Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.113.1
ततः शिरसि कृत्वा तु पादुके भरतस्तदा ।
आरुरोह रथं हृष्टः शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥ २.११३.१ ॥
Entonces Bharata, colocando las sandalias sobre su cabeza, subió alegremente al carro junto a Śatrughna.
2.113.2
वसिष्ऺठो वामदेवश्च जाबालिश्च दृढव्रतः ।
अग्रतः प्रययुः सर्वे मन्त्रिणो मन्त्रपूजिताः ॥ २.११३.२ ॥
Vasiṣṭha, Vāmadeva y el firme Jābāli, y todos los consejeros honrados por su sabiduría, marcharon al frente.
2.113.3
मन्दाकिनीं नदीं रम्यां प्राङ्मुखास्ते ययुस्तदा ।
प्रदक्षिणं च कुर्वाणाश्चित्रकूटं महागिरिम् ॥ २.११३.३ ॥
Mirando hacia el este, fueron entonces al hermoso río Mandākinī, rodeando a la derecha la gran montaña Citrakūṭa.
2.113.4
पश्यन् धातुसहस्राणि रम्याणि विविधानि च ।
प्रययौ तस्य पार्श्वेन ससैन्यो भरतस्तदा ॥ २.११३.४ ॥
Contemplando los miles de hermosos y variados colores minerales, Bharata avanzó entonces con su ejército por el flanco de la montaña.
2.113.5
अदूराच्चित्रकूटस्य ददर्श भरतस्तदा ।
आश्रमं यत्र स मुनिर्भरद्वाजः कृतालयः ॥ २.११३.५ ॥
No lejos de Citrakūṭa, Bharata vio entonces el ermitaño donde el sabio Bharadvāja había establecido su morada.
2.113.6
स तमाश्रममागम्य भरद्वाजस्य बुद्धिमान् ।
अवतीर्य रथात् पादौ ववन्दे भरतस्तदा ॥ २.११३.६ ॥
Llegando a aquel ermitaño, el sabio Bharata descendió de su carro y se postró a los pies de Bharadvāja.
2.113.7
ततो हृष्टो भरद्वाजो भरतं वाक्यमब्रवीत् ।
अपि कृत्यं कृतं तात रामेण च समागतम् ॥ २.११३.७ ॥
Entonces Bharadvāja, complacido, habló a Bharata con estas palabras: "Querido hijo, ¿se ha cumplido tu deber y te has encontrado con Rāma?"
2.113.8
एवमुक्तः स तु ततो भरद्वाजेन धीमता ।
प्रत्युवाच भरद्वाजं भरतो भ्रातृवत्सलः ॥ २.११३.८ ॥
Así interpelado por el sabio Bharadvāja, Bharata, que amaba a su hermano, respondió a Bharadvāja.
2.113.9
स याच्यमानो गुरुणा मया च दृढविक्रमः ।
राघवः परमप्रीतो वसिष्ठं वाक्यमब्रवीत् ॥ २.११३.९ ॥
Aunque le rogaban el maestro y yo, Rāghava, de valor firme, muy complacido, habló a Vasiṣṭha estas palabras.
2.113.10
पितुः प्रतिज्ञां तामेव पालयिष्यामि तत्त्वतः ।
चतुर्दश हि वर्षाणि या प्रतिज्ञा पितुर्मम ॥ २.११३.१० ॥
Esa misma promesa de mi padre la cumpliré de verdad, pues es el voto de mi padre de catorce años.
2.113.11
एवमुक्तो महाप्राज्ञो वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं राघवं वचनं महत् ॥ २.११३.११ ॥
Así interpelado, el muy sabio Vasiṣṭha, conocedor de las palabras y diestro en el habla, dijo a Rāghava estas grandes palabras.
2.113.12
एते प्रयच्छ संहृष्टः पादुके हेमभूषिते ।
अयोध्यायां महाप्राज्ञ योगक्षेमकरे तव ॥ २.११३.१२ ॥
Oh muy sabio, entrega alegremente estas dos sandalias adornadas de oro; en Ayodhyā garantizarán tu bienestar y tu seguridad.
2.113.13
एवमुक्तो वसिष्ठेन राघवः प्राङ्मुखः स्थितः ।
पादुके अधिरुह्यैते मम राज्याय वै ददौ ॥ २.११३.१३ ॥
Así exhortado por Vasiṣṭha, Rāghava se puso de pie mirando al este; habiendo subido a estas sandalias, me las dio para el reino.
2.113.14
निवृत्तो ऽहमनुज्ञातो रामेण सुमहात्मना ।
अयोध्यामेव गच्छामि गृहीत्वा पादुके शुभे ॥ २.११३.१४ ॥
Habiendo recibido permiso del gran Rāma, he regresado; tomando estas auspiciosas sandalias, voy de regreso a Ayodhyā.
2.113.15
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः ।
भरद्वाजः शुभतरं मुनिर्वाक्यमुवाच तम् ॥ २.११३.१५ ॥
Habiendo oído estas auspiciosas palabras del magnánimo Bharata, el sabio Bharadvāja le habló con palabras aún más auspiciosas.
2.113.16
नैतच्चित्रं नरव्याघ्र शीलवृत्तवतां वर ।
यदार्यं त्वयि तिष्ठेत्तु निम्ने सृष्टमिवोदकम् ॥ २.११३.१६ ॥
No es extraño, oh tigre entre los hombres, mejor de los de carácter y conducta, que la nobleza habite en ti, como el agua vertida en un lugar bajo permanece.
2.113.17
अमृतः स महाबाहुः पिता दशरथस्तव ।
यस्य त्वमीदृशः पुत्रो धर्मज्ञो धर्मवत्सलः ॥ २.११३.१७ ॥
Tu padre, el de brazos poderosos Daśaratha, es inmortal, pues tiene un hijo como tú, que conoce el dharma y lo ama.
2.113.18
तमृषिं तु महात्मानमुक्तवाक्यं कृताञ्जलिः ।
आमतन्त्रयितुमारेभे चरणावुपगृह्य च ॥ २.११३.१८ ॥
A aquel sabio de alma grande, que había terminado de hablar, Bharata, con las manos juntas, comenzó a despedirse y le tomó los pies.
2.113.19
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा भरद्वाजं पुनःपुनः ।
भरतस्तु ययौ श्रीमानयोध्यां सह मन्त्रिभिः ॥ २.११३.१९ ॥
Entonces, dando vueltas en torno a Bharadvāja una y otra vez, el glorioso Bharata partió hacia Ayodhyā junto con sus consejeros.
2.113.20
यानैश्च शकटैश्चैव हयैर्नागैश्च सा चमूः ।
पुनर्निवृत्ता विस्तीर्णा भरतस्यानुयायिनी ॥ २.११३.२० ॥
Aquel vasto ejército que seguía a Bharata, con carros, carretas, caballos y elefantes, dio la vuelta de nuevo.
2.113.21
ततस्ते यमुनां दिव्यां नदीं तीर्त्वोर्मिमालिनीम् ।
ददृशुस्तां पुनः सर्वे गङ्गां शुभजलां नदीम् ॥ २.११३.२१ ॥
Luego cruzaron el divino Yamunā, ceñido de olas, y todos volvieron a ver el Gaṅgā, de aguas auspiciosas.
2.113.22
तां रम्यजलसम्पूर्णां सन्तीर्य सहबान्धवः ।
शृङ्गिबेरपुरं रम्यं प्रविवेश ससैनिकः ॥ २.११३.२२ ॥
Tras cruzar aquel río lleno de aguas deliciosas, entró con sus parientes y soldados en la agradable ciudad de Śṛṅgiberapura.
2.113.23
शृङ्गिबेरपुराद्भूयस्त्वयोध्यां संददर्श ह ॥ २.११३.२३ ॥
Desde Śṛṅgiberapura volvió a contemplar Ayodhyā.
2.113.24
अयोध्यां च ततो दृष्ट्वा पित्रा भ्रात्रा विवर्जिताम् ।
भरतो दुःखसन्तप्तः सारथिं चेदमब्रवीत् ॥ २.११३.२४ ॥
Al ver Ayodhyā abandonada por el padre y el hermano, Bharata, atormentado por el dolor, dijo estas palabras al auriga.
2.113.25
सारथे पश्य विध्वस्ता सायोध्या न प्रकाशते ।
निराकारा निरानन्दा दीना प्रतिहतस्वरा ॥ २.११३.२५ ॥
Auriga, mira: Ayodhyā, devastada, ya no resplandece. Sin forma, sin alegría, miserable, con la voz apagada, se ha vuelto.