ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.32.1
ततः शासनमाज्ञाय भ्रातुः प्रियकरं हितम्।
गत्वा स प्रविवेशाशु सुयज्ञस्य निवेशनम् ॥ २.३२.१ ॥
ତା'ପରେ ଭାଇଙ୍କ ଆଜ୍ଞା, ଯାହା ପ୍ରିୟ ଓ ହିତକର ଥିଲା, ତାହା ବୁଝି ସେ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ସୁଯଜ୍ଞଙ୍କ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.32.2
तं विप्रमग्न्यगारस्थं वन्दित्वा लक्ष्मणोऽब्रवीत्।
सखेऽभ्यागच्छ पश्य त्वं वेश्म दुष्करकारिणः ॥ २.३२.२ ॥
ଅଗ୍ନିଶାଳାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, "ବନ୍ଧୁ, ଆଗକୁ ଆସ; ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକର ଏ ଗୃହ ଦେଖ।"
2.32.3
ततः संध्यामुपास्थाय गत्वा सौमित्रिणा सह।
ऋद्धं स प्राविशल्लक्ष्म्या रम्यं रामनिवेशनम् ॥ २.३२.३ ॥
ତା'ପରେ ସନ୍ଧ୍ୟା-ଉପାସନା କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଯାଇ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶୋଭାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରମଣୀୟ ରାମଗୃହରେ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.32.5
जातरूपमयैर्मुख्यैरङ्गदैः कुण्डलैः शुभैः।
सहेमसूत्रैर्मणिभिः केयूरैर्वलयैरपि ॥ २.३२.५ ॥
ସୁନାରେ ତିଆରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଜୁବନ୍ଧ, ଶୁଭ କୁଣ୍ଡଳ, ସୁନା ସୂତାରେ ଗୁନ୍ଥା ମଣି, କେୟୂର ଓ ବଳୟ ମଧ୍ୟ।
2.32.6
अन्यैश्च रत्नैर्बहुभिः काकुत्स्थः प्रत्यपूजयत्।
सुयज्ञं स तदोवाच रामः सीताप्रचोदितः ॥ २.३२.६ ॥
ଅନ୍ୟ ଅନେକ ରତ୍ନ ଦେଇ କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ) ସୁଯଜ୍ଞଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ; ସେତେବେଳେ ସୀତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ରାମ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.32.7
हारं च हेमसूत्रं च भार्यायै सौम्य हारय।
रशनां चाथ सा सीता दातुमिच्छति ते सखी ॥ २.३२.७ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ହାର ଓ ସୁନା ସୂତା ନେଇ ଯାଅ। ଏବଂ ସୀତା ତୁମ ସଖୀକୁ ଏକ କଟି-ସୂତ୍ର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି।
2.32.8
अङ्गदानि च चित्राणि केयूराणि शुभानि च।
प्रयच्छति सखी तुभ्यं भार्यायै गच्छती वनम् ॥ २.३२.८ ॥
ବନକୁ ଯାଉଥିବା ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସଖୀ ତୁମକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଶୁଭ କେୟୂର ଦେଉଛନ୍ତି।
2.32.9
पर्यङ्कमग्र्यास्तरणं नानारत्नविभूषितम्।
तमपीच्छति वैदेही प्रतिष्ठापयितुं त्वयि ॥ २.३२.९ ॥
ବୈଦେହୀ ସୀତା ଉତ୍ତମ ଆସ୍ତରଣଯୁକ୍ତ, ନାନା ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ସେହି ପଲଙ୍କକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଖରେ ରଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି।
2.32.10
नागः शत्रुंजयो नाम मातुलोऽयं ददौ मम।
तं ते निष्कसहस्रेण ददामि द्विजपुङ्गव ॥ २.३२.१० ॥
ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ ନାମକ ଏହି ହାତୀକୁ ମୋ ମାମୁଁ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହଜାରେ ନିଷ୍କ ବଦଳରେ ମୁଁ ତାହା ତୁମକୁ ଦେଉଛି।
2.32.11
इत्युक्तः स तु रामेण सुयज्ञः प्रतिगृह्य तत्।
रामलक्ष्मणसीतानां प्रयुयोजाशिषः शिवाः ॥ २.३२.११ ॥
ରାମ ଏହିପରି କହିବାରୁ ସୁଯଜ୍ଞ ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
2.32.12
अथ भ्रातरमव्यग्रं प्रियं रामः प्रियंवदम्।
सौमित्रिं तमुवाचेदं ब्रह्मेव त्रिदशेश्वरम् ॥ २.३२.१२ ॥
ତା'ପରେ ରାମ ଶାନ୍ତ ଓ ପ୍ରିୟଭାଷୀ ଭାଇ ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲା ପରି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
2.32.13
अगस्त्यं कौशिकं चैव तावुभौ ब्राह्मणोत्तमौ।
अर्चयाहूय सौमित्रे रत्नैः सस्यमिवाम्बुभिः ॥ २.३२.१३ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ କୌଶିକ, ଏହି ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶସ୍ୟ ପୋଷିବା ପରି ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର।
2.32.14
तर्पयस्व महाबाहो गोसहस्रेण राघव।
सुवर्णरजतैश्चैव मणिभिश्च महाधनैः ॥ २.३२.१४ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ରାଘବ, ସହସ୍ର ଗାଈ, ସୁନା-ରୂପା, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଓ ମହାଧନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କର।
2.32.15
कौसल्यां च य आशीर्भिर्भक्तः पर्युपतिष्ठति।
आचार्यस्तैत्तिरीयाणामभिरूपश्च वेदवित् ॥ २.३२.१५ ॥
ଆଶୀର୍ବାଦ ସହ ଭକ୍ତିରେ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ସେବା କରୁଥିବା, ତୈତ୍ତିରୀୟ ଶାଖାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ସୁନ୍ଦର ଓ ବେଦଜ୍ଞ।
2.32.16
तस्य यानं च दासीश्च सौमित्रे सम्प्रदापय।
कौशेयानि च वस्त्राणि यावत् तुष्यति स द्विजः ॥ २.३२.१६ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ତାଙ୍କୁ ଯାନ ଓ ଦାସୀମାନେ ଦିଅ; ସେ ଦ୍ୱିଜ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ପରିମାଣର ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦିଅ।
2.32.17
सूतश्चित्ररथश्चार्यः सचिवः सुचिरोषितः।
तोषयैनं महार्हैश्च रत्नैर्वस्त्रैर्धनैस्तथा ॥ २.३२.१७ ॥
ସୂତ ଚିତ୍ରରଥ, ଆର୍ଯ୍ୟ ଓ ସଚିବ, ଯିଏ ଦୀର୍ଘକାଳ ଆମ ସହ ରହିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ମହାମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଧନ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।
2.32.18
पशुकाभिश्च सर्वाभिर्गवां दशशतेन च।
ये चेमे कठकालापा बहवो दण्डमाणवाः ॥ २.३२.१८ ॥
ସବୁ ପ୍ରକାର ପଶୁଧନ ଓ ଦଶ ସହସ୍ର ଗାଈ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ କଠ-କଳାପ ଶାଖାର ଏହି ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ।
2.32.19
नित्यस्वाध्यायशीलत्वान्नान्यत् कुर्वन्ति किंचन।
अलसाः स्वादुकामाश्च महतां चापि सम्मताः ॥ २.३२.१९ ॥
ନିତ୍ୟ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ରତ ଥିବାରୁ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ଅଳସୁଆ ଓ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଇଚ୍ଛୁକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।
2.32.20
तेषामशीतियानानि रत्नपूर्णानि दापय।
शालिवाहसहस्रं च द्वे शते भद्रकांस्तथा ॥ २.३२.२० ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ରତ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଶୀଟି ଶକଟ ଦିଅ, ଏକ ହଜାର ଚାଉଳ ବହନକାରୀ ଏବଂ ଦୁଇଶହ ଭଦ୍ରକ ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଦିଅ।
2.32.21
व्यञ्जनार्थं च सौमित्रे गोसहस्रमुपाकुरु।
मेखलीनां महासङ्घः कौसल्यां समुपस्थितः।
तेषां सहस्रं सौमित्रे प्रत्येकं सम्प्रदापय ॥ २.३२.२१ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଏକ ହଜାର ଗୋରୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ନିକଟରେ ମେଖଳାଧାରୀ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସମାବେଶ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଏକ ହଜାର (ଗୋରୁ) ଦିଅ।
2.32.22
अम्बा यथा नो नन्देच्च कौसल्या मम दक्षिणाम्।
तथा द्विजातींस्तान् सर्वाल्ँलक्ष्मणार्चय सर्वशः ॥ २.३२.२२ ॥
ଆମ ମାତା କୌଶଲ୍ୟା ମୋ ଦକ୍ଷିଣାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ, ସେହିପରି ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସେହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ସମ୍ମାନ କର।
2.32.23
ततः पुरुषशार्दूलस्तद् धनं लक्ष्मणः स्वयम्।
यथोक्तं ब्राह्मणेन्द्राणामददाद् धनदो यथा ॥ २.३२.२३ ॥
ତା'ପରେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜେ ସେହି ଧନ, କହିବା ପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଧନଦ (କୁବେର) ଯେପରି ଦିଅନ୍ତି।
2.32.24
अथाब्रवीद् बाष्पगलांस्तिष्ठतश्चोपजीविनः।
स प्रदाय बहुद्रव्यमेकैकस्योपजीवनम् ॥ २.३२.२४ ॥
ତା'ପରେ ଲୋତକରେ ଗଳା ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଆଶ୍ରିତମାନଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ। ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ବହୁ ଧନ ଦେଇ ଜୀବିକା ଦେଲେ।
2.32.25
लक्ष्मणस्य च यद् वेश्म गृहं च यदिदं मम।
अशून्यं कार्यमेकैकं यावदागमनं मम ॥ २.३२.२५ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଯାହା ଗୃହ ଏବଂ ଏହି ମୋ ଗୃହ — ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୋ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂନ୍ୟ ନ ରହୁ।
2.32.26
इत्युक्त्वा दुःखितं सर्वं जनं तमुपजीविनम्।
उवाचेदं धनाध्यक्षं धनमानीयतां मम ॥ २.३२.२६ ॥
ଏହିପରି କହି, ଦୁଃଖିତ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରିତଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ସେ ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋର ଧନ ଆଣାଯାଉ।"
2.32.27
ततोऽस्य धनमाजह्रुः सर्व एवोपजीविनः।
स राशिः सुमहांस्तत्र दर्शनीयो ह्यदृश्यत ॥ २.३२.२७ ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରିତମାନେ ତାଙ୍କ ଧନ ଆଣିଲେ। ସେଠାରେ ସେହି ବିଶାଳ, ଦର୍ଶନୀୟ ରାଶି ଦେଖାଗଲା।
2.32.28
ततः स पुरुषव्याघ्रस्तद् धनं सहलक्ष्मणः।
द्विजेभ्यो बालवृद्धेभ्यः कृपणेभ्यो ह्यदापयत् ॥ २.३२.२८ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ସେହି ଧନ ଦ୍ୱିଜ, ବାଳକ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଦୀନଙ୍କୁ ଦେଇଲେ।
2.32.29
तत्रासीत् पिङ्गलो गार्ग्यस्त्रिजटो नाम वै द्विजः।
क्षतवृत्तिर्वने नित्यं फालकुद्दाललाङ्गली ॥ २.३२.२९ ॥
ସେଠାରେ ପିଙ୍ଗଳ ଗାର୍ଗ୍ୟ ନାମକ ତ୍ରିଜଟ ନାମକ ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଥିଲେ। ସେ ବନରେ ସର୍ବଦା ଉଞ୍ଛବୃତ୍ତିରେ ଜୀବନ ଚଳାଉଥିଲେ ଏବଂ ହଳ, କୋଦାଳ ଓ ଲାଙ୍ଗଳ ସହିତ ରହୁଥିଲେ।
2.32.30
तं वृद्धं तरुणी भार्या बालानादाय दारकान्।
अब्रवीद् ब्राह्मणं वाक्यं स्त्रीणां भर्ता हि देवता ॥ २.३२.३० ॥
ସେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଯୁବତୀ ପତ୍ନୀ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏହି କଥା କହିଲେ, କାରଣ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ଦେବତା।
2.32.31
अपास्य फालं कुद्दालं कुरुष्व वचनं मम।
रामं दर्शय धर्मज्ञं यदि किंचिदवाप्स्यसि ॥ २.३२.३१ ॥
ହଳ ଓ କୋଦାଳ ଫୋପାଡ଼ି ମୋ କଥା ମାନ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାମଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କର; ଯଦି କିଛି ପାଇବ ତେବେ ସେଠାରୁ ହିଁ ପାଇବ।
2.32.32
स भार्याया वचः श्रुत्वा शाटीमाच्छाद्य दुश्छदाम्।
स प्रातिष्ठत पन्थानं यत्र रामनिवेशनम् ॥ २.३२.३२ ॥
ପତ୍ନୀର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ଛିଣ୍ଡା ପୁରୁଣା ବସ୍ତ୍ର ଆଚ୍ଛାଦନ କରି ଯେଉଁ ପଥରେ ରାମଙ୍କ ନିବାସ ଥିଲା ସେଇ ପଥରେ ଯାତ୍ରା କଲା।
2.32.33
भृग्वङ्गिरःसमं दीप्त्या त्रिजटं जनसंसदि।
आपञ्चमायाः कक्ष्याया नैतं कश्चिदवारयत् ॥ २.३२.३३ ॥
ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ତ୍ରିଜଟାଧାରୀ ତାକୁ ଜନସମାବେଶ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚମ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ରୋକିଲେ ନାହିଁ।
2.32.34
स राममासाद्य तदा त्रिजटो वाक्यमब्रवीत्।
निर्धनो बहुपुत्रोऽस्मि राजपुत्र महाबल ॥ २.३२.३४ ॥
ତାପରେ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତ୍ରିଜଟ କହିଲା, "ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ହେ ମହାବଳୀ! ମୁଁ ନିର୍ଧନ, ମୋର ଅନେକ ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି।"
2.32.35
क्षतवृत्तिर्वने नित्यं प्रत्यवेक्षस्व मामिति।
तमुवाच ततो रामः परिहाससमन्वितम् ॥ २.३२.३५ ॥
"ମୁଁ ବନରେ ସର୍ବଦା କଷ୍ଟରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରେ; ମୋ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ" ବୋଲି ସେ କହିଲା। ତା ପରେ ରାମ ପରିହାସ ସହିତ ତାକୁ କହିଲେ।
2.32.36
गवां सहस्रमप्येकं न च विश्राणितं मया।
परिक्षिपसि दण्डेन यावत्तावदवाप्स्यसे ॥ २.३२.३६ ॥
"ମୁଁ ହଜାରେ ଗାଈ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ନାହିଁ। ତୁମେ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଯେତେ ଦୂରକୁ ଫିଙ୍ଗିପାରିବ ସେତେ ଗାଈ ପାଇବ।"
2.32.37
स शाटीं परितः कट्यां सम्भ्रान्तः परिवेष्ट्य ताम्।
आविध्य दण्डं चिक्षेप सर्वप्राणेन वेगतः ॥ २.३२.३७ ॥
ସେ ଉତ୍ସାହରେ କଟି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ବସ୍ତ୍ର ବାନ୍ଧି, ଦଣ୍ଡ ଘୁରାଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଓ ବେଗରେ ଫିଙ୍ଗିଲା।
2.32.38
स तीर्त्वा सरयूपारं दण्डस्तस्य कराच्च्युतः।
गोव्रजे बहुसाहस्रे पपातोक्षणसंनिधौ ॥ २.३२.३८ ॥
ସରଯୂ ନଦୀର ଅପର କୂଳ ପାର ହେବା ବେଳେ ତାର ହାତରୁ ଦଣ୍ଡ ଖସି ହଜାର ହଜାର ଗାଈ ଗୋଠରେ, ବଳଦ ନିକଟରେ ପଡ଼ିଗଲା।
2.32.39
तं परिष्वज्य धर्मात्मा आ तस्मात् सरयूतटात्।
आनयामास ता गावस्त्रिजटस्याश्रमं प्रति ॥ २.३२.३९ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ତାକୁ ଆଳିଙ୍ଗନ କରି, ସେହି ସରଯୂ କୂଳରୁ ସେହି ଗାଈମାନଙ୍କୁ ତ୍ରିଜଟଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଆଡ଼କୁ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ।
2.32.40
उवाच च तदा रामस्तं गार्ग्यमभिसान्त्वयन्।
मन्युर्न खलु कर्तव्यः परिहासो ह्ययं मम ॥ २.३२.४० ॥
ସେତେବେଳେ ରାମ ସେହି ଗାର୍ଗ୍ୟଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, 'ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହା କେବଳ ମୋର ପରିହାସ ଥିଲା।'
2.32.41
इदं हि तेजस्तव यद् दुरत्ययं
तदेव जिज्ञासितुमिच्छता मया।
इमं भवानर्थमभिप्रचोदितो
वृणीष्व किंचेदपरं व्यवस्यसि ॥ २.३२.४१ ॥
ତୁମର ଏହି ଦୁର୍ଜୟ ତେଜକୁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ମୁଁ ଏହା କରିଥିଲି; ତୁମେ ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲ। ଯଦି ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହଁ, ବର ମାଗ।
2.32.42
ब्रवीमि सत्येन न ते स्म यन्त्रणां
धनं हि यद्यन्मम विप्रकारणात्।
भवत्सु सम्यक्प्रतिपादनेन
मयार्जितं चैव यशस्करं भवेत् ॥ २.३२.४२ ॥
ସତ୍ୟ ନାମରେ କହୁଛି, ତୁମ ଉପରେ କୌଣସି ବନ୍ଧନ ରଖିବି ନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିମିତ୍ତ ମୋର ଯାହା ଧନ, ତାହା ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ଦାନ କରିବାରେ ମୋର ଉପାର୍ଜିତ ଧନ ଯଶ ଦେଉ।
2.32.43
ततः सभार्यस्त्रिजटो महामुनि-
र्गवामनीकं प्रतिगृह्य मोदितः।
यशोबलप्रीतिसुखोपबृंहिणी-
स्तदाशिषः प्रत्यवदन्महात्मनः ॥ २.३२.४३ ॥
ତା'ପରେ ପତ୍ନୀ ସହିତ ମହାମୁନି ତ୍ରିଜଟ ଗାଈ ଗୋଠକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଯଶ, ବଳ, ପ୍ରୀତି ଓ ସୁଖ ବଢ଼ାଉଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
2.32.44
स चापि रामः प्रतिपूर्णपौरुषो
महाधनं धर्मबलैरुपार्जितम्।
नियोजयामास सुहृज्जने चिराद्
यथार्हसम्मानवचः प्रचोदितः ॥ २.३२.४४ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୌରୁଷ ଥିବା ରାମ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମବଳରେ ଅର୍ଜିତ ସେହି ମହାଧନକୁ, ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନସୂଚକ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ବହୁ ଦିନ ପରେ ସୁହୃଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ।
2.32.45
द्विजः सुहृद् भृत्यजनोऽथवा तदा
दरिद्रभिक्षाचरणश्च यो भवेत्।
न तत्र कश्चिन्न बभूव तर्पितो
यथार्हसम्माननदानसम्भ्रमैः ॥ २.३२.४५ ॥
ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୁହୃଦ୍, ଭୃତ୍ୟଜନ, କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷା କରି ଜୀବନଧାରଣ କରୁଥିବା ଦରିଦ୍ର — ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ, ଦାନ ଓ ଆଦରରେ କେହି ତୃପ୍ତ ହୋଇ ନ ଥିଲେ, ଏପରି ନଥିଲା।