ್ಠರೇ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಾಜನ ಬಾಯಿಂದ ಬಂದ ಆ ಮಾತನ್ನು 'ಸಾಧು' ಎಂದು ಮೆಚ್ಚಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.
1.8.11
ऊचुश्च परमप्रीताः सर्वे दशरथं वचः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥ १.८.११ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಎಲ್ಲರೂ ದಶರಥನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿ; ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಡಲಿ.'
1.8.12
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।
सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रानभिप्रेतांश्च पार्थिव ॥ १.८.१२ ॥
ಸರಯೂ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ; ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಬಯಸಿದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪಡೆಯುವೆ.
1.8.13
यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ।
ततस्तुष्टोऽभवद् राजा श्रुत्वैतद् द्विजभाषितम् ॥ १.८.१३ ॥
ಪುತ್ರರಿಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬುದ್ಧಿ ಉದಿಸಿತು. ದ್ವಿಜರ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
1.8.14
अमात्यानब्रवीद् राजा हर्षव्याकुललोचनः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां मे गुरूणां वचनादिह ॥ १.८.१४ ॥
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಂಗಳು ತುಂಬಿದ ರಾಜನು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಗುರುಗಳ ವಚನದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ನನಗಾಗಿ ಯಜ್ಞ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರಿ.'
1.8.15
समर्थाधिष्ठितश्चाश्वः सोपाध्यायो विमुच्यताम् ।
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ॥ १.८.१५ ॥
ಸಮರ್ಥರಿಂದ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರೊಂದಿಗೆ ಬಿಡಬೇಕು; ಸರಯೂ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
1.8.16
शान्तयश्चापि वर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ।
शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञः सर्वेणापि महीक्षिता ॥ १.८.१६ ॥
ವಿಧಿಯಂತೆ ಶಾಂತಿ ಕರ್ಮಗಳೂ ನಡೆಯಲಿ; ಎಲ್ಲ ರಾಜರಿಂದಲೂ ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.
1.8.17
नापराधो भवेत् कष्टो यद्यस्मिन् क्रतुसत्तमे ।
च्छिद्रं हि मृगयन्ते स्म विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ॥ १.८.१७ ॥
ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಘೋರವಾದ ತಪ್ಪು ಸಂಭವಿಸದಿರಲಿ; ಏಕೆಂದರೆ ವಿದ್ವಾಂಸ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು ಲೋಪವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
1.8.18
विधिहीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ।
तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ॥ १.८.१८ ॥
ವಿಧಿರಹಿತ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ತಕ್ಷಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಈ ಯಜ್ಞವು ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿ.
1.8.19
तथा विधानं क्रियतां समर्थाः साधनेष्विति ।
तथेति चाब्रुवन् सर्वे मंत्रिणः प्रतिपूजिताः ॥ १.८.१९ ॥
"ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಲಿ; ಸಮರ್ಥರು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ." ಗೌರವಿತ ಮಂತ್ರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ, "ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದರು.
1.8.20
पार्थिवेन्द्रस्य तद् वाक्यं यथापूर्वं निशम्य ते ।
तथा द्विजास्ते धर्मज्ञा वर्धयन्तो नृपोत्तमम् ॥ १.८.२० ॥
ರಾಜಾಧಿರಾಜನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಕೇಳಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನನ್ನು ಹರಸುತ್ತಾ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಿದರು.
1.8.21
अनुज्ञातास्ततः सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ।
विसर्जयित्वा तान् विप्रान् सचिवानिदमब्रवीत् ॥ १.८.२१ ॥
ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಮರಳಿ ಹೋದರು. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ರಾಜನು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.8.22
ऋत्विग्भिरुपसंदिष्टो यथावत् क्रतुराप्यताम् ।
इत्युक्त्वा नृपशार्दूलः सचिवान् समुपस्थितान् ॥ १.८.२२ ॥
"ಋತ್ವಿಜರ ಉಪದೇಶದಂತೆ ಯಜ್ಞ ಯಥಾವಿಧಿ ನೆರವೇರಲಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.8.23
विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महामतिः ।
ततः स गत्वा ताः पत्नीर्नरेन्द्रो हृदयंगमाः ॥ १.८.२३ ॥
ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಆ ಮಹಾಮತಿ ತನ್ನ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅನಂತರ ಆ ನರೇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಹೃದಯಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ...
1.8.24
उवाच दीक्षां विशत यक्ष्येऽहं सुतकारणात् ।
तासां तेनातिकान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।
मुखपद्मान्यशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥ १.८.२४ ॥
"ದೀಕ್ಷೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ; ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ನಾನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದನು. ಆ ತೇಜಸ್ವಿನಿಯರ ಆ ಮಾತಿನಿಂದ ಅವರ ಮುಖಕಮಲಗಳು ಹಿಮಋತು ಕಳೆದಾಗ ಕಮಲಗಳು ಅರಳಿದಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದವು.