ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.93.1
तया महत्या यायिन्या ध्वजिन्या वनवासिनः ।
अर्द्दिता यूथपा मत्ताः सयूथाः सम्प्रदुद्रुवुः ॥ २.९३.१ ॥
ಆ ಮಹಾ ಚಲಿಸುವ ಸೇನೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಕಾಡಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಯೂಥಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹಿಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಓಡಿದವು.
2.93.2
ऋक्षाः पृषतसङ्घाश्च रुरवश्च समतन्तः ।
दृश्यन्ते वनराजीषु गिरिष्वपि नदीषु च ॥ २.९३.२ ॥
ಕರಡಿಗಳು, ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ರುರು ಜಿಂಕೆಗಳು ಭಯದಿಂದ ಚದುರಿ ಕಾಡಿನ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ.
2.93.3
स सम्प्रतस्थे धर्मात्मा प्रीतो दशरथात्मजः ।
वृतो महत्या नादिन्या सेनया चतुरङ्गया ॥ २.९३.३ ॥
ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ದಶರಥನ ಮಗ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಟನು; ಗರ್ಜಿಸುವ ಮಹಾ ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು.
2.93.4
सागरौघनिभा सेना भरतस्य महात्मनः ।
महीं सञ्छादयामास प्रावृषि द्यामिवाम्बुदः ॥ २.९३.४ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನ ಸೇನೆ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರವಾಹದಂತಿತ್ತು; ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಘ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಅದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.
2.93.5
चिरकालमित्यनेन कदाचिल्लक्ष्यत इति गम्यते ॥ २.९३.५ ॥
"ಚಿರಕಾಲ" ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
2.93.6
स यात्वा दूरमध्वानं सुपरिश्रान्तवाहनः ।
उवाच भरतः श्रीमान् वसिष्ठं मन्त्रिणां वरम् ॥ २.९३.६ ॥
ದೂರದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ, ವಾಹನಗಳು ಬಹಳ ದಣಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಮಾನ್ ಭರತನು ಮಂತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.93.7
यादृशं लक्ष्यते रूपं यथा चैव श्रुतं मया ।
व्यक्तं प्राप्ताः स्म तं देशं भरद्वाजो यमब्रवीत् ॥ २.९३.७ ॥
ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ರೂಪದಂತೆ, ಭರದ್ವಾಜರು ವರ್ಣಿಸಿದ ಆ ದೇಶವನ್ನು ನಾವು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿದ್ದೇವೆ.
2.93.8
अयं गिरिश्चित्रकूट इयं मन्दाकिनी नदी ।
एतत् प्रकाशते दूरान्नीलमेघनिभं वनम् ॥ २.९३.८ ॥
ಇದು ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತ, ಇದು ಮಂದಾಕಿನೀ ನದಿ. ದೂರದಿಂದಲೇ ಈ ಕಾಡು ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
2.93.9
गिरेः सानूनि रम्याणि चित्रकूटस्य सम्प्रति ।
वारणैरवमृद्यन्ते मामकैः पर्वतोपमैः ॥ २.९३.९ ॥
ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತದ ರಮಣೀಯ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಈಗ ಪರ್ವತಸದೃಶ ನನ್ನ ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ.
2.93.10
मुञ्चन्ति कुसुमान्येते नगाः पर्वतसानुषु ।
नीला इवातपापाये तोयं तोयधरा घनाः ॥ २.९३.१० ॥
ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮರಗಳು ಹೂಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿವೆ; ಬಿಸಿಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿದ ನೀಲಿ ಮೇಘಗಳು ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ.
2.93.11
किन्नराचरितं देशं पश्य शत्रुघ्न पर्वतम् ।
मृगैः समन्तादाकीर्णं मकरैरिव सागरम् ॥ २.९३.११ ॥
ಶತ್ರುಘ್ನನೇ, ಕಿನ್ನರರು ಸಂಚರಿಸುವ ಈ ದೇಶ ಮತ್ತು ಪರ್ವತವನ್ನು ನೋಡು; ಮಕರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಾಗರದಂತೆ ಇದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜಿಂಕೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
2.93.12
एते मृगगणा भान्ति शीघ्रवेगाः प्रचोदिताः ।
वायुप्रविद्धा शरदि मेघराजिरिवाम्बरे ॥ २.९३.१२ ॥
ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಜಿಂಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಆಕಾಶದ ಮೇಘಸಾಲಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
2.93.13
कुर्वन्ति कुसुमापीडान् शिरस्सु सुरभीनमी ।
मेघप्रकाशैः फलकैर्दाक्षिणात्या यथा नराः ॥ २.९३.१३ ॥
ದಕ್ಷಿಣದವರಂತೆ ಇವರು ತಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಗಂಧಿತ ಹೂಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮೇಘಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಗುರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
2.93.14
निष्कूजमिव भूत्वेदं वनं घोरप्रदर्शनम् ।
अयोध्येव जनाकीर्णा सम्प्रति प्रतिभाति मा ॥ २.९३.१४ ॥
ಈಗ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗಿಲ್ಲದೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ಕಾಡು, ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಂತೆ ನನಗೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ.
2.93.15
खुरैरुदीरितो रेणुर्दिवं प्रच्छाद्य तिष्ठति ।
तं वहत्यनिलः शीघ्रं कुर्वन्निव मम प्रियम् ॥ २.९३.१५ ॥
ಗೊರಸುಗಳಿಂದ ಎದ್ದ ಧೂಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ನಿಂತಿದೆ; ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಗಾಳಿ ಅದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿದೆ.
2.93.16
स्यन्दनांस्तुरगोपेतान् सूतमुख्यैरधिष्ठितान् ।
एतान् सम्पततः शीघ्रं पश्य शत्रुघ्न कानने ॥ २.९३.१६ ॥
ಶತ್ರುಘ್ನನೇ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ರಥಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಇವಕ್ಕೆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾರಥಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2.93.17
एतान् वित्रासितान् पश्य बर्हिणः प्रियदर्शनान् ।
एतमाविशतः शीघ्रमधिवासं पतत्ऺित्रणः ॥ २.९३.१७ ॥
ಭಯಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನವಿಲುಗಳನ್ನು ನೋಡು, ಅವು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿವೆ; ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಈ ಆವಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿವೆ.
2.93.18
अतिमात्रमयं देशो मनोज्ञः प्रतिभाति मा ।
तापसानां निवासो ऽयं व्यक्तं स्वर्गपथो यथा ॥ २.९३.१८ ॥
ಈ ಸ್ಥಳ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದೆ; ಇದು ತಪಸ್ವಿಗಳ ನಿವಾಸ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದ ದಾರಿಯಂತಿದೆ.
2.93.19
मृगा मृगीभिः सहिता बहवः पृषता वने ।
मनोज्ञरूपा लक्ष्यन्ते कुसुमैरिव चित्रिताः ॥ २.९३.१९ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಜಿಂಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಅನೇಕ ಚುಕ್ಕೆಯ ಜಿಂಕೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ; ಸುಂದರ ರೂಪದ ಅವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ತೋರುತ್ತಿವೆ.
2.93.20
साधुसैन्याः प्रतिष्ठन्तां विचिन्वन्तु च कानने ।
यथा तौ पुरुषव्याघ्रौ दृश्येते रामलक्ष्मणौ ॥ २.९३.२० ॥
ಒಳ್ಳೆಯ ಸೈನಿಕರು ಹೊರಟು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲಿ; ಆ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ.
2.93.21
भरतस्य वचः श्रुत्वा पुरुषाः शस्त्रपाणयः ।
विविशुस्तद्वनं शूरा धूमं च ददृशुस्ततः ॥ २.९३.२१ ॥
ಭರತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಶೂರರು ಆ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಕಂಡರು.
2.93.22
ते समालोक्य धूमाग्रमूचुर्भरतमागताः ।
नामनुष्ये भवत्याग्निर्व्यक्तमत्रैव राघवौ ॥ २.९३.२२ ॥
ಅವರು ಹೊಗೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಬಂದು ಭರತನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಮನುಷ್ಯರಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಬೆಂಕಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲೇ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರು ಇದ್ದಾರೆ."
2.93.23
अथ नात्र नरव्याघ्रौ राजपुत्रौ परन्तपौ ।
मन्ये रामोपमाः सन्ति व्यक्तमत्र तपस्विनः ॥ २.९३.२३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜಕುಮಾರರು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವರು ಇಲ್ಲ. ರಾಮನಂತಹ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟ.
2.93.24
तच्छ्रुत्वा भरतस्तेषां वचनं साधुसम्मतम् ।
सैन्यानुवाच सर्वांस्तानमित्रबलमर्दनः ॥ २.९३.२४ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವ ಭರತನು ಸಜ್ಜನರು ಒಪ್ಪುವ ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಎಲ್ಲ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.93.25
यत्ता भवन्तस्तिष्ठन्तु नेतो गन्तव्यमग्रतः ।
अहमेव गमिष्यामि सुमन्त्रो गुरुरेव च ॥ २.९३.२५ ॥
ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಿ; ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಡಿ. ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ಸುಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಗುರುವೂ ಸಹ.
2.93.26
एवमुक्तास्ततः सर्वे तत्र तस्थुः समन्ततः ।
भरतो यत्र धूमाग्रं तत्र दृष्टिं समादधात् ॥ २.९३.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲೇ ಸುತ್ತಲೂ ನಿಂತರು. ಭರತನು ಹೊಗೆಯ ತುದಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಕಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟನು.
2.93.27
व्यवस्थिता या भरतेन सा चमूर्निरीक्षमाणापि च धूममग्रतः ।
बभूव हृष्टा नचिरेण जानती प्रियस्य रामस्य समागमं तदा ॥ २.९३.२७ ॥
ಭರತನಿಂದ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಸೈನ್ಯ ಮುಂದೆ ಹೊಗೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಿಯ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭೇಟಿ ಆಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿತು.