Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.94

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.94.1

दीर्घकालोषितस्तस्मिन् गिरौ गिरिवनप्रियः ।
वैदेह्याः प्रियमाकांक्षन् स्वं च चित्तं विलोभयन् ॥ २.९४.१ ॥

ଗିରି ଓ ବନପ୍ରିୟ ସେ ସେହି ପର୍ବତରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ବାସ କଲେ; ବୈଦେହୀ (ସୀତା)ଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା କରି ଓ ନିଜ ମନକୁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ କରି।

2.94.2

अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत् ।
भार्य्याममरसङ्काशः शचीमिव पुरन्दरः ॥ २.९४.२ ॥

ଏଥର ଦଶରଥପୁତ୍ର (ରାମ) ଅଦ୍ଭୁତ ଚିତ୍ରକୂଟକୁ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ; ଦେବତୁଲ୍ୟ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ନିଜ ପତ୍ନୀ ଶଚୀଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ପରି।

2.94.3

न राज्याद्भ्रंशनं भद्रे न सुहृद्भिर्विनाभवः ।
मनो मे बाधते दृष्ट्वा रमणीयमिमं गिरिम् ॥ २.९४.३ ॥

ହେ ଭଦ୍ରେ! ରାଜ୍ୟଚ୍ୟୁତିର ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ନା ସୁହୃଦମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛେଦର ଦୁଃଖ; ମାତ୍ର ଏହି ରମଣୀୟ ପର୍ବତକୁ ଦେଖି ମୋ ମନ ବ୍ୟଥିତ ହେଉଛି।

2.94.4

पश्येममचलं भद्रे नानाद्विजगणायुतम् ।
शिखरैः खमिवोद्विद्धैर्द्धातुमद्भिर्विभूषितम् ॥ २.९४.४ ॥

ହେ ଭଦ୍ରେ! ଏହି ଅଚଳ ପର୍ବତକୁ ଦେଖ; ନାନା ପକ୍ଷୀଗଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧାତୁମାନଙ୍କରେ ଶୋଭିତ, ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରେ ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଛି।

2.94.5

केचिद्रजतसङ्काशाः केचित् क्षतजसन्निभाः ।
पीतमाञ्जिष्ठवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः ॥ २.९४.५ ॥

କେତେକ ରୂପା ପରି, କେତେକ ରକ୍ତ ପରି, କେତେକ ହଳଦିଆ ଓ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଓ କେତେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିର ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ।

2.94.6

पुष्पार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः ।
विराजन्ते ऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः ॥ २.९४.६ ॥

କେତେକ ପୁଷ୍ପ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ କେତକୀ ପରି ଆଭାଯୁକ୍ତ, ଓ କେତେକ ଜ୍ୟୋତୀରସ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ। ପର୍ବତରାଜଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଦେଶ ଧାତୁମାନଙ୍କରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତି ପାଉଛି।

2.94.7

नानामृगगणद्वीपितरक्ष्वृक्षगणैर्वृतः ।
अदुष्टैर्भात्ययं शैलो बहुपक्षिसमायुतः ॥ २.९४.७ ॥

ଅନେକ ମୃଗ ଦଳ, ଚିତା ଓ ଭାଲୁ ଝୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ଏବଂ ଅନେକ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ପର୍ବତ ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ଶୋଭା ପାଉଛି।

2.94.8

आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः ।
अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुकवेणुभिः ॥ २.९४.८ ॥

ଆମ୍ବ, ଜାମୁ, ଅସନ, ଲୋଧ୍ର, ପ୍ରିୟାଳ, ପନସ, ଧବ, ଅଙ୍କୋଳ, ତିନିଶ, ବେଲ, ତିନ୍ଦୁକ ଓ ବାଉଁଶ ଗଛରେ ଏହି ପର୍ବତ ଶୋଭା ପାଉଛି।

2.94.9

काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा ।
बदर्य्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः ॥ २.९४.९ ॥

କାଶ୍ମର୍ଯ୍ୟ, ରିଷ୍ଟ, ବରୁଣ, ମଧୂକ, ତିଳକ, ବଦରୀ, ଆମଳକ, ନୀପ, ବେତ, ଧନ୍ୱନ ଓ ବୀଜକ ଗଛରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପର୍ବତ ଶୋଭା ପାଉଛି।

2.94.10

पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः ।
एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः ॥ २.९४.१० ॥

ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଛାୟାଯୁକ୍ତ ମନୋହର ଗଛ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଗଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ପର୍ବତ ଶୋଭାରେ ବିକଶିତ ହେଉଛି।

2.94.11

शैलप्रस्थेषु रम्येषु पश्येमान् रोमहर्षणान् ।
किन्नरान् द्वन्द्वशो भद्रे रममाणान् मनस्विनः ॥ २.९४.११ ॥

ହେ ଭଦ୍ରେ! ଏହି ପର୍ବତର ରମଣୀୟ ପଠାରରେ ଯୋଡି ଯୋଡି ହୋଇ ରମଣ କରୁଥିବା ଏହି ରୋମାଞ୍ଚକର, ମନସ୍ୱୀ କିନ୍ନରମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।

2.94.12

शाखावसक्तान् खङ्गांश्च प्रवराण्यम्बराणि च ।
पश्च विद्याधरस्त्रीणां क्रीडोद्देशान् मनोरमान् ॥ २.९४.१२ ॥

ଶାଖାରେ ଝୁଲୁଥିବା ଖଡ୍ଗ ଓ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଦେଖ; ବିଦ୍ୟାଧର ନାରୀମାନଙ୍କ ମନୋହର ଖେଳସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖ।

2.94.13

जलप्रपातैरुद्भेदैर्निष्यन्दैश्च क्वचित् क्वचित् ।
स्रवद्भिर्भात्ययं शैलः स्रवन्मद इव द्विपः ॥ २.९४.१३ ॥

ଝରଣା, ଉତ୍ସ ଓ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ବହୁଥିବା ଧାରାରେ ଏହି ପର୍ବତ ମଦ ଝରାଉଥିବା ହାତୀ ପରି ଶୋଭାୟମାନ।

2.94.14

गुहासमीरणो गन्धान् नानापुष्पभवान् वहन् ।
घ्राणतर्प्पणमभ्येत्य कं नरं न प्रहर्षयेत् ॥ २.९४.१४ ॥

ଗୁମ୍ଫାରୁ ବହୁଥିବା ପବନ ନାନା ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ବହି ନାକକୁ ତୃପ୍ତି ଦିଏ; ତାହା ପାଇ କେଉଁ ମଣିଷ ଆନନ୍ଦିତ ନ ହେବ?

2.94.15

यदीह शरदो ऽनेकास्त्वया सार्द्धमनिन्दिते ।
लक्ष्मणेन च वत्स्यामि न मां शोकः प्रधक्ष्यति ॥ २.९४.१५ ॥

ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା! ତୁମେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଏଠାରେ ଅନେକ ଶରତ୍ ବିତାଇବି, ତେବେ ଶୋକ ମୋତେ ଦଗ୍ଧ କରିବ ନାହିଁ।

2.94.16

बहुपुष्पफले रम्ये नानाद्विजगणायुते ।
विचित्रशिखरे ह्यस्मिन् रतवानस्मि भामिनि ॥ २.९४.१६ ॥

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ! ନାନା ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନାନା ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଝାଙ୍କରେ ଭରା, ଅଦ୍ଭୁତ ଶିଖର ଥିବା ଏହି ରମଣୀୟ ପର୍ବତରେ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଛି।

2.94.17

अनेन वनवासेन मया प्राप्तं फलद्वयम् ।
पितुश्चानृणता धर्मे भरतस्य प्रियं तथा ॥ २.९४.१७ ॥

ଏହି ବନବାସରୁ ମୁଁ ଦୁଇଟି ଫଳ ପାଇଛି: ଧର୍ମାନୁସାରେ ପିତାଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି, ଏବଂ ଭରତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସାଧନ।

2.94.18

वैदेहि रमसे कच्चिच्चित्रकूटे मया सह ।
पश्यन्ती विविधान् भावान् मनोवाक्कायसंयतान् ॥ २.९४.१८ ॥

ହେ ବୈଦେହୀ! ମନ, ବାକ୍ୟ ଓ ଶରୀରକୁ ସଂଯତ ରଖି, ନାନା ଭାବ ଦେଖି, ଚିତ୍ରକୂଟରେ ମୋ ସହିତ ତୁମେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛ କି?

2.94.19

इदमेवामृतं प्राहू राज्ञि राजर्षयः परे ।
वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहाः ॥ २.९४.१९ ॥

ରାଜର୍ଷିମାନେ ଏହାକୁ ହିଁ ଅମୃତ କହିଛନ୍ତି; ମୋ ପ୍ରପିତାମହମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବନବାସ କରିଥିଲେ।

2.94.20

शिलाः शैलस्य शोभन्ते विशालाः शतशो ऽभितः ।
बहुला बहुलैर्वर्णैर्नीलपीतसितारुणैः ॥ २.९४.२० ॥

ପର୍ବତର ବିଶାଳ ଶିଳାସମୂହ ନୀଳ, ପୀତ, ଧଳା ଓ ଲାଲ ନାନା ରଙ୍ଗରେ ଚାରିପାଖରେ ଶହଶହ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି।

2.94.21

निशि भान्त्यचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव ।
ओषध्यः स्वप्रभालक्ष्या भ्राजमानाः सहस्रशः ॥ २.९४.२१ ॥

ରାତ୍ରିରେ ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଔଷଧିମାନେ ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ଚିହ୍ନାଯାଇ ହୋମାଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ହଜାରେ ଝଲସନ୍ତି।

2.94.22

केचित् क्षयनिभा देशाः केचिदुद्यानसन्निभाः ।
केचिदेकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि ॥ २.९४.२२ ॥

ହେ ଭାମିନୀ, ଏହି ପର୍ବତର କେତେକ ସ୍ଥାନ ଗୃହ ପରି, କେତେକ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଓ କେତେକ ଏକ ଶିଳା ପରି ଶୋଭା ପାଏ।

2.94.23

भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूटः समुत्थितः ।
चित्रकूटस्य कूटो ऽसौ दृश्यते सर्वतः शुभः ॥ २.९४.२३ ॥

ପୃଥିବୀକୁ ଭେଦ କରି ଚିତ୍ରକୂଟ ଉପରକୁ ଉଠିଛି ପରି ଶୋଭା ପାଉଛି; ଚିତ୍ରକୂଟର ଏହି ଶିଖର ସବୁ ପାଖରୁ ସୁନ୍ଦର ଦିଶେ।

2.94.24

कुष्ठपुन्नागस्ऺथगरभूर्जपत्रोत्तरच्छदान् ।
कामिनां स्वास्तरान् पश्य कुशेशयदलायुतान् ॥ २.९४.२४ ॥

ଦେଖ, କାମୀ ଜନଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟା—କୁଷ୍ଠ, ପୁନ୍ନାଗ, ସ୍ଥଗର ପୁଷ୍ପ ଓ ଭୂର୍ଜପତ୍ରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ହଜାରେ ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ାରେ ସଜ୍ଜିତ।

2.94.25

मृदिताश्चापविद्धाश्च दृश्यन्ते कमलस्रजः ।
कामिभिर्वनिते पश्य फलानि विविधानि च ॥ २.९४.२५ ॥

ହେ ବନିତା, ଦେଖ, ପ୍ରେମିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମର୍ଦ୍ଦିତ ଓ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ପଦ୍ମମାଳା ଦେଖାଯାଉଛି, ଏବଂ ବିବିଧ ଫଳ ମଧ୍ୟ।

2.94.26

वस्वौकसारां नलिनीमत्येतीवोत्तरान् कुरून् ।
पर्वतश्चित्रकूटो ऽसौ बहुमूलफलोदकः ॥ २.९४.२६ ॥

ସମ୍ପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳାଶୟଯୁକ୍ତ ପଦ୍ମସରୋବର ଥିବା ଏହି ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତ ଉତ୍ତର କୁରୁ ଦେଶକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଉଥିବା ପରି ଲାଗେ; ଏଥିରେ ମୂଳ, ଫଳ ଓ ଜଳ ପ୍ରଚୁର ଅଛି।

2.94.27

इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च ।
रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्द्धनीं सतां पथि स्वैर्नियमैः परैः स्थितः ॥ २.९४.२७ ॥

ହେ ବନିତା ସୀତା! ତୁମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଏହି ସମୟ ମୁଁ ବିହାର କରିଛି; ଏବେ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ପଥରେ, ନିଜ ଓ ଉତ୍ତମ ନିୟମରେ ସ୍ଥିର ରହି, କୁଳଧର୍ମ ବଢ଼ାଉଥିବା ଆନନ୍ଦ ମୁଁ ପାଇବି।