ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.93.1
तया महत्या यायिन्या ध्वजिन्या वनवासिनः ।
अर्द्दिता यूथपा मत्ताः सयूथाः सम्प्रदुद्रुवुः ॥ २.९३.१ ॥
ସେହି ବିଶାଳ ଚାଲୁଥିବା ସେନାଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ବନବାସୀ ମତ୍ତ ଯୂଥପତିମାନେ ନିଜ ନିଜ ଦଳ ସହିତ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
2.93.2
ऋक्षाः पृषतसङ्घाश्च रुरवश्च समतन्तः ।
दृश्यन्ते वनराजीषु गिरिष्वपि नदीषु च ॥ २.९३.२ ॥
ଭାଲୁ, ଚିତ୍ରିତ ହରିଣର ଦଳ ଓ ରୁରୁ ହରିଣ ଭୟରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ବନଶ୍ରେଣୀରେ, ପର୍ବତରେ ଓ ନଦୀରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
2.93.3
स सम्प्रतस्थे धर्मात्मा प्रीतो दशरथात्मजः ।
वृतो महत्या नादिन्या सेनया चतुरङ्गया ॥ २.९३.३ ॥
ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ଦଶରଥପୁତ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କଲେ; ଗର୍ଜୁଥିବା ମହାନ ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ସେନାଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ।
2.93.4
सागरौघनिभा सेना भरतस्य महात्मनः ।
महीं सञ्छादयामास प्रावृषि द्यामिवाम्बुदः ॥ २.९३.४ ॥
ମହାତ୍ମା ଭରତଙ୍କ ସେନା ସମୁଦ୍ରର ପ୍ରବାହ ପରି ଥିଲା; ବର୍ଷାଋତୁରେ ମେଘ ଆକାଶ ଢାଙ୍କିଦିଏ ସେପରି ତାହା ପୃଥିବୀକୁ ଢାଙ୍କିଦେଲା।
2.93.5
चिरकालमित्यनेन कदाचिल्लक्ष्यत इति गम्यते ॥ २.९३.५ ॥
"ଚିରକାଳ" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଯାଏ ଯେ ଏହା କେବେ କେବେ ଦେଖାଯାଏ।
2.93.6
स यात्वा दूरमध्वानं सुपरिश्रान्तवाहनः ।
उवाच भरतः श्रीमान् वसिष्ठं मन्त्रिणां वरम् ॥ २.९३.६ ॥
ଦୂର ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଯାନବାହନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହେବାରେ ଶ୍ରୀମାନ ଭରତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.93.7
यादृशं लक्ष्यते रूपं यथा चैव श्रुतं मया ।
व्यक्तं प्राप्ताः स्म तं देशं भरद्वाजो यमब्रवीत् ॥ २.९३.७ ॥
ମୁଁ ଶୁଣିଥିବା ଓ ଏବେ ଦିଶୁଥିବା ରୂପ ଅନୁସାରେ, ଭରଦ୍ବାଜ ଯେଉଁ ଦେଶର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ସେଠାରେ ଆମେ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ପହଞ୍ଚିଛୁ।
2.93.8
अयं गिरिश्चित्रकूट इयं मन्दाकिनी नदी ।
एतत् प्रकाशते दूरान्नीलमेघनिभं वनम् ॥ २.९३.८ ॥
ଏହା ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତ, ଏହା ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ। ଦୂରରୁ ହିଁ ଏହି ବନ ନୀଳ ମେଘ ପରି ଦିଶୁଛି।
2.93.9
गिरेः सानूनि रम्याणि चित्रकूटस्य सम्प्रति ।
वारणैरवमृद्यन्ते मामकैः पर्वतोपमैः ॥ २.९३.९ ॥
ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତର ରମଣୀୟ ଢାଲମାନ ଏବେ ପର୍ବତସଦୃଶ ମୋ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଳିତ ହେଉଛନ୍ତି।
2.93.10
मुञ्चन्ति कुसुमान्येते नगाः पर्वतसानुषु ।
नीला इवातपापाये तोयं तोयधरा घनाः ॥ २.९३.१० ॥
ପର୍ବତ ଢାଲରେ ଏହି ଗଛମାନେ ଫୁଲ ବର୍ଷାଉଛନ୍ତି; ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷରେ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀଳ ମେଘ ଯେପରି ବର୍ଷା କରନ୍ତି।
2.93.11
किन्नराचरितं देशं पश्य शत्रुघ्न पर्वतम् ।
मृगैः समन्तादाकीर्णं मकरैरिव सागरम् ॥ २.९३.११ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, କିନ୍ନରମାନେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଏହି ଦେଶ ଓ ପର୍ବତକୁ ଦେଖ; ମକରମାନଙ୍କଠାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ପରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ମୃଗମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
2.93.12
एते मृगगणा भान्ति शीघ्रवेगाः प्रचोदिताः ।
वायुप्रविद्धा शरदि मेघराजिरिवाम्बरे ॥ २.९३.१२ ॥
ଶୀଘ୍ର ବେଗରେ ଧାବମାନ ଏହି ମୃଗଗଣ ଶରତ୍ କାଳରେ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ଆକାଶର ମେଘପଂକ୍ତି ପରି ଦୀପ୍ତି ପାଉଛନ୍ତି।
2.93.13
कुर्वन्ति कुसुमापीडान् शिरस्सु सुरभीनमी ।
मेघप्रकाशैः फलकैर्दाक्षिणात्या यथा नराः ॥ २.९३.१३ ॥
ଦକ୍ଷିଣର ଲୋକମାନଙ୍କ ପରି ଏମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲମାଳ ପିନ୍ଧି, ମେଘ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଢାଲ ଧରିଛନ୍ତି।
2.93.14
निष्कूजमिव भूत्वेदं वनं घोरप्रदर्शनम् ।
अयोध्येव जनाकीर्णा सम्प्रति प्रतिभाति मा ॥ २.९३.१४ ॥
ପକ୍ଷୀ-କୂଜନ ଶୂନ୍ୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ବନ ଏବେ ମୋତେ ଲୋକପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଯୋଧ୍ୟା ପରି ଲାଗୁଛି।
2.93.15
खुरैरुदीरितो रेणुर्दिवं प्रच्छाद्य तिष्ठति ।
तं वहत्यनिलः शीघ्रं कुर्वन्निव मम प्रियम् ॥ २.९३.१५ ॥
ଖୁରରୁ ଉଠିଥିବା ଧୂଳି ଆକାଶକୁ ଘୋଡାଇ ରହିଛି; ମୋର ପ୍ରିୟ କରିବା ପାଇଁ ଯେପରି ପବନ ତାହାକୁ ଶୀଘ୍ର ବହି ନେଉଛି।
2.93.16
स्यन्दनांस्तुरगोपेतान् सूतमुख्यैरधिष्ठितान् ।
एतान् सम्पततः शीघ्रं पश्य शत्रुघ्न कानने ॥ २.९३.१६ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ବନ ଭିତରେ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା ଏହି ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ; ସେଥିରେ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ଯାଇଛି ଓ ପ୍ରଧାନ ସାରଥିମାନେ ଚଳାଉଛନ୍ତି।
2.93.17
एतान् वित्रासितान् पश्य बर्हिणः प्रियदर्शनान् ।
एतमाविशतः शीघ्रमधिवासं पतत्ऺित्रणः ॥ २.९३.१७ ॥
ଭୟଭୀତ ଏହି ମୟୂରମାନଙ୍କୁ ଦେଖ, ସେମାନେ ଦେଖିବାକୁ କେତେ ସୁନ୍ଦର! ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ବାସସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି।
2.93.18
अतिमात्रमयं देशो मनोज्ञः प्रतिभाति मा ।
तापसानां निवासो ऽयं व्यक्तं स्वर्गपथो यथा ॥ २.९३.१८ ॥
ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଲାଗୁଛି; ଏହା ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ, ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗପଥ ପରି।
2.93.19
मृगा मृगीभिः सहिता बहवः पृषता वने ।
मनोज्ञरूपा लक्ष्यन्ते कुसुमैरिव चित्रिताः ॥ २.९३.१९ ॥
ବନରେ ହରିଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ଚିତ୍ରିତ ହରିଣ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ସୁନ୍ଦର ରୂପବିଶିଷ୍ଟ ସେମାନେ ଯେମିତି ଫୁଲରେ ଚିତ୍ରିତ ଲାଗୁଛନ୍ତି।
2.93.20
साधुसैन्याः प्रतिष्ठन्तां विचिन्वन्तु च कानने ।
यथा तौ पुरुषव्याघ्रौ दृश्येते रामलक्ष्मणौ ॥ २.९३.२० ॥
ଭଲ ସୈନିକମାନେ ବାହାରି ବନରେ ଖୋଜନ୍ତୁ, ଯେପରି ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦେଖାଯିବେ।
2.93.21
भरतस्य वचः श्रुत्वा पुरुषाः शस्त्रपाणयः ।
विविशुस्तद्वनं शूरा धूमं च ददृशुस्ततः ॥ २.९३.२१ ॥
ଭରତଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ବୀରମାନେ ସେହି ବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏବଂ ସେଠାରୁ ଧୂଆଁ ଦେଖିଲେ।
2.93.22
ते समालोक्य धूमाग्रमूचुर्भरतमागताः ।
नामनुष्ये भवत्याग्निर्व्यक्तमत्रैव राघवौ ॥ २.९३.२२ ॥
ସେମାନେ ଧୂଆଁର ଅଗ୍ରଭାଗ ଦେଖି ଆସି ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯେଉଁଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ନ ଥାନ୍ତି ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ନ ଥାଏ; ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ହିଁ ଦୁଇ ରାଘବ ଅଛନ୍ତି।"
2.93.23
अथ नात्र नरव्याघ्रौ राजपुत्रौ परन्तपौ ।
मन्ये रामोपमाः सन्ति व्यक्तमत्र तपस्विनः ॥ २.९३.२३ ॥
ଏଠାରେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା, ନାହାନ୍ତି। ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏଠାରେ ରାମଙ୍କ ପରି ତପସ୍ୱୀମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ।
2.93.24
तच्छ्रुत्वा भरतस्तेषां वचनं साधुसम्मतम् ।
सैन्यानुवाच सर्वांस्तानमित्रबलमर्दनः ॥ २.९३.२४ ॥
ତାହା ଶୁଣି ଶତ୍ରୁସେନା ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ ଭରତ ସେମାନଙ୍କର ସାଧୁମାନଙ୍କ ସମ୍ମତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.93.25
यत्ता भवन्तस्तिष्ठन्तु नेतो गन्तव्यमग्रतः ।
अहमेव गमिष्यामि सुमन्त्रो गुरुरेव च ॥ २.९३.२५ ॥
ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରୁହନ୍ତୁ; ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ଯିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏକାକୀ ଯିବି, ସୁମନ୍ତ୍ର ଓ ଗୁରୁ ମଧ୍ୟ।
2.93.26
एवमुक्तास्ततः सर्वे तत्र तस्थुः समन्ततः ।
भरतो यत्र धूमाग्रं तत्र दृष्टिं समादधात् ॥ २.९३.२६ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ଚାରିପଟେ ଠିଆ ହେଲେ। ଭରତ ଯେଉଁଠି ଧୂଆଁର ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିଲା ସେଠାରେ ଦୃଷ୍ଟି ନିବଦ୍ଧ କଲେ।
2.93.27
व्यवस्थिता या भरतेन सा चमूर्निरीक्षमाणापि च धूममग्रतः ।
बभूव हृष्टा नचिरेण जानती प्रियस्य रामस्य समागमं तदा ॥ २.९३.२७ ॥
ଭରତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ସେହି ସେନା ଆଗରେ ଧୂଆଁ ଦେଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା, କାରଣ ପ୍ରିୟ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ସାକ୍ଷାତ ହେବ ବୋଲି ସେ ଜାଣିଥିଲା।