ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.26.1
अभिवाद्य तु कौसल्यां रामः सम्प्रस्थितो वनम्।
कृतस्वस्त्ययनो मात्रा धर्मिष्ठे वर्त्मनि स्थितः ॥ २.२६.१ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਕੌਸ਼ੱਲਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਬਨ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ। ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
2.26.2
विराजयन् राजसुतो राजमार्गं नरैर्वृतम्।
हृदयान्याममन्थेव जनस्य गुणवत्तया ॥ २.२६.२ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰੇ; ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿਵੇਂ ਮਥ ਦਿੱਤੇ।
2.26.3
वैदेही चापि तत् सर्वं न शुश्राव तपस्विनी।
तदेव हृदि तस्याश्च यौवराज्याभिषेचनम् ॥ २.२६.३ ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ; ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਯੌਵਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਵਸੀ ਸੀ।
2.26.4
देवकार्यं स्म सा कृत्वा कृतज्ञा हृष्टचेतना।
अभिज्ञा राजधर्माणां राजपुत्री प्रतीक्षति ॥ २.२६.४ ॥
ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਤਗਿਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਰਾਜਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਉਡੀਕ ਰਹੀ ਸੀ।
2.26.5
प्रविवेशाथ रामस्तु स्ववेश्म सुविभूषितम्।
प्रहृष्टजनसम्पूर्णं ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः ॥ २.२६.५ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਖ਼ੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕੁਝ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
2.26.6
अथ सीता समुत्पत्य वेपमाना च तं पतिम्।
अपश्यच्छोकसंतप्तं चिन्ताव्याकुलितेन्द्रियम् ॥ २.२६.६ ॥
ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਝਟਪਟ ਉੱਠੀ, ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਆਕੁਲ ਸਨ।
2.26.7
तां दृष्ट्वा स हि धर्मात्मा न शशाक मनोगतम्।
तं शोकं राघवः सोढुं ततो विवृततां गतः ॥ २.२६.७ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਘਵ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਹਿ ਸਕੇ; ਉਸ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਾ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
2.26.8
विवर्णवदनं दृष्ट्वा तं प्रस्विन्नममर्षणम्।
आह दुःखाभिसंतप्ता किमिदानीमिदं प्रभो ॥ २.२६.८ ॥
ਉਸ ਦਾ ਫਿੱਕਾ ਪਿਆ ਮੁੱਖ ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ, ਬੇਚੈਨ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦੀ ਸੀਤਾ ਬੋਲੀ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੁਣ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?"
2.26.9
अद्य बार्हस्पतः श्रीमान् युक्तः पुष्येण राघव।
प्रोच्यते ब्राह्मणैः प्राज्ञैः केन त्वमसि दुर्मनाः ॥ २.२६.९ ॥
ਅੱਜ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਪੁਸ਼ਯ ਨਛੱਤਰ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ; ਫਿਰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਉਦਾਸ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ?
2.26.10
न ते शतशलाकेन जलफेननिभेन च।
आवृतं वदनं वल्गु च्छत्रेणाभिविराजते ॥ २.२६.१० ॥
ਸੌ ਤੀਲੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਝੱਗ ਵਰਗੇ ਛਤਰ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸੁੰਦਰ ਮੁੱਖ ਢੱਕਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2.26.11
व्यजनाभ्यां च मुख्याभ्यां शतपत्रनिभेक्षणम्।
चन्द्रहंसप्रकाशाभ्यां वीज्यते न तवाननम् ॥ २.२६.११ ॥
ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਮੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦੋ ਉੱਤਮ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਝੱਲੀ ਜਾ ਰਹੀ।
2.26.12
वाग्मिनो वन्दिनश्चापि प्रहृष्टास्त्वां नरर्षभ।
स्तुवन्तो नाद्य दृश्यन्ते मङ्गलैः सूतमागधाः ॥ २.२६.१२ ॥
ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਅੱਜ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵੰਦੀ, ਸੂਤ ਅਤੇ ਮਾਗਧ ਮੰਗਲ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸ ਰਹੇ।
2.26.13
न ते क्षौद्रं च दधि च ब्राह्मणा वेदपारगाः।
मूर्ध्नि मूर्धाभिषिक्तस्य ददति स्म विधानतः ॥ २.२६.१३ ॥
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਰਧਾਭਿਸ਼ਿਕਤ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਤੇ ਦਹੀਂ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ।
2.26.14
न त्वां प्रकृतयः सर्वाः श्रेणीमुख्याश्च भूषिताः।
अनुव्रजितुमिच्छन्ति पौरजानपदास्तथा ॥ २.२६.१४ ॥
ਨਗਰ ਤੇ ਜਨਪਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।
2.26.15
चतुर्भिर्वेगसम्पन्नैर्हयैः काञ्चनभूषणैः।
मुख्यः पुष्परथो युक्तः किं न गच्छति तेऽग्रतः ॥ २.२६.१५ ॥
ਚਾਰ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰੱਥ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ?
2.26.16
न हस्ती चाग्रतः श्रीमान् सर्वलक्षणपूजितः।
प्रयाणे लक्ष्यते वीर कृष्णमेघगिरिप्रभः ॥ २.२६.१६ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਤ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹਾਥੀ ਵੀ ਤੁਰਨ ਵੇਲੇ ਅੱਗੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।
2.26.17
न च काञ्चनचित्रं ते पश्यामि प्रियदर्शन।
भद्रासनं पुरस्कृत्य यान्तं वीर पुरःसरम् ॥ २.२६.१७ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ, ਹੇ ਵੀਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਭਦ੍ਰਾਸਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ।
2.26.18
अभिषेको यदा सज्जः किमिदानीमिदं तव।
अपूर्वो मुखवर्णश्च न प्रहर्षश्च लक्ष्यते ॥ २.२६.१८ ॥
ਜਦੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਮੁਖ ਦਾ ਰੰਗ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
2.26.19
इतीव विलपन्तीं तां प्रोवाच रघुनन्दनः।
सीते तत्रभवांस्तातः प्रव्राजयति मां वनम् ॥ २.२६.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੀਤਾ, ਪੂਜਨੀਕ ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਬਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ।
2.26.20
कुले महति सम्भूते धर्मज्ञे धर्मचारिणि।
शृणु जानकि येनेदं क्रमेणाद्यागतं मम ॥ २.२६.२० ॥
ਹੇ ਜਾਨਕੀ, ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੂੰ ਸੁਣ, ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ।
2.26.21
राज्ञा सत्यप्रतिज्ञेन पित्रा दशरथेन वै।
कैकेय्यै मम मात्रे तु पुरा दत्तौ महावरौ ॥ २.२६.२१ ॥
ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹਾਨ ਵਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
2.26.22
तयाद्य मम सज्जेऽस्मिन्नभिषेके नृपोद्यते।
प्रचोदितः स समयो धर्मेण प्रतिनिर्जितः ॥ २.२६.२२ ॥
ਅੱਜ ਉਸ ਦੁਆਰਾ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਰਤ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਈ; ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
2.26.23
चतुर्दश हि वर्षाणि वस्तव्यं दण्डके मया।
पित्रा मे भरतश्चापि यौवराज्ये नियोजितः ॥ २.२६.२३ ॥
ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਬਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2.26.24
सोऽहं त्वामागतो द्रष्टुं प्रस्थितो विजनं वनम्।
भरतस्य समीपे ते नाहं कथ्यः कदाचन ॥ २.२६.२४ ॥
ਉਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਸੁੰਨਸਾਨ ਬਨ ਵੱਲ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਭਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ।
2.26.25
ऋद्धियुक्ता हि पुरुषा न सहन्ते परस्तवम्।
तस्मान्न ते गुणाः कथ्या भरतस्याग्रतो मम ॥ २.२६.२५ ॥
ਐਸ਼ਵਰਜ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸਹਿਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭਰਤ ਦੇ ਗੁਣ ਤੂੰ ਨਾ ਕਹਿ।
2.26.26
अहं ते नानुवक्तव्यो विशेषेण कदाचन।
अनुकूलतया शक्यं समीपे तस्य वर्तितुम् ॥ २.२६.२६ ॥
ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕਹੀਂ। ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
2.26.27
तस्मै दत्तं नृपतिना यौवराज्यं सनातनम्।
स प्रसाद्यस्त्वया सीते नृपतिश्च विशेषतः ॥ २.२६.२७ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖੀਂ।
2.26.28
अहं चापि प्रतिज्ञां तां गुरोः समनुपालयन्।
वनमद्यैव यास्यामि स्थिरीभव मनस्विनि ॥ २.२६.२८ ॥
ਗੁਰੂ ਦੀ ਉਸ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਮੈਂ ਵੀ ਅੱਜ ਹੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਮਨਸਵਿਨੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖ।
2.26.29
याते च मयि कल्याणि वनं मुनिनिषेवितम्।
व्रतोपवासपरया भवितव्यं त्वयानघे ॥ २.२६.२९ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਮੈਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਤੈਨੂੰ ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2.26.30
कल्यमुत्थाय देवानां कृत्वा पूजां यथाविधि।
वन्दितव्यो दशरथः पिता मम जनेश्वरः ॥ २.२६.३० ॥
ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜਨੇਸ਼ਵਰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2.26.31
माता च मम कौसल्या वृद्धा संतापकर्शिता।
धर्ममेवाग्रतः कृत्वा त्वत्तः सम्मानमर्हति ॥ २.२६.३१ ॥
ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਬੁੱਢੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
2.26.32
वन्दितव्याश्च ते नित्यं याः शेषा मम मातरः।
स्नेहप्रणयसम्भोगैः समा हि मम मातरः ॥ २.२६.३२ ॥
ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਕੀ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਦਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੀਂ। ਸਨੇਹ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਾਥ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
2.26.33
भ्रातृपुत्रसमौ चापि द्रष्टव्यौ च विशेषतः।
त्वया भरतशत्रुघ्नौ प्राणैः प्रियतरौ मम ॥ २.२६.३३ ॥
ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਨੂੰ ਤੂੰ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵੇਖੀਂ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
2.26.34
विप्रियं च न कर्तव्यं भरतस्य कदाचन।
स हि राजा च वैदेहि देशस्य च कुलस्य च ॥ २.२६.३४ ॥
ਭਰਤ ਦਾ ਕਦੇ ਵੀ ਅਪ੍ਰਿਯ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਉਹੀ ਰਾਜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਕੁਲ ਦਾ ਹੈ।
2.26.35
आराधिता हि शीलेन प्रयत्नैश्चोपसेविताः।
राजानः सम्प्रसीदन्ति प्रकुप्यन्ति विपर्यये ॥ २.२६.३५ ॥
ਰਾਜੇ ਸ਼ੀਲ ਨਾਲ ਆਰਾਧੇ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੇਵੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਲਟਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
2.26.36
औरस्यानपि पुत्रान् हि त्यजन्त्यहितकारिणः।
समर्थान् सम्प्रगृह्णन्ति जनानपि नराधिपाः ॥ २.२६.३६ ॥
ਅਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਔਰਸ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਧਾਰਨ ਹੋਣ, ਅਪਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
2.26.37
सा त्वं वसेह कल्याणि राज्ञः समनुवर्तिनी।
भरतस्य रता धर्मे सत्यव्रतपरायणा ॥ २.२६.३७ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਤੂੰ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿ; ਰਾਜੇ (ਭਰਤ) ਦੀ ਅਨੁਵਰਤਿਨੀ ਬਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅਤੇ ਸਤਿਅਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਰਹਿ।
2.26.38
अहं गमिष्यामि महावनं प्रिये
त्वया हि वस्तव्यमिहैव भामिनि।
यथा व्यलीकं कुरुषे न कस्यचित्
तथा त्वया कार्यमिदं वचो मम ॥ २.२६.३८ ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਬਣ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਤੂੰ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾਈ ਨਾ ਕਰੇਂ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।