Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.93.1
तया महत्या यायिन्या ध्वजिन्या वनवासिनः ।
अर्द्दिता यूथपा मत्ताः सयूथाः सम्प्रदुद्रुवुः ॥ २.९३.१ ॥
Acosados por aquel gran ejército en marcha, los líderes de manadas enfurecidos de los habitantes del bosque huyeron en todas direcciones con sus rebaños.
2.93.2
ऋक्षाः पृषतसङ्घाश्च रुरवश्च समतन्तः ।
दृश्यन्ते वनराजीषु गिरिष्वपि नदीषु च ॥ २.९३.२ ॥
Osos, manadas de ciervos moteados y ciervos ruru, dispersos por el miedo, se ven entre las hileras de árboles del bosque, en las montañas y junto a los ríos.
2.93.3
स सम्प्रतस्थे धर्मात्मा प्रीतो दशरथात्मजः ।
वृतो महत्या नादिन्या सेनया चतुरङ्गया ॥ २.९३.३ ॥
Aquel hijo de Daśaratha, de alma recta, partió complacido, rodeado por el gran ejército cuadrúple que rugía.
2.93.4
सागरौघनिभा सेना भरतस्य महात्मनः ।
महीं सञ्छादयामास प्रावृषि द्यामिवाम्बुदः ॥ २.९३.४ ॥
El ejército del magnánimo Bharata era como una inundación del océano; como una nube cubre el cielo en la estación de lluvias, cubrió la tierra.
2.93.5
चिरकालमित्यनेन कदाचिल्लक्ष्यत इति गम्यते ॥ २.९३.५ ॥
Por la palabra "durante mucho tiempo" se entiende que esto se ve en ciertos momentos.
2.93.6
स यात्वा दूरमध्वानं सुपरिश्रान्तवाहनः ।
उवाच भरतः श्रीमान् वसिष्ठं मन्त्रिणां वरम् ॥ २.९३.६ ॥
Habiendo recorrido un largo camino, con sus monturas muy fatigadas, el glorioso Bharata habló a Vasiṣṭha, el mejor de los consejeros.
2.93.7
यादृशं लक्ष्यते रूपं यथा चैव श्रुतं मया ।
व्यक्तं प्राप्ताः स्म तं देशं भरद्वाजो यमब्रवीत् ॥ २.९३.७ ॥
Tal como se ve la forma y como lo oí, hemos llegado claramente a aquella región que describió Bharadvāja.
2.93.8
अयं गिरिश्चित्रकूट इयं मन्दाकिनी नदी ।
एतत् प्रकाशते दूरान्नीलमेघनिभं वनम् ॥ २.९३.८ ॥
Esta es la montaña Citrakūṭa, este es el río Mandākinī. Desde lejos este bosque resplandece como una nube azul oscura.
2.93.9
गिरेः सानूनि रम्याणि चित्रकूटस्य सम्प्रति ।
वारणैरवमृद्यन्ते मामकैः पर्वतोपमैः ॥ २.९३.९ ॥
Las hermosas laderas de la montaña Citrakūṭa están siendo pisoteadas ahora por mis elefantes, semejantes a montañas.
2.93.10
मुञ्चन्ति कुसुमान्येते नगाः पर्वतसानुषु ।
नीला इवातपापाये तोयं तोयधरा घनाः ॥ २.९३.१० ॥
En las laderas de la montaña estos árboles derraman sus flores, como nubes azules cargadas de agua al final del calor.
2.93.11
किन्नराचरितं देशं पश्य शत्रुघ्न पर्वतम् ।
मृगैः समन्तादाकीर्णं मकरैरिव सागरम् ॥ २.९३.११ ॥
Mira, Śatrughna, este monte y región frecuentada por los kinnaras, sembrado por todas partes de ciervos, como el océano de monstruos marinos.
2.93.12
एते मृगगणा भान्ति शीघ्रवेगाः प्रचोदिताः ।
वायुप्रविद्धा शरदि मेघराजिरिवाम्बरे ॥ २.९३.१२ ॥
Estos rebaños de ciervos, rápidos y empujados hacia adelante, brillan como hileras de nubes en el cielo de otoño, impulsadas por el viento.
2.93.13
कुर्वन्ति कुसुमापीडान् शिरस्सु सुरभीनमी ।
मेघप्रकाशैः फलकैर्दाक्षिणात्या यथा नराः ॥ २.९३.१३ ॥
Como los hombres del sur, llevan en la cabeza guirnaldas de flores fragantes y portan escudos brillantes como nubes.
2.93.14
निष्कूजमिव भूत्वेदं वनं घोरप्रदर्शनम् ।
अयोध्येव जनाकीर्णा सम्प्रति प्रतिभाति मा ॥ २.९३.१४ ॥
Este bosque, ahora silencioso de cantos de aves y de aspecto terrible, me parece Ayodhyā llena de gente.
2.93.15
खुरैरुदीरितो रेणुर्दिवं प्रच्छाद्य तिष्ठति ।
तं वहत्यनिलः शीघ्रं कुर्वन्निव मम प्रियम् ॥ २.९३.१५ ॥
El polvo levantado por los cascos cubre el cielo y se mantiene allí; el viento lo arrastra con rapidez, como si hiciera algo que me complace.
2.93.16
स्यन्दनांस्तुरगोपेतान् सूतमुख्यैरधिष्ठितान् ।
एतान् सम्पततः शीघ्रं पश्य शत्रुघ्न कानने ॥ २.९३.१६ ॥
¡Oh Śatrughna, mira estos carros que se acercan rápidamente por el bosque, uncidos con caballos y conducidos por los principales aurigas!
2.93.17
एतान् वित्रासितान् पश्य बर्हिणः प्रियदर्शनान् ।
एतमाविशतः शीघ्रमधिवासं पतत्ऺित्रणः ॥ २.९३.१७ ॥
Mira estos pavos reales asustados, hermosos de ver; estas aves entran rápidamente en esta morada.
2.93.18
अतिमात्रमयं देशो मनोज्ञः प्रतिभाति मा ।
तापसानां निवासो ऽयं व्यक्तं स्वर्गपथो यथा ॥ २.९३.१८ ॥
Este lugar me parece sumamente hermoso; es la morada de los ascetas, claramente como el camino al cielo.
2.93.19
मृगा मृगीभिः सहिता बहवः पृषता वने ।
मनोज्ञरूपा लक्ष्यन्ते कुसुमैरिव चित्रिताः ॥ २.९३.१९ ॥
En el bosque se ven muchos ciervos moteados junto a sus hembras, de forma hermosa, como si estuvieran pintados con flores.
2.93.20
साधुसैन्याः प्रतिष्ठन्तां विचिन्वन्तु च कानने ।
यथा तौ पुरुषव्याघ्रौ दृश्येते रामलक्ष्मणौ ॥ २.९३.२० ॥
Que los buenos soldados partan y busquen en el bosque, para que aquellos dos tigres entre los hombres, Rāma y Lakṣmaṇa, sean vistos.
2.93.21
भरतस्य वचः श्रुत्वा पुरुषाः शस्त्रपाणयः ।
विविशुस्तद्वनं शूरा धूमं च ददृशुस्ततः ॥ २.९३.२१ ॥
Al oír las palabras de Bharata, los valientes con armas en mano entraron en aquel bosque y desde allí vieron humo.
2.93.22
ते समालोक्य धूमाग्रमूचुर्भरतमागताः ।
नामनुष्ये भवत्याग्निर्व्यक्तमत्रैव राघवौ ॥ २.९३.२२ ॥
Al ver la cima del humo, vinieron y dijeron a Bharata: "Donde no hay hombres no hay fuego; sin duda los dos Rāghavas están aquí mismo."
2.93.23
अथ नात्र नरव्याघ्रौ राजपुत्रौ परन्तपौ ।
मन्ये रामोपमाः सन्ति व्यक्तमत्र तपस्विनः ॥ २.९३.२३ ॥
Ahora, esos dos príncipes, tigres entre los hombres, abrasadores de enemigos, no están aquí. Creo que aquí hay ascetas semejantes a Rāma; es evidente.
2.93.24
तच्छ्रुत्वा भरतस्तेषां वचनं साधुसम्मतम् ।
सैन्यानुवाच सर्वांस्तानमित्रबलमर्दनः ॥ २.९३.२४ ॥
Al oír aquellas palabras aprobadas por los buenos, Bharata, aplastador de las fuerzas enemigas, habló a todos los soldados.
2.93.25
यत्ता भवन्तस्तिष्ठन्तु नेतो गन्तव्यमग्रतः ।
अहमेव गमिष्यामि सुमन्त्रो गुरुरेव च ॥ २.९३.२५ ॥
Estad todos preparados; no avancéis desde aquí. Iré yo solo, y también Sumantra y el maestro.
2.93.26
एवमुक्तास्ततः सर्वे तत्र तस्थुः समन्ततः ।
भरतो यत्र धूमाग्रं तत्र दृष्टिं समादधात् ॥ २.९३.२६ ॥
Así avisados, todos se quedaron de pie allí por todas partes; y Bharata fijó su mirada donde estaba la punta del humo.
2.93.27
व्यवस्थिता या भरतेन सा चमूर्निरीक्षमाणापि च धूममग्रतः ।
बभूव हृष्टा नचिरेण जानती प्रियस्य रामस्य समागमं तदा ॥ २.९३.२७ ॥
Aquel ejército dispuesto por Bharata, mirando el humo al frente, se alegró, sabiendo que pronto se encontraría con su amado Rāma.