ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.8.1
तस्य चैवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद् वंशकरः सुतः ॥ १.८.१ ॥
ଏପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ସେହି ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ର ପାଇଁ ସନ୍ତପ୍ତ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ବଂଶ ଚଳାଇବା ପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ନ ଥିଲା।
1.8.2
चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः ।
सुतार्थं वाजिमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम् ॥ १.८.२ ॥
ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ବିଚାର ଆସିଲା—"ପୁତ୍ର ପାଇଁ ମୁଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କାହିଁକି ନ କରିବି?"
1.8.3
स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान् ।
मन्त्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः ॥ १.८.३ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଧର୍ମାତ୍ମା ସେହି ରାଜା ଯଜ୍ଞ କରିବାର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି ସମସ୍ତ ସଂଯମୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କଲେ।
1.8.4
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तम ।
शीघ्रमानय मे सर्वान् गुरूंस्तान् सपुरोहितान् ॥ १.८.४ ॥
ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଜା ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀ, ମୋ ସମସ୍ତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୁରୋହିତ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ।"
1.8.5
ततः सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।
समानयत् स तान् सर्वान् समस्तान् वेदपारगान् ॥ १.८.५ ॥
ତା'ପରେ ସୁମନ୍ତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଆଣିଲେ।
1.8.6
सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।
पुरोहितं वशिष्ठं च ये चाप्यन्ये द्विजोत्तमाः ॥ १.८.६ ॥
ସୁଯଜ୍ଞ, ବାମଦେବ, ଜାବାଳି, କଶ୍ୟପ, ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
1.8.7
तान् पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।
इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत् ॥ १.८.७ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଦଶରଥ ତସ୍ୟ ସମୟରେ ଧର୍ମାର୍ଥଯୁକ୍ତ ଏହି ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.8.8
मम लालप्यमानस्य सुतार्थं नास्ति वै सुखम् ।
तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥ १.८.८ ॥
ପୁତ୍ର ପାଇଁ ବିଳାପ କରୁଥିବା ମୋ ପାଇଁ ସୁଖ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ମୋର ସଂକଳ୍ପ।
1.8.9
तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।
कथं प्राप्स्याम्यहं कामं बुद्धिरत्रविचिन्त्यताम् ॥ १.८.९ ॥
ତେଣୁ ଶାସ୍ତ୍ରବିହିତ ବିଧିରେ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ମୋ ଇଚ୍ଛା କେମିତି ପୂରଣ ହେବ ଏ ବିଷୟରେ ଆପଣମାନେ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।
1.8.10
ततः साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखेरितम् ॥ १.८.१० ॥
ସେତେବେଳେ ବଶିଷ୍ଠ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିଃସୃତ ସେହି ବାକ୍ୟକୁ 'ସାଧୁ' କହି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
1.8.11
ऊचुश्च परमप्रीताः सर्वे दशरथं वचः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥ १.८.११ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ତୁମ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉ, ଓ ଅଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଉ।'
1.8.12
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।
सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रानभिप्रेतांश्च पार्थिव ॥ १.८.१२ ॥
ସରଯୂ ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଯଜ୍ଞଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ; ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଇଚ୍ଛିତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।
1.8.13
यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ।
ततस्तुष्टोऽभवद् राजा श्रुत्वैतद् द्विजभाषितम् ॥ १.८.१३ ॥
ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଧାର୍ମିକ ବୁଦ୍ଧି ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି। ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
1.8.14
अमात्यानब्रवीद् राजा हर्षव्याकुललोचनः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां मे गुरूणां वचनादिह ॥ १.८.१४ ॥
ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଗୁରୁମାନଙ୍କ ବଚନ ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କର।'
1.8.15
समर्थाधिष्ठितश्चाश्वः सोपाध्यायो विमुच्यताम् ।
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ॥ १.८.१५ ॥
ସମର୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଅଶ୍ୱକୁ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ସହିତ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ; ସରଯୂ ଉତ୍ତର ତୀରେ ଯଜ୍ଞଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ।
1.8.16
शान्तयश्चापि वर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ।
शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञः सर्वेणापि महीक्षिता ॥ १.८.१६ ॥
ବିଧି ଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତିକର୍ମ ମଧ୍ୟ କରାଯାଉ; ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଯଜ୍ଞ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସମ୍ଭବ।
1.8.17
नापराधो भवेत् कष्टो यद्यस्मिन् क्रतुसत्तमे ।
च्छिद्रं हि मृगयन्ते स्म विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ॥ १.८.१७ ॥
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞରେ କୌଣସି ଭୟଙ୍କର ଅପରାଧ ନ ଘଟୁ; କାରଣ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସମାନେ ଦୋଷ ଖୋଜୁଥାନ୍ତି।
1.8.18
विधिहीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ।
तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ॥ १.८.१८ ॥
ବିଧିହୀନ ଯଜ୍ଞର କର୍ତ୍ତା ତୁରନ୍ତ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ; ତେଣୁ ମୋର ଏହି ଯଜ୍ଞ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସମାପ୍ତ ହେଉ।
1.8.19
तथा विधानं क्रियतां समर्थाः साधनेष्विति ।
तथेति चाब्रुवन् सर्वे मंत्रिणः प्रतिपूजिताः ॥ १.८.१९ ॥
"ତେଣୁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ ହେଉ; ସମର୍ଥ ଲୋକେ ସାଧନ ଯୋଗାଡ଼ କରନ୍ତୁ।" ସମ୍ମାନିତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମସ୍ତେ କହିଲେ, "ତଥାସ୍ତୁ।"
1.8.20
पार्थिवेन्द्रस्य तद् वाक्यं यथापूर्वं निशम्य ते ।
तथा द्विजास्ते धर्मज्ञा वर्धयन्तो नृपोत्तमम् ॥ १.८.२० ॥
ରାଜାଧିରାଜଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ପୂର୍ବ ପରି ଶୁଣି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସେହିପରି କହିଲେ।
1.8.21
अनुज्ञातास्ततः सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ।
विसर्जयित्वा तान् विप्रान् सचिवानिदमब्रवीत् ॥ १.८.२१ ॥
ଅନୁମତି ପାଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଫେରିଗଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
1.8.22
ऋत्विग्भिरुपसंदिष्टो यथावत् क्रतुराप्यताम् ।
इत्युक्त्वा नृपशार्दूलः सचिवान् समुपस्थितान् ॥ १.८.२२ ॥
"ଋତ୍ବିଜ୍ଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ ଯଥାବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉ" ଏହା କହି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.8.23
विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महामतिः ।
ततः स गत्वा ताः पत्नीर्नरेन्द्रो हृदयंगमाः ॥ १.८.२३ ॥
ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ସେ ମହାମତି ନିଜ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ ସେ ନରେନ୍ଦ୍ର ହୃଦୟପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ...
1.8.24
उवाच दीक्षां विशत यक्ष्येऽहं सुतकारणात् ।
तासां तेनातिकान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।
मुखपद्मान्यशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥ १.८.२४ ॥
"ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କର; ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି" ବୋଲି ସେ କହିଲେ। ସେହି ତେଜସ୍ୱିନୀମାନଙ୍କ ସେ ବାକ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କ ମୁଖକମଳ ହିମଋତୁ ଶେଷରେ କମଳ ପରି ଶୋଭିଲା।