ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.8.1
तस्य चैवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद् वंशकरः सुतः ॥ १.८.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਦੁਖੀ ਸਨ; ਪਰ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
1.8.2
चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः ।
सुतार्थं वाजिमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम् ॥ १.८.२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ—"ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਮੈਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰਾਂ?"
1.8.3
स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान् ।
मन्त्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः ॥ १.८.३ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਕੇ ਸੰਯਮੀ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ।
1.8.4
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तम ।
शीघ्रमानय मे सर्वान् गुरूंस्तान् सपुरोहितान् ॥ १.८.४ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੁਮੰਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆ।"
1.8.5
ततः सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।
समानयत् स तान् सर्वान् समस्तान् वेदपारगान् ॥ १.८.५ ॥
ਫਿਰ ਸੁਮੰਤਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆਇਆ।
1.8.6
सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।
पुरोहितं वशिष्ठं च ये चाप्यन्ये द्विजोत्तमाः ॥ १.८.६ ॥
ਸੁਯਜ੍ਞ, ਵਾਮਦੇਵ, ਜਾਬਾਲਿ, ਕਸ਼ਯਪ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਵੀ ਆਏ।
1.8.7
तान् पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।
इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत् ॥ १.८.७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਦਸਰਥ ਨੇ ਉਦੋਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਕੋਮਲ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.8.8
मम लालप्यमानस्य सुतार्थं नास्ति वै सुखम् ।
तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥ १.८.८ ॥
ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ।
1.8.9
तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।
कथं प्राप्स्याम्यहं कामं बुद्धिरत्रविचिन्त्यताम् ॥ १.८.९ ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਕਾਮਨਾ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ।
1.8.10
ततः साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखेरितम् ॥ १.८.१० ॥
ਤਦ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੁੱਖੋਂ ਨਿਕਲੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ 'ਸਾਧੁ' ਕਹਿ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ।
1.8.11
ऊचुश्च परमप्रीताः सर्वे दशरथं वचः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥ १.८.११ ॥
ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਦਸਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — 'ਤੇਰੀ ਯੱਗ-ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ।'
1.8.12
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।
सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रानभिप्रेतांश्च पार्थिव ॥ १.८.१२ ॥
ਸਰਯੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਯੱਗ-ਭੂਮੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਇੱਛਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
1.8.13
यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ।
ततस्तुष्टोऽभवद् राजा श्रुत्वैतद् द्विजभाषितम् ॥ १.८.१३ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਬੁੱਧੀ ਜਾਗੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
1.8.14
अमात्यानब्रवीद् राजा हर्षव्याकुललोचनः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां मे गुरूणां वचनादिह ॥ १.८.१४ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਯੱਗ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰੋ।'
1.8.15
समर्थाधिष्ठितश्चाश्वः सोपाध्यायो विमुच्यताम् ।
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ॥ १.८.१५ ॥
ਸਮਰੱਥ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਖੀ ਕੀਤਾ ਘੋੜਾ ਉਪਾਧਿਆਏ ਸਮੇਤ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ; ਸਰਯੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਯੱਗ-ਭੂਮੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
1.8.16
शान्तयश्चापि वर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ।
शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञः सर्वेणापि महीक्षिता ॥ १.८.१६ ॥
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਕਰਮ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ; ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਹ ਯੱਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।
1.8.17
नापराधो भवेत् कष्टो यद्यस्मिन् क्रतुसत्तमे ।
च्छिद्रं हि मृगयन्ते स्म विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ॥ १.८.१७ ॥
ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਅਪਰਾਧ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮ-ਰਾਖਸ਼ ਨੁਕਸ ਲੱਭਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
1.8.18
विधिहीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ।
तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ॥ १.८.१८ ॥
ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਇਹ ਯੱਗ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।
1.8.19
तथा विधानं क्रियतां समर्थाः साधनेष्विति ।
तथेति चाब्रुवन् सर्वे मंत्रिणः प्रतिपूजिताः ॥ १.८.१९ ॥
"ਇਸ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯੱਗ ਹੋਵੇ; ਸਮਰੱਥ ਲੋਕ ਸਾਧਨ ਜੁਟਾਉਣ।" ਸਤਿਕਾਰੇ ਗਏ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।"
1.8.20
पार्थिवेन्द्रस्य तद् वाक्यं यथापूर्वं निशम्य ते ।
तथा द्विजास्ते धर्मज्ञा वर्धयन्तो नृपोत्तमम् ॥ १.८.२० ॥
ਰਾਜਾਧਿਰਾਜ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਵੇਂ ਹੀ ਬੋਲੇ।
1.8.21
अनुज्ञातास्ततः सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ।
विसर्जयित्वा तान् विप्रान् सचिवानिदमब्रवीत् ॥ १.८.२१ ॥
ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਿਸ ਰਾਹ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ ਉਸੇ ਰਾਹ ਮੁੜ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।
1.8.22
ऋत्विग्भिरुपसंदिष्टो यथावत् क्रतुराप्यताम् ।
इत्युक्त्वा नृपशार्दूलः सचिवान् समुपस्थितान् ॥ १.८.२२ ॥
"ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਯੱਗ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.8.23
विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महामतिः ।
ततः स गत्वा ताः पत्नीर्नरेन्द्रो हृदयंगमाः ॥ १.८.२३ ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਮਹਾਮਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਨਰਿੰਦਰ ਆਪਣੀਆਂ ਹਿਰਦੇ-ਪਿਆਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ...
1.8.24
उवाच दीक्षां विशत यक्ष्येऽहं सुतकारणात् ।
तासां तेनातिकान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।
मुखपद्मान्यशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥ १.८.२४ ॥
"ਦੀਖਿਆ ਲਓ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਯੱਗ ਕਰਾਂਗਾ" ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇਜਸਵੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖ-ਕਮਲ ਸਿਆਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ।