വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.94.1
दीर्घकालोषितस्तस्मिन् गिरौ गिरिवनप्रियः ।
वैदेह्याः प्रियमाकांक्षन् स्वं च चित्तं विलोभयन् ॥ २.९४.१ ॥
മലകളെയും വനങ്ങളെയും പ്രിയപ്പെട്ടവനായ അദ്ദേഹം ആ പർവതത്തിൽ ദീർഘകാലം വസിച്ചു; വൈദേഹിയുടെ (സീതയുടെ) സന്തോഷം ആഗ്രഹിച്ചും സ്വന്തം മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചും.
2.94.2
अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत् ।
भार्य्याममरसङ्काशः शचीमिव पुरन्दरः ॥ २.९४.२ ॥
അപ്പോൾ ദശരഥപുത്രൻ (രാമൻ) അത്ഭുതകരമായ ചിത്രകൂടത്തെ തന്റെ ഭാര്യയ്ക്ക് കാണിച്ചു; ദേവതുല്യനായ പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ) തന്റെ ഭാര്യ ശചിയെ കാണിക്കുന്നതുപോലെ.
2.94.3
न राज्याद्भ्रंशनं भद्रे न सुहृद्भिर्विनाभवः ।
मनो मे बाधते दृष्ट्वा रमणीयमिमं गिरिम् ॥ २.९४.३ ॥
ഭദ്രേ! രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ വേദനയോ സുഹൃത്തുക്കളെ പിരിഞ്ഞതിന്റെ വേദനയോ അല്ല; ഈ മനോഹരമായ പർവതത്തെ കണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് വേദനിക്കുന്നു.
2.94.4
पश्येममचलं भद्रे नानाद्विजगणायुतम् ।
शिखरैः खमिवोद्विद्धैर्द्धातुमद्भिर्विभूषितम् ॥ २.९४.४ ॥
ഭദ്രേ! ഈ അചലമായ പർവതം നോക്കൂ; നാനാതരം പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞത്, ധാതുക്കളാൽ അലംകൃതം, ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങളാൽ ആകാശത്തെ തൊടുന്നതുപോലെ.
2.94.5
केचिद्रजतसङ्काशाः केचित् क्षतजसन्निभाः ।
पीतमाञ्जिष्ठवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः ॥ २.९४.५ ॥
ചിലത് വെള്ളിപോലെ, ചിലത് രക്തംപോലെ, ചിലത് മഞ്ഞയും മഞ്ചിഷ്ഠ ചുവപ്പും, ചിലത് ശ്രേഷ്ഠരത്നങ്ങളുടെ പ്രഭയുള്ളത്.
2.94.6
पुष्पार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः ।
विराजन्ते ऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः ॥ २.९४.६ ॥
ചിലത് പുഷ്പം, സൂര്യൻ, കേതകി എന്നിവയുടെ ശോഭയുള്ളത്; ചിലത് ജ്യോതീരസത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ളത്. പർവതരാജന്റെ ഈ പ്രദേശങ്ങൾ ധാതുക്കളാൽ അലംകൃതമായി തിളങ്ങുന്നു.
2.94.7
नानामृगगणद्वीपितरक्ष्वृक्षगणैर्वृतः ।
अदुष्टैर्भात्ययं शैलो बहुपक्षिसमायुतः ॥ २.९४.७ ॥
അനേകം മൃഗക്കൂട്ടങ്ങളും പുള്ളിപ്പുലികളും കരടികളും കൂട്ടങ്ങളായി ചുറ്റപ്പെട്ട്, അനേകം പക്ഷികളോടു കൂടി ഈ പർവതം നിർമ്മലമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
2.94.8
आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः ।
अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुकवेणुभिः ॥ २.९४.८ ॥
മാവ്, ഞാവൽ, അസനം, ലോധ്രം, പ്രിയാലം, പ്ലാവ്, ധവം, അങ്കോലം, തിനിശം, കൂവളം, തിന്ദുകം, മുള എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളാൽ ഈ പർവതം ശോഭിക്കുന്നു.
2.94.9
काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा ।
बदर्य्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः ॥ २.९४.९ ॥
കാശ്മര്യം, അരിഷ്ടം, വരുണം, മധൂകം, തിലകം, ഇലന്ത, നെല്ലി, നീപം, വേതസം, ധന്വനം, ബീജകം എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളാലും ഈ പർവതം ശോഭിക്കുന്നു.
2.94.10
पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः ।
एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः ॥ २.९४.१० ॥
പൂക്കളും ഫലങ്ങളും തണലുമുള്ള മനോഹരവൃക്ഷങ്ങളാലും ഇവയെപ്പോലെയുള്ള മറ്റു വൃക്ഷങ്ങളാലും നിറഞ്ഞ ഈ പർവതം ശ്രീയോടെ തഴച്ചുവളരുന്നു.
2.94.11
शैलप्रस्थेषु रम्येषु पश्येमान् रोमहर्षणान् ।
किन्नरान् द्वन्द्वशो भद्रे रममाणान् मनस्विनः ॥ २.९४.११ ॥
ഭദ്രേ! ഈ പർവതത്തിന്റെ രമണീയമായ സമതലങ്ങളിൽ ജോഡികളായി രമിക്കുന്ന ഈ രോമാഞ്ചജനകരും മനസ്വികളുമായ കിന്നരന്മാരെ നോക്കൂ.
2.94.12
शाखावसक्तान् खङ्गांश्च प्रवराण्यम्बराणि च ।
पश्च विद्याधरस्त्रीणां क्रीडोद्देशान् मनोरमान् ॥ २.९४.१२ ॥
കൊമ്പുകളിൽ തൂങ്ങുന്ന വാളുകളും ഉത്തമവസ്ത്രങ്ങളും കാണൂ; വിദ്യാധരസ്ത്രീകളുടെ മനോഹരമായ ക്രീഡാസ്ഥലങ്ങളും കാണൂ.
2.94.13
जलप्रपातैरुद्भेदैर्निष्यन्दैश्च क्वचित् क्वचित् ।
स्रवद्भिर्भात्ययं शैलः स्रवन्मद इव द्विपः ॥ २.९४.१३ ॥
വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളാലും ഉറവകളാലും ഇടയ്ക്കിടെ ഒഴുകുന്ന അരുവികളാലും ഈ പർവതം മദം ഒഴുക്കുന്ന ആനയെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു.
2.94.14
गुहासमीरणो गन्धान् नानापुष्पभवान् वहन् ।
घ्राणतर्प्पणमभ्येत्य कं नरं न प्रहर्षयेत् ॥ २.९४.१४ ॥
ഗുഹകളിൽ നിന്ന് വീശുന്ന കാറ്റ് പലവിധ പൂക്കളുടെ സുഗന്ധം വഹിച്ച് മൂക്കിന് സംതൃപ്തി നൽകുന്നു; അതിനെ അനുഭവിക്കുന്ന ഏത് മനുഷ്യനാണ് സന്തോഷിക്കാത്തത്?
2.94.15
यदीह शरदो ऽनेकास्त्वया सार्द्धमनिन्दिते ।
लक्ष्मणेन च वत्स्यामि न मां शोकः प्रधक्ष्यति ॥ २.९४.१५ ॥
കുറ്റമറ്റവളേ! നീയും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ ഇവിടെ ഞാൻ അനേകം ശരത്കാലങ്ങൾ വസിച്ചാൽ ദുഃഖം എന്നെ ദഹിപ്പിക്കില്ല.
2.94.16
बहुपुष्पफले रम्ये नानाद्विजगणायुते ।
विचित्रशिखरे ह्यस्मिन् रतवानस्मि भामिनि ॥ २.९४.१६ ॥
സുന്ദരീ! പലതരം പൂക്കളും ഫലങ്ങളും നിറഞ്ഞ, പലതരം പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ, അത്ഭുതകരമായ കൊടുമുടികളുള്ള ഈ മനോഹര പർവതത്തിൽ ഞാൻ സത്യമായും രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
2.94.17
अनेन वनवासेन मया प्राप्तं फलद्वयम् ।
पितुश्चानृणता धर्मे भरतस्य प्रियं तथा ॥ २.९४.१७ ॥
ഈ വനവാസത്താൽ ഞാൻ രണ്ട് ഫലങ്ങൾ നേടി: ധർമ്മപ്രകാരം പിതാവിന്റെ കടത്തിൽനിന്ന് മോചനം, അതുപോലെ ഭരതന് പ്രിയം.
2.94.18
वैदेहि रमसे कच्चिच्चित्रकूटे मया सह ।
पश्यन्ती विविधान् भावान् मनोवाक्कायसंयतान् ॥ २.९४.१८ ॥
വൈദേഹീ! മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയെ നിയന്ത്രിച്ച്, പലവിധ ഭാവങ്ങൾ കണ്ടുകൊണ്ട്, ചിത്രകൂടത്തിൽ എന്നോടൊപ്പം നീ രമിക്കുന്നുണ്ടോ?
2.94.19
इदमेवामृतं प्राहू राज्ञि राजर्षयः परे ।
वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहाः ॥ २.९४.१९ ॥
രാജർഷികൾ ഇതിനെത്തന്നെ അമൃതമെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; എന്റെ പ്രപിതാമഹന്മാർ മരണശേഷം ശ്രേയസ്സിനായി വനവാസം ചെയ്തു.
2.94.20
शिलाः शैलस्य शोभन्ते विशालाः शतशो ऽभितः ।
बहुला बहुलैर्वर्णैर्नीलपीतसितारुणैः ॥ २.९४.२० ॥
പർവതത്തിലെ വിശാലമായ പാറകൾ നീല, മഞ്ഞ, വെള്ള, ചുവപ്പ് എന്നീ പല നിറങ്ങളോടെ ചുറ്റും നൂറുകണക്കിന് തിളങ്ങുന്നു.
2.94.21
निशि भान्त्यचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव ।
ओषध्यः स्वप्रभालक्ष्या भ्राजमानाः सहस्रशः ॥ २.९४.२१ ॥
രാത്രിയിൽ പർവതരാജന്റെ ഔഷധികൾ സ്വന്തം പ്രഭയാൽ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട് ഹോമാഗ്നിജ്വാലകൾ പോലെ ആയിരക്കണക്കിന് തിളങ്ങുന്നു.
2.94.22
केचित् क्षयनिभा देशाः केचिदुद्यानसन्निभाः ।
केचिदेकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि ॥ २.९४.२२ ॥
ഭാമിനീ, ഈ പർവതത്തിലെ ചില സ്ഥലങ്ങൾ വീടുകൾ പോലെയും ചിലത് ഉദ്യാനങ്ങൾ പോലെയും ചിലത് ഏകശിലകളായും തിളങ്ങുന്നു.
2.94.23
भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूटः समुत्थितः ।
चित्रकूटस्य कूटो ऽसौ दृश्यते सर्वतः शुभः ॥ २.९४.२३ ॥
ഭൂമിയെ പിളർന്ന് ചിത്രകൂടം ഉയർന്നുവന്നതുപോലെ വിളങ്ങുന്നു; ചിത്രകൂടത്തിലെ ഈ ശിഖരം എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും മനോഹരമായി കാണുന്നു.
2.94.24
कुष्ठपुन्नागस्ऺथगरभूर्जपत्रोत्तरच्छदान् ।
कामिनां स्वास्तरान् पश्य कुशेशयदलायुतान् ॥ २.९४.२४ ॥
നോക്കൂ, കാമുകരുടെ മനോഹരമായ ശയ്യകൾ; കൊഷ്ഠം, പുന്നാഗം, സ്ഥഗരം എന്നിവയും ഭൂർജപത്രങ്ങളും കൊണ്ട് മൂടി ആയിരക്കണക്കിന് താമരദളങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
2.94.25
मृदिताश्चापविद्धाश्च दृश्यन्ते कमलस्रजः ।
कामिभिर्वनिते पश्य फलानि विविधानि च ॥ २.९४.२५ ॥
ഹേ വനിതേ, നോക്കൂ, കാമുകന്മാരാൽ ഞെരുക്കപ്പെട്ടും എറിയപ്പെട്ടും കിടക്കുന്ന താമരമാലകളും വിവിധ ഫലങ്ങളും കാണുന്നു.
2.94.26
वस्वौकसारां नलिनीमत्येतीवोत्तरान् कुरून् ।
पर्वतश्चित्रकूटो ऽसौ बहुमूलफलोदकः ॥ २.९४.२६ ॥
സമ്പന്നമായ ജലാശയങ്ങളുള്ള താമരക്കുളങ്ങളോടെ ഈ ചിത്രകൂടപർവ്വതം ഉത്തരകുരുദേശത്തെയും കവിയുന്നതുപോലെയുണ്ട്; കിഴങ്ങുകളും ഫലങ്ങളും വെള്ളവും ധാരാളമുള്ളതാണിത്.
2.94.27
इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च ।
रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्द्धनीं सतां पथि स्वैर्नियमैः परैः स्थितः ॥ २.९४.२७ ॥
ഹേ വനിതേ സീതേ! നിന്നോടും ലക്ഷ്മണനോടുമൊപ്പം ഈ കാലം ഞാൻ ആനന്ദിച്ചു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി സജ്ജനങ്ങളുടെ പാതയിൽ, സ്വന്തവും ഉത്കൃഷ്ടവുമായ നിയമങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിന്ന്, കുലധർമ്മം വളർത്തുന്ന ആനന്ദം ഞാൻ നേടും.