والمیکی رامائن · سرگ 1.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.8.1
तस्य चैवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद् वंशकरः सुतः ॥ १.८.१ ॥
ایسے بااثر، دھرم کے جاننے والے اور مہاتما بادشاہ پُتر کے لیے غمگین رہتے تھے، مگر نسل آگے بڑھانے والا کوئی بیٹا ان کے پاس نہ تھا۔
1.8.2
चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः ।
सुतार्थं वाजिमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम् ॥ १.८.२ ॥
اس طرح سوچتے ہوئے اس مہاتما کے دل میں یہ خیال آیا—"بیٹے کے لیے میں اشوَمیدھ یجن کیوں نہ کروں؟"
1.8.3
स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान् ।
मन्त्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः ॥ १.८.३ ॥
عقلمند اور دھرماتما اس بادشاہ نے یجن کرنے کا پختہ ارادہ کیا اور تمام ضبطِ نفس رکھنے والے وزیروں کے ساتھ مشورہ کیا۔
1.8.4
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तम ।
शीघ्रमानय मे सर्वान् गुरूंस्तान् सपुरोहितान् ॥ १.८.४ ॥
پھر مہاتیجسوی بادشاہ نے سمنترا سے کہا، "اے وزیروں میں سب سے بہتر، میرے تمام گرووں کو پروہت سمیت فوراً یہاں لے آؤ۔"
1.8.5
ततः सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।
समानयत् स तान् सर्वान् समस्तान् वेदपारगान् ॥ १.८.५ ॥
پھر سمنترا تیزی سے جا کر ویدوں میں ماہر تمام علما کو لے آئے۔
1.8.6
सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।
पुरोहितं वशिष्ठं च ये चाप्यन्ये द्विजोत्तमाः ॥ १.८.६ ॥
سویگیہ، وامدیو، جابالی، کشیپ، پروہت وششٹھ اور دیگر اعلیٰ دوِج بھی آئے۔
1.8.7
तान् पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।
इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत् ॥ १.८.७ ॥
ان سب کی تعظیم کرنے کے بعد دھرماتما راجا دشرتھ نے اس وقت دھرم اور ارتھ سے بھرے ہوئے یہ نرم کلمات کہے۔
1.8.8
मम लालप्यमानस्य सुतार्थं नास्ति वै सुखम् ।
तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥ १.८.८ ॥
بیٹے کے لیے تڑپتے ہوئے مجھے کوئی سکھ نہیں؛ اس لیے میرا ارادہ ہے کہ میں اشومیدھ یگیہ کروں۔
1.8.9
तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।
कथं प्राप्स्याम्यहं कामं बुद्धिरत्रविचिन्त्यताम् ॥ १.८.९ ॥
اس لیے میں شاستر کے مطابق یگیہ کرنا چاہتا ہوں؛ میری خواہش کیسے پوری ہو، اس پر آپ غور کریں۔
1.8.10
ततः साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखेरितम् ॥ १.८.१० ॥
تب وسشٹھ کی سربراہی میں تمام برہمنوں نے راجا کے منہ سے نکلے ہوئے اس قول کو 'سادھو' کہہ کر سراہا۔
1.8.11
ऊचुश्च परमप्रीताः सर्वे दशरथं वचः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥ १.८.११ ॥
انتہائی خوش ہو کر سب نے دشرتھ سے کہا — 'تمہارے یگیہ کا سامان جمع کیا جائے، اور گھوڑا چھوڑا جائے۔'
1.8.12
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।
सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रानभिप्रेतांश्च पार्थिव ॥ १.८.१२ ॥
سرجو کے شمالی کنارے پر یگیہ بھومی تیار کی جائے؛ اے راجا، تم اپنے مطلوبہ بیٹوں کو ہر طرح سے پاؤ گے۔
1.8.13
यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ।
ततस्तुष्टोऽभवद् राजा श्रुत्वैतद् द्विजभाषितम् ॥ १.८.१३ ॥
بیٹوں کے لیے آپ کے دل میں یہ دھرمی سوچ پیدا ہوئی ہے۔ برہمنوں کی یہ بات سن کر راجا خوش ہوا۔
1.8.14
अमात्यानब्रवीद् राजा हर्षव्याकुललोचनः ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां मे गुरूणां वचनादिह ॥ १.८.१४ ॥
خوشی سے بے چین آنکھوں والے راجا نے وزیروں سے کہا: 'گرووں کے حکم کے مطابق یہاں میرے لیے یگیہ کا سامان جمع کیا جائے۔'
1.8.15
समर्थाधिष्ठितश्चाश्वः सोपाध्यायो विमुच्यताम् ।
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ॥ १.८.१५ ॥
قابل لوگوں کے پہرے میں گھوڑا اُستاد کے ساتھ چھوڑا جائے، اور سرجو ندی کے شمالی کنارے پر یگیہ کی زمین تیار کی جائے۔
1.8.16
शान्तयश्चापि वर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ।
शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञः सर्वेणापि महीक्षिता ॥ १.८.१६ ॥
اور قاعدے کے مطابق شانتی کے رسوم بھی ادا کیے جائیں؛ تمام بادشاہوں کے لیے بھی یہ یگیہ حاصل کرنا ممکن ہے۔
1.8.17
नापराधो भवेत् कष्टो यद्यस्मिन् क्रतुसत्तमे ।
च्छिद्रं हि मृगयन्ते स्म विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ॥ १.८.१७ ॥
اس بہترین یگیہ میں کوئی بڑا قصور نہ ہو، کیونکہ علم والے برہم راکشس خامی ڈھونڈتے رہتے ہیں۔
1.8.18
विधिहीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ।
तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ॥ १.८.१८ ॥
بے ترتیب یگیہ کرنے والا فوراً ہلاک ہو جاتا ہے؛ اس لیے میرا یہ یگیہ قاعدے کے مطابق مکمل ہو۔
1.8.19
तथा विधानं क्रियतां समर्थाः साधनेष्विति ।
तथेति चाब्रुवन् सर्वे मंत्रिणः प्रतिपूजिताः ॥ १.८.१९ ॥
"لہٰذا رسم کے مطابق یگیہ ہو؛ قابل لوگ ضروری سامان مہیا کریں۔" معزز وزیروں سب نے کہا، "ایسا ہی ہو۔"
1.8.20
पार्थिवेन्द्रस्य तद् वाक्यं यथापूर्वं निशम्य ते ।
तथा द्विजास्ते धर्मज्ञा वर्धयन्तो नृपोत्तमम् ॥ १.८.२० ॥
بادشاہوں کے سردار کی وہ بات پہلے کی طرح سن کر، دھرم کے جاننے والے وہ برہمن بہترین بادشاہ کو دعائیں دیتے ہوئے یوں ہی بولے۔
1.8.21
अनुज्ञातास्ततः सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ।
विसर्जयित्वा तान् विप्रान् सचिवानिदमब्रवीत् ॥ १.८.२१ ॥
اجازت پا کر وہ سب جس راستے سے آئے تھے اسی سے لوٹ گئے۔ ان برہمنوں کو رخصت کر کے بادشاہ نے وزیروں سے یہ کہا۔
1.8.22
ऋत्विग्भिरुपसंदिष्टो यथावत् क्रतुराप्यताम् ।
इत्युक्त्वा नृपशार्दूलः सचिवान् समुपस्थितान् ॥ १.८.२२ ॥
"ऋتوِجوں کی ہدایت کے مطابق یگیہ رسم کے مطابق مکمل ہو" یہ کہہ کر راجاؤں میں شیر نے قریب کھڑے وزیروں سے کہا۔
1.8.23
विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महामतिः ।
ततः स गत्वा ताः पत्नीर्नरेन्द्रो हृदयंगमाः ॥ १.८.२३ ॥
وزیروں کو رخصت کر کے اس مہامتی نے اپنے محل میں قدم رکھا۔ پھر وہ نرندر دل کو عزیز رانیوں کے پاس جا کر...
1.8.24
उवाच दीक्षां विशत यक्ष्येऽहं सुतकारणात् ।
तासां तेनातिकान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।
मुखपद्मान्यशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥ १.८.२४ ॥
اس نے کہا، "دیکشا لو؛ بیٹوں کے لیے میں یگیہ کروں گا۔" ان تیجسوی رانیوں کی اس بات سے ان کے کمل جیسے چہرے، سردی کے آخر میں کمل کی طرح کھل اٹھے۔