Vālmīki-Rāmāyaṇa · Sarga 2.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.40.1
अथ रामश्च सीता च लक्ष्मणश्च कृताञ्जलिः।
उपसंगृह्य राजानं चक्रुर्दीनाः प्रदक्षिणम् ॥ २.४०.१ ॥
Dann näherten sich Rāma, Sītā und Lakṣmaṇa dem König mit gefalteten Händen und umschritten ihn betrübt, ihn zur Rechten haltend.
2.40.2
तं चापि समनुज्ञाप्य धर्मज्ञः सह सीतया।
राघवः शोकसम्मूढो जननीमभ्यवादयत् ॥ २.४०.२ ॥
Nachdem er auch von ihm Abschied genommen hatte, grüßte der Rāghava, Kenner des Dharma, zusammen mit Sītā, von Kummer verwirrt, seine Mutter.
2.40.3
अन्वक्षं लक्ष्मणो भ्रातुः कौसल्यामभ्यवादयत्।
अपि मातुः सुमित्राया जग्राह चरणौ पुनः ॥ २.४०.३ ॥
Dann grüßte Lakṣmaṇa, seinem Bruder folgend, Kausalyā und ergriff erneut die Füße seiner Mutter Sumitrā.
2.40.4
तं वन्दमानं रुदती माता सौमित्रिमब्रवीत्।
हितकामा महाबाहुं मूर्ध्न्युपाघ्राय लक्ष्मणम् ॥ २.४०.४ ॥
Als sie ihn sich verneigen sah, weinte die Mutter, die sein Wohl wollte, roch am Haupt des starkarmigen Saumitri Lakṣmaṇa und sprach zu ihm.
2.40.5
सृष्टस्त्वं वनवासाय स्वनुरक्तः सुहृज्जने।
रामे प्रमादं मा कार्षीः पुत्र भ्रातरि गच्छति ॥ २.४०.५ ॥
Sohn, du wirst in den Wald geschickt; du bist deinen Freunden und Verwandten zugetan. Wenn dein Bruder Rāma geht, sei ihm gegenüber nicht achtlos.
2.40.6
व्यसनी वा समृद्धो वा गतिरेष तवानघ।
एष लोके सतां धर्मो यज्ज्येष्ठवशगो भवेत् ॥ २.४०.६ ॥
O Makelloser, ob im Unglück oder im Wohlstand, dies ist dein Weg. Auf der Welt ist das Dharma der Guten, dem Ältesten untergeben zu sein.
2.40.7
इदं हि वृत्तमुचितं कुलस्यास्य सनातनम्।
दानं दीक्षा च यज्ञेषु तनुत्यागो मृधेषु हि ॥ २.४०.७ ॥
Dies ist das ewige und angemessene Verhalten dieses Geschlechts: Geben und Weihegelübde bei den Opfern, und die Hingabe des Leibes in den Schlachten.
2.40.8
लक्ष्मणं त्वेवमुक्त्वासौ संसिद्धं प्रियराघवम्।
सुमित्रा गच्छ गच्छेति पुनः पुनरुवाच तम् ॥ २.४०.८ ॥
So zu Lakṣmaṇa gesprochen, dem Standhaften, dem Rāghava lieb war, sagte er immer wieder zu ihm: "Geh, Sohn der Sumitrā, geh."
2.40.9
रामं दशरथं विद्धि मां विद्धि जनकात्मजाम्।
अयोध्यामटवीं विद्धि गच्छ तात यथासुखम् ॥ २.४०.९ ॥
"Betrachte mich als Rāma und Daśaratha; betrachte mich als die Tochter Janakas (Sītā); betrachte Ayodhyā selbst als den Wald. Lieber, geh, wie es dir behagt."
2.40.10
ततः सुमन्त्रः काकुत्स्थं प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्।
विनीतो विनयज्ञश्च मातलिर्वासवं यथा ॥ २.४०.१० ॥
Da sprach Sumantra, demütig und der Höflichkeit kundig, mit gefalteten Händen diese Worte zu Kākutstha (Rāma), wie Mātali zu Vāsava (Indra) sprach.
2.40.11
रथमारोह भद्रं ते राजपुत्र महायशः।
क्षिप्रं त्वां प्रापयिष्यामि यत्र मां राम वक्ष्यसे ॥ २.४०.११ ॥
"Besteige den Wagen, dir sei Glück beschieden, königlicher Sohn von großem Ruhm. Schnell werde ich dich dorthin bringen, wohin du, Rāma, mich heißen wirst."
2.40.12
चतुर्दश हि वर्षाणि वस्तव्यानि वने त्वया।
तान्युपक्रमितव्यानि यानि देव्या प्रचोदितः ॥ २.४०.१२ ॥
"Vierzehn Jahre musst du im Wald wohnen; jene Unternehmungen, zu denen die Königin dich angetrieben hat, musst du beginnen."
2.40.13
तं रथं सूर्यसंकाशं सीता हृष्टेन चेतसा।
आरुरोह वरारोहा कृत्वालंकारमात्मनः ॥ २.४०.१३ ॥
Sītā, die schönhüftige, mit Schmuck geschmückt, stieg mit fröhlichem Herzen auf jenen sonnengleichen Wagen.
2.40.14
वनवासं हि संख्याय वासांस्याभरणानि च।
भर्तारमनुगच्छन्त्यै सीतायै श्वशुरो ददौ ॥ २.४०.१४ ॥
In Erwägung des Waldexils gab der Schwiegervater Sītā, die ihrem Gatten folgte, Gewänder und Schmuck.
2.40.15
तथैवायुधजातानि भ्रातृभ्यां कवचानि च।
रथोपस्थे प्रविन्यस्य सचर्म कठिनं च यत् ॥ २.४०.१५ ॥
Ebenso wurden die Waffensätze und Rüstungen für die beiden Brüder, mit Schilden und allem Harten, auf den Boden des Wagens gelegt.
2.40.16
अथो ज्वलनसंकाशं चामीकरविभूषितम्।
तमारुरुहतुस्तूर्णं भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ २.४०.१६ ॥
Dann bestiegen die beiden Brüder Rāma und Lakṣmaṇa eilig jenen Wagen, der wie Feuer loderte und mit Gold geschmückt war.
2.40.17
सीतातृतीयानारूढान् दृष्ट्वा रथमचोदयत्।
सुमन्त्रः सम्मतानश्वान् वायुवेगसमाञ्जवे ॥ २.४०.१७ ॥
Als er sah, dass sie mit Sītā als Dritter aufgestiegen waren, trieb Sumantra die wohlgeübten Pferde, schnell wie der Wind, an, den Wagen zu lenken.
2.40.18
प्रयाते तु महारण्यं चिररात्राय राघवे।
बभूव नगरे मूर्च्छा बलमूर्च्छा जनस्य च ॥ २.४०.१८ ॥
Als Rāghava zum großen Wald für ein langes Exil aufbrach, fiel Ohnmacht über die Stadt und das Volk, und auch die Kraft des Volkes sank in Ohnmacht.
2.40.19
तत् समाकुलसम्भ्रान्तं मत्तसंकुपितद्विपम्।
हयसिञ्जितनिर्घोषं पुरमासीन्महास्वनम् ॥ २.४०.१९ ॥
Jene Stadt, von Aufregung und Verwirrung erfüllt, erdröhnte in gewaltigem Getöse: tobende, erzürnte Elefanten und das Wiehern und Hufgetrappel der Pferde.
2.40.20
ततः सबालवृद्धा सा पुरी परमपीडिता।
राममेवाभिदुद्राव घर्मार्तः सलिलं यथा ॥ २.४०.२० ॥
Da lief jene Stadt mit Kindern und Alten, tief bekümmert, zu Rāma allein, wie ein von der Hitze gequälter Mensch zum Wasser eilt.
2.40.21
पार्श्वतः पृष्ठतश्चापि लम्बमानास्तदुन्मुखाः।
बाष्पपूर्णमुखाः सर्वे तमूचुर्भृशनिःस्वनाः ॥ २.४०.२१ ॥
An den Seiten und von hinten sich anklammernd, die Gesichter ihm zugewandt und voller Tränen, riefen alle laut zu ihm.
2.40.22
संयच्छ वाजिनां रश्मीन् सूत याहि शनैः शनैः।
मुखं द्रक्ष्याम रामस्य दुर्दर्शं नो भविष्यति ॥ २.४०.२२ ॥
Wagenlenker, halte die Zügel der Pferde und fahre langsam, langsam; wir wollen Rāmas Antlitz sehen, sonst wird es uns schwer werden, es zu erblicken.
2.40.23
आयसं हृदयं नूनं राममातुरसंशयम्।
यद् देवगर्भप्रतिमे वनं याति न भिद्यते ॥ २.४०.२३ ॥
Gewiss ist das Herz von Rāmas Mutter aus Eisen, denn sie sieht ihren Sohn, gleich einem Göttersohn, in den Wald gehen, und es zerbricht nicht.
2.40.24
कृतकृत्या हि वैदेही छायेवानुगता पतिम्।
न जहाति रता धर्मे मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ २.४०.२४ ॥
Vaidehī hat ihre Pflicht erfüllt; wie ein Schatten folgt sie ihrem Gatten. Dem Dharma ergeben, verlässt sie ihn nicht, wie das Sonnenlicht den Meru nicht verlässt.
2.40.25
अहो लक्ष्मण सिद्धार्थः सततं प्रियवादिनम्।
भ्रातरं देवसंकाशं यस्त्वं परिचरिष्यसि ॥ २.४०.२५ ॥
Ach, Lakṣmaṇa! Glücklich bist du, denn du wirst deinem Bruder dienen, der stets liebevoll spricht und einem Gott gleicht.
2.40.26
महत्येषा हि ते बुद्धिरेष चाभ्युदयो महान्।
एष स्वर्गस्य मार्गश्च यदेनमनुगच्छसि ॥ २.४०.२६ ॥
Groß ist dieser dein Entschluss, und dies ist ein großer Aufstieg. Der Weg, den du ihm folgend gehst, ist der Weg zum Himmel.
2.40.27
एवं वदन्तस्ते सोढुं न शेकुर्बाष्पमागतम्।
नरास्तमनुगच्छन्ति प्रियमिक्ष्वाकुनन्दनम् ॥ २.४०.२७ ॥
So sprechend konnten sie die aufsteigenden Tränen nicht zurückhalten; die Menschen folgten dem geliebten Wonnespender des Ikṣvāku-Geschlechts.
2.40.28
अथ राजा वृतः स्त्रीभिर्दीनाभिर्दीनचेतनः।
निर्जगाम प्रियं पुत्रं द्रक्ष्यामीति ब्रुवन् गृहात् ॥ २.४०.२८ ॥
Da ging der König mit betrübtem Herzen, umgeben von jammernden Frauen, aus dem Palast und sprach: »Ich werde meinen geliebten Sohn sehen.«
2.40.29
शुश्रुवे चाग्रतः स्त्रीणां रुदतीनां महास्वनः।
यथा नादः करेणूनां बद्धे महति कुञ्जरे ॥ २.४०.२९ ॥
Vorne hörte man den großen Lärm der weinenden Frauen, wie das Trompeten der Elefantenkühe, wenn ein großer Elefant gefesselt wird.
2.40.30
पिता हि राजा काकुत्स्थः श्रीमान् सन्नस्तदा बभौ।
परिपूर्णः शशी काले ग्रहेणोपप्लुतो यथा ॥ २.४०.३० ॥
Da erschien der König, der glorreiche Vater des Kākutstha-Geschlechts, verdunkelt, wie der Vollmond, von einem Planeten ergriffen.
2.40.31
स च श्रीमानचिन्त्यात्मा रामो दशरथात्मजः।
सूतं संचोदयामास त्वरितं वाह्यतामिति ॥ २.४०.३१ ॥
Und Rāma, glanzvoll und von unfassbarem Wesen, Sohn des Daśaratha, drängte den Wagenlenker: »Man spanne den Wagen eilig an.«
2.40.32
रामो याहीति तं सूतं तिष्ठेति च जनस्तथा।
उभयं नाशकत् सूतः कर्तुमध्वनि चोदितः ॥ २.४०.३२ ॥
»Fahre weiter«, sagte Rāma zum Wagenlenker, und die Leute sagten: »Bleib stehen.« Unfähig, beides zu tun, vermochte der Wagenlenker, auf dem Weg gedrängt, keines von beiden.
2.40.33
निर्गच्छति महाबाहौ रामे पौरजनाश्रुभिः।
पतितैरभ्यवहितं प्रणनाश महीरजः ॥ २.४०.३३ ॥
Als der starkarmige Rāma aufbrach, wurde der Staub der Erde von den fallenden Tränen der Stadtbewohner niedergeschlagen.
2.40.34
रुदिताश्रुपरिद्यूनं हाहाकृतमचेतनम्।
प्रयाणे राघवस्यासीत् पुरं परमपीडितम् ॥ २.४०.३४ ॥
Bei Rāghavas Abschied war die Stadt, erschöpft von Weinen und Tränen, »wehe, wehe« rufend und wie betäubt, zutiefst gepeinigt.
2.40.35
सुस्राव नयनैः स्त्रीणामस्रमायाससम्भवम्।
मीनसंक्षोभचलितैः सलिलं पङ्कजैरिव ॥ २.४०.३५ ॥
Aus den Augen der Frauen flossen Tränen, geboren aus Mühe und Kummer, wie Lotusblüten, die aus dem von Fischen aufgewühlten Wasser fallen.
2.40.36
दृष्ट्वा तु नृपतिः श्रीमानेकचित्तगतं पुरम्।
निपपातैव दुःखेन कृत्तमूल इव द्रुमः ॥ २.४०.३६ ॥
Als er sah, dass die Stadt einmütig Rāma folgte, stürzte der glanzvolle König vor Kummer nieder wie ein Baum mit abgeschnittener Wurzel.
2.40.37
ततो हलहलाशब्दो जज्ञे रामस्य पृष्ठतः।
नराणां प्रेक्ष्य राजानं सीदन्तं भृशदुःखितम् ॥ २.४०.३७ ॥
Da erhob sich hinter Rāma ein großes Klagegeschrei, als die Menschen den König zusammensinken sahen, tief von Schmerz getroffen.
2.40.38
हा रामेति जनाः केचिद् राममातेति चापरे।
अन्तःपुरसमृद्धं च क्रोशन्तं पर्यदेवयन् ॥ २.४०.३८ ॥
Einige riefen: »Wehe, Rāma!«, andere: »O Mutter Rāmas!« Auch die Frauen des inneren Palastes schrien und klagten laut.
2.40.39
अन्वीक्षमाणो रामस्तु विषण्णं भ्रान्तचेतसम्।
राजानं मातरं चैव ददर्शानुगतौ पथि ॥ २.४०.३९ ॥
Als Rāma zurückblickte, sah er auf dem Weg den König und seine Mutter, die ihm folgten, niedergeschlagen und verwirrt im Geist.
2.40.40
स बद्ध इव पाशेन किशोरो मातरं यथा।
धर्मपाशेन संयुक्तः प्रकाशं नाभ्युदैक्षत ॥ २.४०.४० ॥
Wie ein junges Tier, mit einer Schlinge gebunden, gebunden von der Schlinge des Dharma, wagte er nicht, seine Mutter offen anzusehen.
2.40.41
पदातिनौ च यानार्हावदुःखार्हौ सुखोचितौ।
दृष्ट्वा संचोदयामास शीघ्रं याहीति सारथिम् ॥ २.४०.४१ ॥
Als er die beiden zu Fuß sah — eines Wagens würdig, des Leids unwürdig, an Bequemlichkeit gewöhnt — trieb er den Wagenlenker an: »Fahr schnell!«
2.40.42
नहि तत् पुरुषव्याघ्रो दुःखजं दर्शनं पितुः।
मातुश्च सहितुं शक्तस्तोत्त्रैर्नुन्न इव द्विपः ॥ २.४०.४२ ॥
Der Tiger unter den Menschen konnte jenen Anblick, aus dem Leid des Vaters und der Mutter geboren, nicht ertragen — wie ein mit Stacheln angetriebener Elefant.
2.40.43
प्रत्यगारमिवायान्ती सवत्सा वत्सकारणात्।
बद्धवत्सा यथा धेनू राममाताभ्यधावत ॥ २.४०.४३ ॥
Wie eine Kuh, deren Kalb angebunden ist, zurück zum Stall rennt um ihres Kalbes willen, so lief Rāmas Mutter ihm nach.
2.40.44
तथा रुदन्तीं कौसल्यां रथं तमनुधावतीम्।
क्रोशन्तीं राम रामेति हा सीते लक्ष्मणेति च ॥ २.४०.४४ ॥
So weinend lief Kausalyā diesem Wagen nach und rief: »Rāma! Rāma!« »Ach, Sītā!« und »Lakṣmaṇa!«
2.40.45
रामलक्ष्मणसीतार्थं स्रवन्तीं वारि नेत्रजम्।
असकृत् प्रैक्षत स तां नृत्यन्तीमिव मातरम् ॥ २.४०.४५ ॥
Tränen vergießend um Rāma, Lakṣmaṇa und Sītā, blickte er immer wieder auf seine Mutter, die wie tanzend schien.
2.40.46
तिष्ठेति राजा चुक्रोश याहि याहीति राघवः।
सुमन्त्रस्य बभूवात्मा चक्रयोरिव चान्तरा ॥ २.४०.४६ ॥
»Halt!« rief der König; »Fahr, fahr!« sprach Rāghava. Sumantras Geist war wie zwischen zwei Rädern gefangen.
2.40.47
नाश्रौषमिति राजानमुपालब्धोऽपि वक्ष्यसि।
चिरं दुःखस्य पापिष्ठमिति रामस्तमब्रवीत् ॥ २.४०.४७ ॥
Sag dem König: »Ich habe es nicht gehört«, auch wenn man dich tadelt; und sag auch: »Dieser Schlimmste (Rāma) hat lange Leid verursacht« — so sprach Rāma zu ihm.
2.40.48
स रामस्य वचः कुर्वन्ननुज्ञाप्य च तं जनम्।
व्रजतोऽपि हयान् शीघ्रं चोदयामास सारथिः ॥ २.४०.४८ ॥
Die Worte Rāmas erfüllend und von dem Volk Abschied nehmend, trieb der Wagenlenker die Pferde schnell an, während sie schon fortzogen.
2.40.49
न्यवर्तत जनो राज्ञो रामं कृत्वा प्रदक्षिणम्।
मनसाप्याशुवेगेन न न्यवर्तत मानुषम् ॥ २.४०.४९ ॥
Das Volk des Königs kehrte zurück, nachdem es Rāma umkreist hatte; doch im Geiste, mit raschem Schritt gehend, kehrte es von diesem Besten der Menschen nicht zurück.
2.40.50
यमिच्छेत् पुनरायातं नैनं दूरमनुव्रजेत्।
इत्यमात्या महाराजमूचुर्दशरथं वचः ॥ २.४०.५० ॥
„Wen man wieder zurückkehren sehen will, dem sollte man nicht weit folgen.“ So sprachen die Minister diese Worte zum großen König Daśaratha.
2.40.51
तेषां वचः सर्वगुणोपपन्नः
प्रस्विन्नगात्रः प्रविषण्णरूपः।
निशम्य राजा कृपणः सभार्यो
व्यवस्थितस्तं सुतमीक्षमाणः ॥ २.४०.५१ ॥
Als er ihre Worte hörte, stand der König, mit allen Tugenden begabt, den Körper von Schweiß durchnässt und das Antlitz niedergeschlagen, dort elend mit seiner Gemahlin und blickte auf seinen Sohn.