ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.113.1
ततः शिरसि कृत्वा तु पादुके भरतस्तदा ।
आरुरोह रथं हृष्टः शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥ २.११३.१ ॥
ਤਦ ਭਰਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਸਮੇਤ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।
2.113.2
वसिष्ऺठो वामदेवश्च जाबालिश्च दृढव्रतः ।
अग्रतः प्रययुः सर्वे मन्त्रिणो मन्त्रपूजिताः ॥ २.११३.२ ॥
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਜਾਬਾਲਿ, ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਅੱਗੇ ਤੁਰੇ।
2.113.3
मन्दाकिनीं नदीं रम्यां प्राङ्मुखास्ते ययुस्तदा ।
प्रदक्षिणं च कुर्वाणाश्चित्रकूटं महागिरिम् ॥ २.११३.३ ॥
ਤਦ ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਰਮਣੀਕ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਗਏ; ਮਹਾਪਰਬਤ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰੇ।
2.113.4
पश्यन् धातुसहस्राणि रम्याणि विविधानि च ।
प्रययौ तस्य पार्श्वेन ससैन्यो भरतस्तदा ॥ २.११३.४ ॥
ਅਨੇਕਾਂ ਸੁੰਦਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਤੂ-ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਭਰਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਪਾਸੇ-ਪਾਸੇ ਤੁਰਿਆ।
2.113.5
अदूराच्चित्रकूटस्य ददर्श भरतस्तदा ।
आश्रमं यत्र स मुनिर्भरद्वाजः कृतालयः ॥ २.११३.५ ॥
ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਾ ਹੀ, ਭਰਤ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੁਨੀ ਭਰਦਵਾਜ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ।
2.113.6
स तमाश्रममागम्य भरद्वाजस्य बुद्धिमान् ।
अवतीर्य रथात् पादौ ववन्दे भरतस्तदा ॥ २.११३.६ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਰਤ ਨੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
2.113.7
ततो हृष्टो भरद्वाजो भरतं वाक्यमब्रवीत् ।
अपि कृत्यं कृतं तात रामेण च समागतम् ॥ २.११३.७ ॥
ਫਿਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ - ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੇਰਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ?
2.113.8
एवमुक्तः स तु ततो भरद्वाजेन धीमता ।
प्रत्युवाच भरद्वाजं भरतो भ्रातृवत्सलः ॥ २.११३.८ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ, ਭਰਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਨੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
2.113.9
स याच्यमानो गुरुणा मया च दृढविक्रमः ।
राघवः परमप्रीतो वसिष्ठं वाक्यमब्रवीत् ॥ २.११३.९ ॥
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਦ੍ਰਿੜ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਘਵ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
2.113.10
पितुः प्रतिज्ञां तामेव पालयिष्यामि तत्त्वतः ।
चतुर्दश हि वर्षाणि या प्रतिज्ञा पितुर्मम ॥ २.११३.१० ॥
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਸ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਾਲਾਂਗਾ; ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਹੈ।
2.113.11
एवमुक्तो महाप्राज्ञो वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं राघवं वचनं महत् ॥ २.११३.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਵਾਕ-ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਾਕ-ਕੁਸ਼ਲ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਚਨ ਕਹੇ।
2.113.12
एते प्रयच्छ संहृष्टः पादुके हेमभूषिते ।
अयोध्यायां महाप्राज्ञ योगक्षेमकरे तव ॥ २.११३.१२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਇਹ ਦੋ ਪਾਦੁਕਾਵਾਂ ਦੇ ਦੇ; ਇਹ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਯੋਗ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੀਆਂ।
2.113.13
एवमुक्तो वसिष्ठेन राघवः प्राङ्मुखः स्थितः ।
पादुके अधिरुह्यैते मम राज्याय वै ददौ ॥ २.११३.१३ ॥
ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਘਵ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਲਈ ਇਹ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ।
2.113.14
निवृत्तो ऽहमनुज्ञातो रामेण सुमहात्मना ।
अयोध्यामेव गच्छामि गृहीत्वा पादुके शुभे ॥ २.११३.१४ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜਿਆ ਹਾਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਖੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਅਯੋਧਿਆ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
2.113.15
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः ।
भरद्वाजः शुभतरं मुनिर्वाक्यमुवाच तम् ॥ २.११३.१५ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਭਰਤ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.113.16
नैतच्चित्रं नरव्याघ्र शीलवृत्तवतां वर ।
यदार्यं त्वयि तिष्ठेत्तु निम्ने सृष्टमिवोदकम् ॥ २.११३.१६ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਰਿਆ ਭਾਵ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਣਾ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ; ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਪਾਣੀ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ।
2.113.17
अमृतः स महाबाहुः पिता दशरथस्तव ।
यस्य त्वमीदृशः पुत्रो धर्मज्ञो धर्मवत्सलः ॥ २.११३.१७ ॥
ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਦਸ਼ਰਥ, ਅਮਰ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਧਰਮਜ੍ਞ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
2.113.18
तमृषिं तु महात्मानमुक्तवाक्यं कृताञ्जलिः ।
आमतन्त्रयितुमारेभे चरणावुपगृह्य च ॥ २.११३.१८ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭਰਤ ਨੇ ਵਿਦਾਈ ਮੰਗਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜੇ।
2.113.19
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा भरद्वाजं पुनःपुनः ।
भरतस्तु ययौ श्रीमानयोध्यां सह मन्त्रिभिः ॥ २.११३.१९ ॥
ਫਿਰ ਭਰਦਵਾਜ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਭਰਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਗਿਆ।
2.113.20
यानैश्च शकटैश्चैव हयैर्नागैश्च सा चमूः ।
पुनर्निवृत्ता विस्तीर्णा भरतस्यानुयायिनी ॥ २.११३.२० ॥
ਰਥਾਂ, ਗੱਡਿਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਫਿਰ ਮੁੜ ਗਈ।
2.113.21
ततस्ते यमुनां दिव्यां नदीं तीर्त्वोर्मिमालिनीम् ।
ददृशुस्तां पुनः सर्वे गङ्गां शुभजलां नदीम् ॥ २.११३.२१ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੀ ਦਿਵਯ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕੀਤੀ; ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵੇਖੀ।
2.113.22
तां रम्यजलसम्पूर्णां सन्तीर्य सहबान्धवः ।
शृङ्गिबेरपुरं रम्यं प्रविवेश ससैनिकः ॥ २.११३.२२ ॥
ਰਮਣੀਕ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਬੰਧੂਆਂ ਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਿੰਗਿਬੇਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
2.113.23
शृङ्गिबेरपुराद्भूयस्त्वयोध्यां संददर्श ह ॥ २.११३.२३ ॥
ਸ਼ਿੰਗਿਬੇਰਪੁਰ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
2.113.24
अयोध्यां च ततो दृष्ट्वा पित्रा भ्रात्रा विवर्जिताम् ।
भरतो दुःखसन्तप्तः सारथिं चेदमब्रवीत् ॥ २.११३.२४ ॥
ਪਿਤਾ ਤੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਭਰਤ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
2.113.25
सारथे पश्य विध्वस्ता सायोध्या न प्रकाशते ।
निराकारा निरानन्दा दीना प्रतिहतस्वरा ॥ २.११३.२५ ॥
ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਵੇਖ, ਉਜੜੀ ਹੋਈ ਅਯੋਧਿਆ ਹੁਣ ਚਮਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਰੂਪਹੀਣ, ਆਨੰਦਹੀਣ, ਦੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।