蚁垤《罗摩衍那》 · 篇 2.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.40.1
अथ रामश्च सीता च लक्ष्मणश्च कृताञ्जलिः।
उपसंगृह्य राजानं चक्रुर्दीनाः प्रदक्षिणम् ॥ २.४०.१ ॥
于是罗摩、悉多与罗什曼那合掌走近国王,心怀悲伤,绕行于他的右侧致敬。
2.40.2
तं चापि समनुज्ञाप्य धर्मज्ञः सह सीतया।
राघवः शोकसम्मूढो जननीमभ्यवादयत् ॥ २.४०.२ ॥
罗摩亦向他辞行,这位知法的罗ghava与悉多一同,因悲痛而心神恍惚,向母亲行礼致敬。
2.40.3
अन्वक्षं लक्ष्मणो भ्रातुः कौसल्यामभ्यवादयत्।
अपि मातुः सुमित्राया जग्राह चरणौ पुनः ॥ २.४०.३ ॥
随后罗什曼那跟随兄长向考莎利亚行礼,又握住了母亲苏弥特拉的双足。
2.40.4
तं वन्दमानं रुदती माता सौमित्रिमब्रवीत्।
हितकामा महाबाहुं मूर्ध्न्युपाघ्राय लक्ष्मणम् ॥ २.४०.४ ॥
母亲见他行礼,一边哭泣一边希望他安好,便亲吻这位大臂的苏弥特里·罗什曼那的头顶,对他说道。
2.40.5
सृष्टस्त्वं वनवासाय स्वनुरक्तः सुहृज्जने।
रामे प्रमादं मा कार्षीः पुत्र भ्रातरि गच्छति ॥ २.४०.५ ॥
孩子,你被派去过森林的生活;你对亲友深怀眷恋。兄长罗摩将要离去,你不可对他怠慢。
2.40.6
व्यसनी वा समृद्धो वा गतिरेष तवानघ।
एष लोके सतां धर्मो यज्ज्येष्ठवशगो भवेत् ॥ २.४०.६ ॥
无罪之人啊,无论困顿还是富足,这都是你的道路。世上善人之法,便是顺从长兄。
2.40.7
इदं हि वृत्तमुचितं कुलस्यास्य सनातनम्।
दानं दीक्षा च यज्ञेषु तनुत्यागो मृधेषु हि ॥ २.४०.७ ॥
这是此族永恒而合宜的行为:在祭祀中行布施与受戒,在战场上舍弃身体。
2.40.8
लक्ष्मणं त्वेवमुक्त्वासौ संसिद्धं प्रियराघवम्।
सुमित्रा गच्छ गच्छेति पुनः पुनरुवाच तम् ॥ २.४०.८ ॥
他对坚定而为罗怙后裔所爱的罗什曼那如此说罢,一再对他说:"苏弥special之子,去吧,去吧。"
2.40.9
रामं दशरथं विद्धि मां विद्धि जनकात्मजाम्।
अयोध्यामटवीं विद्धि गच्छ तात यथासुखम् ॥ २.४०.९ ॥
"你应视我为罗摩与十车王;视我为阇那伽之女(悉多);视阿约提亚本身为森林。亲爱的,依你所愿去吧。"
2.40.10
ततः सुमन्त्रः काकुत्स्थं प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्।
विनीतो विनयज्ञश्च मातलिर्वासवं यथा ॥ २.४०.१० ॥
于是苏曼特罗合掌,谦恭而知礼,对迦古斯特ha(罗摩)说了这些话,如同摩多梨对婆娑婆(因陀罗)说话一般。
2.40.11
रथमारोह भद्रं ते राजपुत्र महायशः।
क्षिप्रं त्वां प्रापयिष्यामि यत्र मां राम वक्ष्यसे ॥ २.४०.११ ॥
"请登上战车,愿你吉祥,王子,大名远扬的人。罗摩,你说往哪里去,我便迅速将你送到那里。"
2.40.12
चतुर्दश हि वर्षाणि वस्तव्यानि वने त्वया।
तान्युपक्रमितव्यानि यानि देव्या प्रचोदितः ॥ २.४०.१२ ॥
"十四年你必须住在森林中;王后所催促你做的那些事,你都必须着手去做。"
2.40.13
तं रथं सूर्यसंकाशं सीता हृष्टेन चेतसा।
आरुरोह वरारोहा कृत्वालंकारमात्मनः ॥ २.४०.१३ ॥
美腰的悉多盛装打扮,怀着喜悦的心情登上那辆如太阳般辉煌的战车。
2.40.14
वनवासं हि संख्याय वासांस्याभरणानि च।
भर्तारमनुगच्छन्त्यै सीतायै श्वशुरो ददौ ॥ २.४०.१४ ॥
考虑到森林流放之事,公公把衣物和饰品赠给了跟随丈夫的悉多。
2.40.15
तथैवायुधजातानि भ्रातृभ्यां कवचानि च।
रथोपस्थे प्रविन्यस्य सचर्म कठिनं च यत् ॥ २.४०.१५ ॥
同样,两位兄弟的兵器和铠甲,连同盾牌以及一切坚硬之物,都被放置在战车的底板上。
2.40.16
अथो ज्वलनसंकाशं चामीकरविभूषितम्।
तमारुरुहतुस्तूर्णं भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ २.४०.१६ ॥
接着,两位兄弟罗摩与罗什曼那迅速登上那辆如火焰般闪耀、饰以黄金的战车。
2.40.17
सीतातृतीयानारूढान् दृष्ट्वा रथमचोदयत्।
सुमन्त्रः सम्मतानश्वान् वायुवेगसमाञ्जवे ॥ २.४०.१७ ॥
苏曼陀罗看见他们连同悉多作为第三人已经登车,便催促那些训练有素、速度如风的骏马驾车前行。
2.40.18
प्रयाते तु महारण्यं चिररात्राय राघवे।
बभूव नगरे मूर्च्छा बलमूर्च्छा जनस्य च ॥ २.४०.१८ ॥
罗怙之后为长久流放而前往大森林后,城中与民众陷入一片昏厥,民众的力量也仿佛昏迷了。
2.40.19
तत् समाकुलसम्भ्रान्तं मत्तसंकुपितद्विपम्।
हयसिञ्जितनिर्घोषं पुरमासीन्महास्वनम् ॥ २.४०.१९ ॥
这座被慌乱与混乱笼罩的城市,充满了巨大的喧嚣:发狂愤怒的象群,以及马匹的嘶鸣和蹄声。
2.40.20
ततः सबालवृद्धा सा पुरी परमपीडिता।
राममेवाभिदुद्राव घर्मार्तः सलिलं यथा ॥ २.४०.२० ॥
于是这座城市,连同孩童和老人,极度悲痛,只向罗摩奔去,就像被酷热折磨的人奔向清水。
2.40.21
पार्श्वतः पृष्ठतश्चापि लम्बमानास्तदुन्मुखाः।
बाष्पपूर्णमुखाः सर्वे तमूचुर्भृशनिःस्वनाः ॥ २.४०.२१ ॥
有人从两侧和后面攀附着,面向他,满面泪水,大声地对他说道。
2.40.22
संयच्छ वाजिनां रश्मीन् सूत याहि शनैः शनैः।
मुखं द्रक्ष्याम रामस्य दुर्दर्शं नो भविष्यति ॥ २.४०.२२ ॥
车夫啊,勒住马缰,慢慢地走吧;我们要看罗摩的面容,否则将难以再见。
2.40.23
आयसं हृदयं नूनं राममातुरसंशयम्।
यद् देवगर्भप्रतिमे वनं याति न भिद्यते ॥ २.४०.२३ ॥
罗摩之母的心想必是铁做的,因为她看着如同天神之子的儿子走向森林,心却没有碎裂。
2.40.24
कृतकृत्या हि वैदेही छायेवानुगता पतिम्।
न जहाति रता धर्मे मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ २.४०.२४ ॥
维代希已经完成了她的职责;她如影随形地跟随丈夫。她笃守法度,不会离开他,正如太阳的光辉不离开须弥山。
2.40.25
अहो लक्ष्मण सिद्धार्थः सततं प्रियवादिनम्।
भ्रातरं देवसंकाशं यस्त्वं परिचरिष्यसि ॥ २.४०.२५ ॥
啊,罗什曼那!你真是有福之人,将侍奉那言语总是温和、如同神祇的兄长。
2.40.26
महत्येषा हि ते बुद्धिरेष चाभ्युदयो महान्।
एष स्वर्गस्य मार्गश्च यदेनमनुगच्छसि ॥ २.४०.२६ ॥
你的这份志向何等崇高,这也是伟大的兴盛。你追随他而行,正是通往天界之路。
2.40.27
एवं वदन्तस्ते सोढुं न शेकुर्बाष्पमागतम्।
नरास्तमनुगच्छन्ति प्रियमिक्ष्वाकुनन्दनम् ॥ २.४०.२७ ॥
他们如此说着,已无法忍住涌上来的泪水;众人跟随着那位可爱的、伊克什瓦库家族的欢乐。
2.40.28
अथ राजा वृतः स्त्रीभिर्दीनाभिर्दीनचेतनः।
निर्जगाम प्रियं पुत्रं द्रक्ष्यामीति ब्रुवन् गृहात् ॥ २.४०.२८ ॥
于是心怀忧伤的国王,被悲苦的妇人们簇拥着,一边说着“我要去见我心爱的儿子”,一边走出了宫殿。
2.40.29
शुश्रुवे चाग्रतः स्त्रीणां रुदतीनां महास्वनः।
यथा नादः करेणूनां बद्धे महति कुञ्जरे ॥ २.४०.२९ ॥
前方传来妇人们哭泣的巨大声响,如同大象被缚时母象的哀鸣。
2.40.30
पिता हि राजा काकुत्स्थः श्रीमान् सन्नस्तदा बभौ।
परिपूर्णः शशी काले ग्रहेणोपप्लुतो यथा ॥ २.४०.३० ॥
那时,身为迦古特陀家族光辉之父的国王显得黯淡,如同满月被行星所蚀。
2.40.31
स च श्रीमानचिन्त्यात्मा रामो दशरथात्मजः।
सूतं संचोदयामास त्वरितं वाह्यतामिति ॥ २.४०.३१ ॥
光辉而不可思议之性的十车王之子罗摩催促御者:“速备车驾。”
2.40.32
रामो याहीति तं सूतं तिष्ठेति च जनस्तथा।
उभयं नाशकत् सूतः कर्तुमध्वनि चोदितः ॥ २.४०.३२ ॥
罗摩对御者说“前行”,而众人说“停下”;御者在路上被催促,两者都无法做到。
2.40.33
निर्गच्छति महाबाहौ रामे पौरजनाश्रुभिः।
पतितैरभ्यवहितं प्रणनाश महीरजः ॥ २.४०.३३ ॥
大臂的罗摩出发时,城中百姓落下的泪水使地上的尘土沉降。
2.40.34
रुदिताश्रुपरिद्यूनं हाहाकृतमचेतनम्।
प्रयाणे राघवस्यासीत् पुरं परमपीडितम् ॥ २.४०.३४ ॥
罗怙婆出发之时,城中因哭泣和泪水而憔悴,哀呼“唉呀”,麻木无知,极为痛苦。
2.40.35
सुस्राव नयनैः स्त्रीणामस्रमायाससम्भवम्।
मीनसंक्षोभचलितैः सलिलं पङ्कजैरिव ॥ २.४०.३५ ॥
女子的眼中流下因劳累与悲痛而生的泪水,如同鱼儿搅动的水中,莲花纷纷坠落。
2.40.36
दृष्ट्वा तु नृपतिः श्रीमानेकचित्तगतं पुरम्।
निपपातैव दुःखेन कृत्तमूल इव द्रुमः ॥ २.४०.३६ ॥
见城中百姓同心跟随罗摩而去,光辉的国王悲痛欲绝,如同断根之树般倒下。
2.40.37
ततो हलहलाशब्दो जज्ञे रामस्य पृष्ठतः।
नराणां प्रेक्ष्य राजानं सीदन्तं भृशदुःखितम् ॥ २.४०.३७ ॥
此时罗摩身后响起一片巨大的哀号之声,众人看见国王因极度悲痛而颓然倒下。
2.40.38
हा रामेति जनाः केचिद् राममातेति चापरे।
अन्तःपुरसमृद्धं च क्रोशन्तं पर्यदेवयन् ॥ २.४०.३८ ॥
有人呼喊:“哎呀,罗摩!”,又有人呼喊:“罗摩之母啊!”后宫的妇女也大声哭喊哀号。
2.40.39
अन्वीक्षमाणो रामस्तु विषण्णं भ्रान्तचेतसम्।
राजानं मातरं चैव ददर्शानुगतौ पथि ॥ २.४०.३९ ॥
罗摩回头看去,见国王与母亲在路上跟随着他,神情沮丧,心神迷乱。
2.40.40
स बद्ध इव पाशेन किशोरो मातरं यथा।
धर्मपाशेन संयुक्तः प्रकाशं नाभ्युदैक्षत ॥ २.४०.४० ॥
他仿佛被绳索缚住的幼兽,被法之绳索所束缚,不敢公开地望向母亲。
2.40.41
पदातिनौ च यानार्हावदुःखार्हौ सुखोचितौ।
दृष्ट्वा संचोदयामास शीघ्रं याहीति सारथिम् ॥ २.४०.४१ ॥
他看见二人徒步而行——本应乘车、不应受苦、惯于安逸——便催促御者道:“快走!”
2.40.42
नहि तत् पुरुषव्याघ्रो दुःखजं दर्शनं पितुः।
मातुश्च सहितुं शक्तस्तोत्त्रैर्नुन्न इव द्विपः ॥ २.४०.४२ ॥
人中之虎罗摩无法忍受那源于父母悲苦的景象,正如被刺棒驱赶的象。
2.40.43
प्रत्यगारमिवायान्ती सवत्सा वत्सकारणात्।
बद्धवत्सा यथा धेनू राममाताभ्यधावत ॥ २.४०.४३ ॥
如同母牛因小牛被拴住而奔回家中,罗摩之母也奔向他。
2.40.44
तथा रुदन्तीं कौसल्यां रथं तमनुधावतीम्।
क्रोशन्तीं राम रामेति हा सीते लक्ष्मणेति च ॥ २.४०.४४ ॥
如此哭泣,考撒利亚追赶那车,呼喊着:“罗摩!罗摩!”“哎呀,悉多!”以及“罗什曼那!”
2.40.45
रामलक्ष्मणसीतार्थं स्रवन्तीं वारि नेत्रजम्।
असकृत् प्रैक्षत स तां नृत्यन्तीमिव मातरम् ॥ २.४०.४५ ॥
为罗摩、罗什曼那和悉多而流下泪水,他一次又一次望着那仿佛在舞动的母亲。
2.40.46
तिष्ठेति राजा चुक्रोश याहि याहीति राघवः।
सुमन्त्रस्य बभूवात्मा चक्रयोरिव चान्तरा ॥ २.४०.४६ ॥
国王喊道:“停下!”罗怙之后说:“走吧,走吧!”苏曼特拉的心仿佛夹在两个车轮之间。
2.40.47
नाश्रौषमिति राजानमुपालब्धोऽपि वक्ष्यसि।
चिरं दुःखस्य पापिष्ठमिति रामस्तमब्रवीत् ॥ २.४०.४७ ॥
你要告诉国王:“我没有听见。”即使受到责备;也要说:“这个罪人(罗摩)长期带来痛苦。”罗摩这样对他说。
2.40.48
स रामस्य वचः कुर्वन्ननुज्ञाप्य च तं जनम्।
व्रजतोऽपि हयान् शीघ्रं चोदयामास सारथिः ॥ २.४०.४८ ॥
御者遵从罗摩的话,与众人告别,在马匹启程之际便迅速驱策它们。
2.40.49
न्यवर्तत जनो राज्ञो रामं कृत्वा प्रदक्षिणम्।
मनसाप्याशुवेगेन न न्यवर्तत मानुषम् ॥ २.४०.४९ ॥
国王的臣民绕行罗摩一周后返回;然而他们心中疾速前行,却未曾从那人中之杰处返回。
2.40.50
यमिच्छेत् पुनरायातं नैनं दूरमनुव्रजेत्।
इत्यमात्या महाराजमूचुर्दशरथं वचः ॥ २.४०.५० ॥
“你所愿其再归的人,不应远远地跟随。”大臣们就这样对大王十车说了这些话。
2.40.51
तेषां वचः सर्वगुणोपपन्नः
प्रस्विन्नगात्रः प्रविषण्णरूपः।
निशम्य राजा कृपणः सभार्यो
व्यवस्थितस्तं सुतमीक्षमाणः ॥ २.४०.५१ ॥
国王听了他们的话,他具备一切美德,身上汗流浃背,面容憔悴,与王后一同悲惨地站在那里,凝视着他的儿子。