ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.94.1
दीर्घकालोषितस्तस्मिन् गिरौ गिरिवनप्रियः ।
वैदेह्याः प्रियमाकांक्षन् स्वं च चित्तं विलोभयन् ॥ २.९४.१ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਬਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਉਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹੇ; ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
2.94.2
अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत् ।
भार्य्याममरसङ्काशः शचीमिव पुरन्दरः ॥ २.९४.२ ॥
ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਰਾਮ) ਨੇ ਅਦਭੁਤ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਵਾਂਗ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
2.94.3
न राज्याद्भ्रंशनं भद्रे न सुहृद्भिर्विनाभवः ।
मनो मे बाधते दृष्ट्वा रमणीयमिमं गिरिम् ॥ २.९४.३ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ! ਰਾਜ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ; ਪਰ ਇਸ ਰਮਣੀਕ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2.94.4
पश्येममचलं भद्रे नानाद्विजगणायुतम् ।
शिखरैः खमिवोद्विद्धैर्द्धातुमद्भिर्विभूषितम् ॥ २.९४.४ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ! ਇਸ ਅਚਲ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵੇਖ; ਜੋ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ।
2.94.5
केचिद्रजतसङ्काशाः केचित् क्षतजसन्निभाः ।
पीतमाञ्जिष्ठवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः ॥ २.९४.५ ॥
ਕੁਝ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਲਹੂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਮਜੀਠ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਉੱਤਮ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ।
2.94.6
पुष्पार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः ।
विराजन्ते ऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः ॥ २.९४.६ ॥
ਕੁਝ ਫੁੱਲਾਂ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਕੇਤਕੀ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਯੋਤੀਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ। ਪਰਬਤਰਾਜ ਦੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
2.94.7
नानामृगगणद्वीपितरक्ष्वृक्षगणैर्वृतः ।
अदुष्टैर्भात्ययं शैलो बहुपक्षिसमायुतः ॥ २.९४.७ ॥
ਅਨੇਕ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ, ਚੀਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਪਰਬਤ ਨਿਰਮਲ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2.94.8
आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः ।
अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुकवेणुभिः ॥ २.९४.८ ॥
ਅੰਬ, ਜਾਮਨ, ਅਸਨ, ਲੋਧ, ਪ੍ਰਿਯਾਲ, ਕਟਹਲ, ਧਵ, ਅੰਕੋਲ, ਤਿਨਿਸ਼, ਬੇਲ, ਤਿੰਦੁਕ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਪਰਬਤ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।
2.94.9
काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा ।
बदर्य्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः ॥ २.९४.९ ॥
ਕਾਸ਼ਮਰਿਆ, ਰਿਸ਼ਟ, ਵਰੁਣ, ਮਧੂਕ, ਤਿਲਕ, ਬੇਰ, ਆਂਵਲਾ, ਨੀਪ, ਬੇਂਤ, ਧਨਵਨ ਅਤੇ ਬੀਜਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਪਰਬਤ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।
2.94.10
पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः ।
एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः ॥ २.९४.१० ॥
ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਛਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੋਹਰ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਪਰਬਤ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਖਿੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2.94.11
शैलप्रस्थेषु रम्येषु पश्येमान् रोमहर्षणान् ।
किन्नरान् द्वन्द्वशो भद्रे रममाणान् मनस्विनः ॥ २.९४.११ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ! ਇਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਰਮਣੀਕ ਪਠਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜੋੜਿਆਂ-ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਮਾਂਚਕ, ਮਨਸਵੀ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।
2.94.12
शाखावसक्तान् खङ्गांश्च प्रवराण्यम्बराणि च ।
पश्च विद्याधरस्त्रीणां क्रीडोद्देशान् मनोरमान् ॥ २.९४.१२ ॥
ਟਹਿਣੀਆਂ ਨਾਲ ਲਟਕਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬਸਤਰ ਵੇਖ; ਵਿਦਿਆਧਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਖੇਡ-ਥਾਵਾਂ ਵੀ ਵੇਖ।
2.94.13
जलप्रपातैरुद्भेदैर्निष्यन्दैश्च क्वचित् क्वचित् ।
स्रवद्भिर्भात्ययं शैलः स्रवन्मद इव द्विपः ॥ २.९४.१३ ॥
ਝਰਨਿਆਂ, ਫੁੱਟਦੇ ਸੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਪਰਬਤ ਮਦ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
2.94.14
गुहासमीरणो गन्धान् नानापुष्पभवान् वहन् ।
घ्राणतर्प्पणमभ्येत्य कं नरं न प्रहर्षयेत् ॥ २.९४.१४ ॥
ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਗਦੀ ਹਵਾ ਅਨੇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਕੇ ਨੱਕ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ?
2.94.15
यदीह शरदो ऽनेकास्त्वया सार्द्धमनिन्दिते ।
लक्ष्मणेन च वत्स्यामि न मां शोकः प्रधक्ष्यति ॥ २.९४.१५ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀਤਾ! ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤਾਂ ਰਹਾਂ, ਤਾਂ ਸ਼ੋਕ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜੇਗਾ।
2.94.16
बहुपुष्पफले रम्ये नानाद्विजगणायुते ।
विचित्रशिखरे ह्यस्मिन् रतवानस्मि भामिनि ॥ २.९४.१६ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ! ਅਨੇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਦਭੁਤ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਰਮਣੀਕ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰਮਿਆ ਹਾਂ।
2.94.17
अनेन वनवासेन मया प्राप्तं फलद्वयम् ।
पितुश्चानृणता धर्मे भरतस्य प्रियं तथा ॥ २.९४.१७ ॥
ਇਸ ਬਨਵਾਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਫਲ ਮਿਲੇ ਹਨ: ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਤ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ।
2.94.18
वैदेहि रमसे कच्चिच्चित्रकूटे मया सह ।
पश्यन्ती विविधान् भावान् मनोवाक्कायसंयतान् ॥ २.९४.१८ ॥
ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ! ਮਨ, ਬਚਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਨੇਕ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਤੂੰ ਰਮਦੀ ਹੈਂ?
2.94.19
इदमेवामृतं प्राहू राज्ञि राजर्षयः परे ।
वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहाः ॥ २.९४.१९ ॥
ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਇਸੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਪੜਦਾਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਬਨਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ।
2.94.20
शिलाः शैलस्य शोभन्ते विशालाः शतशो ऽभितः ।
बहुला बहुलैर्वर्णैर्नीलपीतसितारुणैः ॥ २.९४.२० ॥
ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨੀਲੇ, ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
2.94.21
निशि भान्त्यचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव ।
ओषध्यः स्वप्रभालक्ष्या भ्राजमानाः सहस्रशः ॥ २.९४.२१ ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਰਬਤਰਾਜ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਾਂਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
2.94.22
केचित् क्षयनिभा देशाः केचिदुद्यानसन्निभाः ।
केचिदेकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि ॥ २.९४.२२ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਇਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਕੁਝ ਥਾਂ ਮਹਿਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇੱਕੋ ਚੱਟਾਨ ਵਰਗੇ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
2.94.23
भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूटः समुत्थितः ।
चित्रकूटस्य कूटो ऽसौ दृश्यते सर्वतः शुभः ॥ २.९४.२३ ॥
ਮਾਨੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾੜ ਕੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਉੱਪਰ ਉੱਠਿਆ ਹੋਵੇ; ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੀ ਇਹ ਚੋਟੀ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸੋਹਣੀ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ।
2.94.24
कुष्ठपुन्नागस्ऺथगरभूर्जपत्रोत्तरच्छदान् ।
कामिनां स्वास्तरान् पश्य कुशेशयदलायुतान् ॥ २.९४.२४ ॥
ਵੇਖੋ, ਕਾਮੀ ਜਨਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਬਿਸਤਰੇ—ਕੁਸ਼ਠ, ਪੁੰਨਾਗ, ਸਥਗਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਭੋਜਪੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਮਲ-ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।
2.94.25
मृदिताश्चापविद्धाश्च दृश्यन्ते कमलस्रजः ।
कामिभिर्वनिते पश्य फलानि विविधानि च ॥ २.९४.२५ ॥
ਹੇ ਵਨਿਤਾ, ਵੇਖ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਸਲੀਆਂ ਤੇ ਸੁੱਟੀਆਂ ਕਮਲ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ।
2.94.26
वस्वौकसारां नलिनीमत्येतीवोत्तरान् कुरून् ।
पर्वतश्चित्रकूटो ऽसौ बहुमूलफलोदकः ॥ २.९४.२६ ॥
ਧਨ-ਭਰਪੂਰ ਜਲ-ਆਸਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਰਬਤ ਉੱਤਰ ਕੁਰੂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਪਾਉਂਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
2.94.27
इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च ।
रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्द्धनीं सतां पथि स्वैर्नियमैः परैः स्थितः ॥ २.९४.२७ ॥
ਹੇ ਵਨਿਤਾ ਸੀਤਾ! ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਾਂ ਮੈਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਸਜਣਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੁਲਧਰਮ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।