ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.9.1
एवमुक्ता तु कैकेयी क्रोधेन ज्वलितानना।
दीर्घमुष्णं विनिःश्वस्य मन्थरामिदमब्रवीत् ॥ २.९.१ ॥
そう言われたカイケーイーは、怒りで顔を燃え立たせ、長く熱いため息をついてマンタラーにこう言った。
2.9.2
अद्य राममितः क्षिप्रं वनं प्रस्थापयाम्यहम्।
यौवराज्येन भरतं क्षिप्रमद्याभिषेचये ॥ २.९.२ ॥
今日のうちにラーマをここから急いで森へ送り、今日のうちにバラタを皇太子として速やかに灌頂させます。
2.9.3
इदं त्विदानीं सम्पश्य केनोपायेन साधये।
भरतः प्राप्नुयाद् राज्यं न तु रामः कथंचन ॥ २.९.३ ॥
さあ見ておくれ、どんな手段でバラタが王国を得られるように、そしてラーマが決して得られないようにできるかを。
2.9.4
एवमुक्ता तु सा देव्या मन्थरा पापदर्शिनी।
रामार्थमुपहिंसन्ती कैकेयीमिदमब्रवीत् ॥ २.९.४ ॥
王妃にそう言われたマンタラーは、悪事を見る者として、ラーマの利益を損ないながらカイケーイーにこう言った。
2.9.5
हन्तेदानीं प्रपश्य त्वं कैकेयि श्रूयतां वचः।
यथा ते भरतो राज्यं पुत्रः प्राप्स्यति केवलम् ॥ २.९.५ ॥
さあよく見ておくれ、カイケーイーよ。私の言葉を聞いて、あなたの息子バラタだけが王国を得られるように。
2.9.6
किं न स्मरसि कैकेयि स्मरन्ती वा निगूहसे।
यदुच्यमानमात्मार्थं मत्तस्त्वं श्रोतुमिच्छसि ॥ २.९.६ ॥
カイケーイーよ、覚えていないのか。それとも覚えていながら隠しているのか。自分自身のために私が言うことを、あなたは私から聞きたがっている。
2.9.7
मयोच्यमानं यदि ते श्रोतुं छन्दो विलासिनि।
श्रूयतामभिधास्यामि श्रुत्वा चैतद् विधीयताम् ॥ २.९.७ ॥
艶やかな方よ、私が言うことを聞きたいのなら聞きなさい。私は述べよう。聞いたなら、これを実行しなさい。
2.9.8
श्रुत्वैवं वचनं तस्या मन्थरायास्तु कैकयी।
किंचिदुत्थाय शयनात् स्वास्तीर्णादिदमब्रवीत् ॥ २.९.८ ॥
マンタラーのこの言葉を聞いて、カイケーイーは少し身を起こし、整えられた寝台から言った。
2.9.9
कथयस्व ममोपायं केनोपायेन मन्थरे।
भरतः प्राप्नुयाद् राज्यं न तु रामः कथंचन ॥ २.९.९ ॥
マンタラーよ、どのような方策によってバラタが王国を得て、ラーマが決して得ないようになるのか、私に教えておくれ。
2.9.10
एवमुक्ता तदा देव्या मन्थरा पापदर्शिनी।
रामार्थमुपहिंसन्ती कैकेयीमिदमब्रवीत् ॥ २.९.१० ॥
王妃がこのように言うと、ラーマに害を及ぼそうとする邪悪な眼を持つマンタラーは、カイケーイーにこう言った。
2.9.11
पुरा देवासुरे युद्धे सह राजर्षिभिः पतिः।
अगच्छत् त्वामुपादाय देवराजस्य साह्यकृत् ॥ २.९.११ ॥
昔、神々と阿修羅の戦いで、あなたの夫は王仙たちと共に、あなたを伴って神々の王を助けに行った。
2.9.12
दिशमास्थाय कैकेयि दक्षिणां दण्डकान् प्रति।
वैजयन्तमिति ख्यातं पुरं यत्र तिमिध्वजः ॥ २.९.१२ ॥
カイケーイーよ、南の方角、ダンダカの森へ向かったところに、ヴァイジャヤンタという名で知られる都があり、そこにティミドヴァジャが住んでいた。
2.9.13
स शम्बर इति ख्यातः शतमायो महासुरः।
ददौ शक्रस्य संग्रामं देवसङ्घैरनिर्जितः ॥ २.९.१३ ॥
百の幻術を持つ大阿修羅、シャンバラとして知られ、神々の軍勢にも打ち負かされなかった彼は、インドラと戦った。
2.9.14
तस्मिन् महति संग्रामे पुरुषान् क्षतविक्षतान्।
रात्रौ प्रसुप्तान् घ्नन्ति स्म तरसापास्य राक्षसाः ॥ २.९.१४ ॥
その大戦で、負傷し傷ついた男たちを、ラークシャサたちは素早く脇へ押しのけ、夜眠っている者を殺した。
2.9.15
तत्राकरोन्महायुद्धं राजा दशरथस्तदा।
असुरैश्च महाबाहुः शस्त्रैश्च शकलीकृतः ॥ २.९.१५ ॥
その時、大腕の王ダシャラタは阿修羅と大戦をし、武器によって粉々に切り刻まれた。
2.9.16
अपवाह्य त्वया देवि संग्रामान्नष्टचेतनः।
तत्रापि विक्षतः शस्त्रैः पतिस्ते रक्षितस्त्वया ॥ २.९.१६ ॥
王妃よ、意識を失った夫をあなたは戦場から運び出した。そこでも武器で傷ついたあなたの夫を、あなたが守ったのだ。
2.9.17
तुष्टेन तेन दत्तौ ते द्वौ वरौ शुभदर्शने।
स त्वयोक्तः पतिर्देवि यदेच्छेयं तदा वरम् ॥ २.९.१७ ॥
吉祥の相の方よ、彼は喜んであなたに二つの恩恵を授けた。王妃よ、あなたはその夫に言った。「私が望む時に、その恩恵を求めます」と。
2.9.18
गृह्णीयां तु तदा भर्तस्तथेत्युक्तं महात्मना।
अनभिज्ञा ह्यहं देवि त्वयैव कथितं पुरा ॥ २.९.१८ ॥
「その時、私はそれを受け取ろう」——これに対し、その偉大な方は「そうしよう」と答えた。王妃よ、私はそれを知らなかった。あなたが以前にそう言っていたのだから。
2.9.19
कथैषा तव तु स्नेहान्मनसा धार्यते मया।
रामाभिषेकसम्भारान्निगृह्य विनिवर्तय ॥ २.९.१९ ॥
あなたへの愛情から、私はこの事を胸に秘めてきました。ラーマの即位式の準備を止め、取りやめさせなさい。
2.9.20
तौ च याचस्व भर्तारं भरतस्याभिषेचनम्।
प्रव्राजनं च रामस्य वर्षाणि च चतुर्दश ॥ २.९.२० ॥
その二つの願いを王に求めなさい。バラタの即位と、ラーマの十四年の追放です。
2.9.21
चतुर्दश हि वर्षाणि रामे प्रव्राजिते वनम्।
प्रजाभावगतस्नेहः स्थिरः पुत्रो भविष्यति ॥ २.९.२१ ॥
ラーマが森へ十四年間追放されれば、民の愛情は確かにあなたの息子に定まり、彼は揺るぎない王となるでしょう。
2.9.22
क्रोधागारं प्रविश्याद्य क्रुद्धेवाश्वपतेः सुते।
शेष्वानन्तर्हितायां त्वं भूमौ मलिनवासिनी ॥ २.९.२२ ॥
アシュヴァパティの娘よ、今すぐ怒りの間に入り、怒った様子で、汚れた衣をまとい、地に身を隠して横たわりなさい。
2.9.23
मा स्मैनं प्रत्युदीक्षेथा मा चैनमभिभाषथाः।
रुदन्ती पार्थिवं दृष्ट्वा जगत्यां शोकलालसा ॥ २.९.२३ ॥
王を見ても、期待をこめて彼を見てはならず、彼に話しかけてもいけません。地上で泣き、悲しみを求めるふりをしなさい。
2.9.24
दयिता त्वं सदा भर्तुरत्र मे नास्ति संशयः।
त्वत्कृते च महाराजो विशेदपि हुताशनम् ॥ २.९.२४ ॥
あなたは常に夫に愛されてきました、それは疑いありません。あなたのためなら、大王は火の中にさえ入るでしょう。
2.9.25
न त्वां क्रोधयितुं शक्तो न क्रुद्धां प्रत्युदीक्षितुम्।
तव प्रियार्थं राजा तु प्राणानपि परित्यजेत् ॥ २.९.२५ ॥
王はあなたを怒らせることもできず、怒ったあなたを見返すこともできません。あなたを喜ばせるためなら、王は命さえ捨てるでしょう。
2.9.26
न ह्यतिक्रमितुं शक्तस्तव वाक्यं महीपतिः।
मन्दस्वभावे बुध्यस्व सौभाग्यबलमात्मनः ॥ २.९.२६ ॥
王はあなたの言葉を踏み越えることなど、到底できません。単純な心の方よ、ご自身の幸運の力を悟りなさい。
2.9.27
मणिमुक्तासुवर्णानि रत्नानि विविधानि च।
दद्याद् दशरथो राजा मा स्म तेषु मनः कृथाः ॥ २.९.२७ ॥
ダシャラタ王は宝石や真珠、黄金、さまざまな宝玉を与えるかもしれません。しかし、それらに心を寄せてはなりません。
2.9.28
यौ तौ देवासुरे युद्धे वरौ दशरथो ददौ।
तौ स्मारय महाभागे सोऽर्थो न त्वा क्रमेदति ॥ २.९.२८ ॥
神々とアスラの戦いで、ダシャラタ王があなたに与えた二つの恩恵を、王に思い出させなさい、大いなる幸運の方よ。その目的はあなたを見逃さないでしょう。
2.9.29
यदा तु ते वरं दद्यात् स्वयमुत्थाप्य राघवः।
व्यवस्थाप्य महाराजं त्वमिमं वृणुया वरम् ॥ २.९.२९ ॥
ラグヴァ（ラーガヴァ）自らがあなたに恩恵を与えようとするとき、偉大な王を助け起こして座らせ、そしてこの恩恵を選びなさい。
2.9.30
रामप्रव्रजनं दूरं नव वर्षाणि पञ्च च।
भरतः क्रियतां राजा पृथिव्यां पार्थिवर्षभ ॥ २.९.३० ॥
ラーマは十四年間、遠くへ追放されますように。そしてバラタを大地の王にしてください。王の中の雄牛よ。
2.9.31
चतुर्दश हि वर्षाणि रामे प्रव्राजिते वनम्।
रूढश्च कृतमूलश्च शेषं स्थास्यति ते सुतः ॥ २.९.३१ ॥
ラーマが森へ追放されれば十四年が過ぎ、あなたの息子は根を深く張って確固たる地位を保つでしょう。
2.9.32
रामप्रव्राजनं चैव देवि याचस्व तं वरम्।
एवं सेत्स्यन्ति पुत्रस्य सर्वार्थास्तव कामिनि ॥ २.९.३२ ॥
王妃よ、ラーマの追放を恩典として求めなさい。そうすればあなたの息子のすべての望みは叶うでしょう、愛しい人よ。
2.9.33
एवं प्रव्राजितश्चैव रामोऽरामो भविष्यति।
भरतश्च गतामित्रस्तव राजा भविष्यति ॥ २.९.३३ ॥
こうしてラーマが追放されれば、彼は喜びを失い、敵のいなくなったバラタがあなたの王となるでしょう。
2.9.34
येन कालेन रामश्च वनात् प्रत्यागमिष्यति।
अन्तर्बहिश्च पुत्रस्ते कृतमूलो भविष्यति ॥ २.९.३४ ॥
ラーマが森から帰るまでに、あなたの息子は内にも外にも根を固めているでしょう。
2.9.35
संगृहीतमनुष्यश्च सुहृद्भिः साकमात्मवान्।
प्राप्तकालं नु मन्येऽहं राजानं वीतसाध्वसा ॥ २.९.३५ ॥
友とともに民の心を掴み、自らを律するバラタが、恐れなく王となる時が来たと私は思います。
2.9.36
रामाभिषेकसंकल्पान्निगृह्य विनिवर्तय।
अनर्थमर्थरूपेण ग्राहिता सा ततस्तया ॥ २.९.३६ ॥
ラーマの戴冠の決意を押しとどめ、それを引き返させよ。こうして災いは利益の姿で彼女に受け入れさせられ、そして彼女はそれを受け入れた。
2.9.37
हृष्टा प्रतीता कैकेयी मन्थरामिदमब्रवीत्।
सा हि वाक्येन कुब्जायाः किशोरीवोत्पथं गता ॥ २.९.३७ ॥
喜び安心したカイケーyī はマンタラーにこう言った。せむしの女の言葉によって、彼女は少女のように正道を外れていた。
2.9.38
कैकेयी विस्मयं प्राप्य परं परमदर्शना।
प्रज्ञां ते नावजानामि श्रेष्ठे श्रेष्ठाभिधायिनि ॥ २.९.३८ ॥
大いに驚いたカイケーyī は、卓越した眼力をもって言った。「優れた人よ、優れたことを語る人よ、私はあなたの知恵を軽んじません。」
2.9.39
पृथिव्यामसि कुब्जानामुत्तमा बुद्धिनिश्चये।
त्वमेव तु ममार्थेषु नित्ययुक्ता हितैषिणी ॥ २.९.३९ ॥
地上のせむしの女の中で、あなたは確かな判断において最も優れている。そして私の事に常に専念し、私の利益を求めるのはあなただけだ。
2.9.40
नाहं समवबुद्ध्येयं कुब्जे राज्ञश्चिकीर्षितम्।
सन्ति दुःसंस्थिताः कुब्जाः वक्राः परमपापिकाः ॥ २.९.४० ॥
せむしの女よ、私は王の意図を理解できない。せむしの女は醜く、ねじれており、極めて邪悪なものだ。
2.9.41
त्वं पद्ममिव वातेन संनता प्रियदर्शना।
उरस्तेऽभिनिविष्टं वै यावत् स्कन्धात् समुन्नतम् ॥ २.९.४१ ॥
風に揺れる蓮のように、見る者を喜ばせる。あなたの胸はしっかりと据わり、肩までよく盛り上がっている。
2.9.42
अधस्ताच्चोदरं शान्तं सुनाभमिव लज्जितम्।
प्रतिपूर्णं च जघनं सुपीनौ च पयोधरौ ॥ २.९.४२ ॥
下腹は静かで美しい臍があり、恥じらうかのようだ。腰は豊かで、両の乳房はとても豊満だ。
2.9.43
विमलेन्दुसमं वक्त्रमहो राजसि मन्थरे।
जघनं तव निर्मृष्टं रशनादामभूषितम् ॥ २.९.४३ ॥
ああ、マンタラーよ、汚れなき月のようにお前の顔はなんと輝いていることか！腰飾りで飾られたお前の腰は磨かれて輝いている。
2.9.44
जङ्घे भृशमुपन्यस्ते पादौ च व्यायतावुभौ।
त्वमायताभ्यां सक्थिभ्यां मन्थरे क्षौमवासिनी ॥ २.९.४४ ॥
ああ、マンタラーよ、お前のすねはとても整っており、両足は長い。麻の衣をまとい、長い腿で輝いている。
2.9.45
अग्रतो मम गच्छन्ती राजसेऽतीव शोभने।
आसन् याः शम्बरे मायाः सहस्रम् असुराधिपे ॥ २.९.४५ ॥
ああ、美しい人よ、私の前を歩くお前は非常に輝いている。阿修羅王シャンバラにあった千の幻術は、お前の中にもある。
2.9.46
हृदये ते निविष्टास् ता भूयश् चान्याः सहस्रशः।
तदेव स्थगु यद् दीर्घं रथ-घोणम् इवायतम् ॥ २.९.४६ ॥
それらの幻術はお前の心に宿っており、さらに幾千もの他の幻術もある。戦車の轅のように長いお前の瘤もまた、その一つなのだ。
2.9.47
मतयः क्षत्र-विद्याश् च मायाश्चात्र वसन्ति ते।
अत्र तेऽहं प्रमोक्ष्यामि मालां कुब्जे हिरण्मयीम् ॥ २.९.४७ ॥
ああ、せむしの女よ、お前の中には策略、武術、そして幻術が宿っている。だからここで、この金の花輪をお前に授けよう。
2.9.48
अभिषिक्ते च भरते राघवे च वनं गते।
जात्येन च सुवर्णेन सुनिष्टप्तेन सुन्दरि ॥ २.९.४८ ॥
バラタが即位し、ラーガヴァ（ラーマ）が森へ去った時、美しい人よ、私は上質で火によく精錬された金でできた飾りを、お前に与えよう。
2.9.49
लब्धार्था च प्रतीता च लेपयिष्यामि ते स्थगु।
मुखे च तिलकं चित्रं जातरूपमयं शुभम् ॥ २.९.४९ ॥
カイケーイーはマンタラーに言う。「あなたの望みは叶い、信頼されている。あなたの体に白檀の膏を塗らせ、顔には金でできた美しく吉祥な印をつけさせましょう。」
2.9.50
कारयिष्यामि ते कुब्जे शुभान्याभरणानि च।
परिधाय शुभे वस्त्रे देवतेव चरिष्यसि ॥ २.९.५० ॥
「せむしの女よ、あなたのために美しい装飾品を作らせましょう。美しい衣をまとえば、あなたは女神のように歩くでしょう。」
2.9.51
चन्द्रमाह्वयमानेन मुखेनाप्रतिमानना।
गमिष्यसि गतिं मुख्यां गर्वयन्ती द्विषज्जने ॥ २.९.५१ ॥
「月に挑むようなあなたの顔は並ぶもののないものとなり、敵の前で誇らかに、すぐれた歩みで進むでしょう。」
2.9.52
तवापि कुब्जाः कुब्जायाः सर्वाभरणभूषिताः।
पादौ परिचरिष्यन्ति यथैव त्वं सदा मम ॥ २.९.५२ ॥
「あなたのせむしの侍女たちも、あらゆる装飾品で飾られ、あなたがいつも私に仕えるように、あなたの足に仕えるでしょう。」
2.9.53
शयानां शयने शुभ्रे वेद्यामग्निशिखामिव ॥ २.९.५३ ॥
「白く輝く寝台に横たわるあなたは、祭壇の上の火炎のように見える。」
2.9.54
गतोदके सेतुबन्धो न कल्याणि विधीयते।
उत्तिष्ठ कुरु कल्याणं राजानमनुदर्शय ॥ २.९.५४ ॥
「めでたき方よ、水が流れ去った後に堰を築くことはありません。さあ起きて、良いことをなさい。王に御姿をお見せなさい。」
2.9.55
तथा प्रोत्साहिता देवी गत्वा मन्थरया सह।
क्रोधागारं विशालाक्षी सौभाग्यमदगर्विता ॥ २.९.५५ ॥
このように促された大きな目の王妃は、幸運の驕りに誇り高ぶり、マンタラーとともに怒りの間へ向かった。
2.9.56
अनेकशतसाहस्रं मुक्ताहारं वराङ्गना।
अवमुच्य वरार्हाणि शुभान्याभरणानि च ॥ २.९.५६ ॥
その美しい女性は、何千もの真珠の首飾りと、最上の吉祥な装身具を外した。
2.9.57
तदा हेमोपमा तत्र कुब्जावाक्यवशंगता।
संविश्य भूमौ कैकेयी मन्थरामिदमब्रवीत् ॥ २.९.५७ ॥
その時、金色の姿のカイケーイーは、せむしの女の言葉に従い、地に身を横たえてマンタラーにこう言った。
2.9.58
इह वा मां मृतां कुब्जे
नृपायावेदयिष्यसि।
वनं तु राघवे प्राप्ते
भरतः प्राप्स्यते क्षितिम् ॥ २.९.५८ ॥
せむしの女よ、私がここで死んだと王に報告するのか。ラーガヴァが森へ行けば、バラタが大地を得るだろう。
2.9.59
सुवर्णेन न मे ह्यर्थो
न रत्नैर्न च भोजनैः।
एष मे जीवितस्यान्तो
रामो यद्यभिषिच्यते ॥ २.९.५९ ॥
私には金も宝石も食べ物も要らない。ラーマが灌頂されるなら、それこそ私の命の終わりだ。
2.9.60
ततः पुनस्तां महिषीं महीक्षितो
वचोभिरत्यर्थमहापराक्रमैः।
उवाच कुब्जा भरतस्य मातरं
हितं वचो राममुपेत्य चाहितम् ॥ २.९.६० ॥
そこでせむしの女は、王の正妃であるバラタの母に、極めて勇ましい言葉で、ラーマにとっては害となるが、（彼女にとって）益となる言葉を再び語った。
2.9.61
प्रपत्स्यते राज्यमिदं हि राघवो
यदि ध्रुवं त्वं ससुता च तप्स्यसे।
ततो हि कल्याणि यतस्व तत् तथा
यथा सुतस्ते भरतोऽभिषेक्ष्यते ॥ २.९.६१ ॥
もしラーガヴァがこの王国を得れば、あなたと息子は必ず苦しむでしょう。ゆえに吉祥なる女よ、あなたの息子バラタが即位するよう努めなさい。
2.9.62
तथातिविद्धा महिषीति कुब्जया
समाहता वागिषुभिर्मुहुर्मुहुः।
विधाय हस्तौ हृदयेऽतिविस्मिता
शशंस कुब्जां कुपिता पुनः पुनः ॥ २.९.६२ ॥
クブジャーの言葉の矢に幾度も射抜かれた王妃は、大いに驚き、両手を胸に当て、怒ってせむしの女に何度も言った。
2.9.63
यमस्य वा मां विषयं गतामितो
निशम्य कुब्जे प्रतिवेदयिष्यसि।
वनं गते वा सुचिराय राघवे
समृद्धकामो भरतो भविष्यति ॥ २.९.६३ ॥
せむしの女よ、私がここから閻魔の国へ去ったと聞けば、あなたがそれを報告するでしょう。あるいは、ラーガヴァが長く森へ行った後、バラタは望みを叶えることになるでしょう。
2.9.64
अहं हि नैवास्तरणानि न स्रजो
न चन्दनं नाञ्जनपानभोजनम्।
न किंचिदिच्छामि न चेह जीवनं
न चेदितो गच्छति राघवो वनम् ॥ २.९.६४ ॥
もしラーガヴァがここから森へ行かないのなら、私は寝具も花輪も白檀も眼膏も飲食も望みません。何も望まず、ここで生きることも望みません。
2.9.65
अथैवमुक्त्वा वचनं सुदारुणं
निधाय सर्वाभरणानि भामिनी।
असंस्कृतामास्तरणेन मेदिनीं
तदाधिशिश्ये पतितेव किंनरी ॥ २.९.६५ ॥
このように極めて残酷な言葉を述べ、すべての装身具を置いて、夫人は敷物のない大地に、倒れた女のキンナラのように横たわった。
2.9.66
उदीर्णसंरम्भतमोवृतानना
तदावमुक्तोत्तममाल्यभूषणा।
नरेन्द्रपत्नी विमना बभूव सा
तमोवृता द्यौरिव मग्नतारका ॥ २.९.६६ ॥
そのとき激しい怒りの闇に覆われた顔で、彼女は見事な花飾りと装身具を投げ捨て、王妃は沈んだ心となった。星々が沈んだ闇に包まれた空のように。