వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.5.1
हत्वा तु तं भीमबलं विराधं राक्षसं वने।
ततः सीतां परिष्वज्य समाश्वास्य च वीर्यवान् ॥ ३.५.१ ॥
అడవిలో భయంకర బలవంతుడైన రాక్షసుడు విరాధుడిని చంపి, సీతను కౌగిలించుకుని ఓదార్చిన పరాక్రమశాలి...
3.5.2
अब्रवीद् भ्रातरं रामो लक्ष्मणं दीप्ततेजसम्।
कष्टं वनमिदं दुर्गं न च स्मो वनगोचराः ॥ ३.५.२ ॥
ప్రకాశించే తేజస్సు గల తమ్ముడు లక్ష్మణుడితో రాముడు ఇలా అన్నాడు: ఈ అడవి కష్టమైనది, దుర్గమమైనది; మనం అడవిలో తిరిగేవారము కాము.
3.5.3
अभिगच्छामहे शीघ्रं शरभङ्गं तपोधनम्।
आश्रमं शरभङ्गस्य राघवोऽभिजगाम ह ॥ ३.५.३ ॥
"మనం త్వరగా తపోధనుడైన శరభంగుని ఆశ్రమానికి వెళ్దాం" అని రాఘవుడు శరభంగుని ఆశ్రమానికి వెళ్ళాడు.
3.5.4
तस्य देवप्रभावस्य तपसा भावितात्मनः।
समीपे शरभङ्गस्य ददर्श महदद्भुतम् ॥ ३.५.४ ॥
దైవప్రభావం కలిగిన, తపస్సుతో పవిత్రమైన మనసున్న శరభంగుని సమీపంలో (రాముడు) ఒక గొప్ప అద్భుతాన్ని చూశాడు.
3.5.5
विभ्राजमानं वपुषा सूर्यवैश्वानरप्रभम्।
रथप्रवरमारूढमाकाशे विबुधानुगम् ॥ ३.५.५ ॥
శరీరంతో ప్రకాశిస్తూ, సూర్యాగ్నుల వంటి కాంతితో, ఆకాశంలో శ్రేష్ఠమైన రథంపై ఎక్కి, దేవతలచే అనుసరించబడుతున్నవాడిని (చూశాడు).
3.5.6
असंस्पृशन्तं वसुधां ददर्श विबुधेश्वरम्।
सम्प्रभाभरणं देवं विरजोऽम्बरधारिणम् ॥ ३.५.६ ॥
భూమిని తాకకుండా ఉన్న దేవతల ప్రభువును (రాముడు) చూశాడు; ఆయన ప్రకాశించే ఆభరణాలతో, నిర్మలమైన వస్త్రాలు ధరించిన దేవుడు.
3.5.7
तद्विधैरेव बहुभिः पूज्यमानं महात्मभिः।
हरितैर्वाजिभिर्युक्तमन्तरिक्षगतं रथम् ॥ ३.५.७ ॥
అదే విధమైన అనేకమంది మహాత్ములచే పూజింపబడుతూ, పచ్చని గుర్రాలు పూన్చబడిన, ఆకాశంలో సంచరించే రథం.
3.5.8
ददर्शादूरतस्तस्य तरुणादित्यसंनिभम्।
पाण्डुराभ्रघनप्रख्यं चन्द्रमण्डलसंनिभम् ॥ ३.५.८ ॥
దగ్గరగానే అతనిని చూశాడు — లేత సూర్యునిలా, తెల్లని దట్టమైన మేఘంలా, చంద్రమండలంలా ప్రకాశించేవానిని.
3.5.9
अपश्यद् विमलं छत्रं चित्रमाल्योपशोभितम्।
चामरव्यजने चाग्र्ये रुक्मदण्डे महाधने ॥ ३.५.९ ॥
మలినం లేని ఛత్రాన్ని చూశాడు, రంగురంగుల మాలలతో అలంకరింపబడినది; శ్రేష్ఠమైన, బంగారు దండాలు గల, అత్యంత విలువైన చామరాలు, విసనకర్రలు కూడా చూశాడు.
3.5.10
गृहीते वरनारीभ्यां धूयमाने च मूर्धनि।
गन्धर्वामरसिद्धाश्च बहवः परमर्षयः ॥ ३.५.१० ॥
ఇద్దరు శ్రేష్ఠ స్త్రీలు పట్టుకొని తలపై వీస్తుండగా, గంధర్వులు, అమరులు, సిద్ధులు, అనేకమంది పరమర్షులు (అక్కడ ఉన్నారు).
3.5.11
अन्तरिक्षगतं देवं गीर्भिरग्र्या भिरैडयन्।
सह सम्भाषमाणे तु शरभङ्गेन वासवे ॥ ३.५.११ ॥
ఆకాశంలో సంచరిస్తున్న ఆ దేవుని ఉత్తమ వాక్కులతో స్తుతించారు; వాసవుడు (ఇంద్రుడు) శరభంగునితో సంభాషిస్తుండగా.
3.5.12
दृष्ट्वा शतक्रतुं तत्र रामो लक्ष्मणमब्रवीत्।
रामोऽथ रथमुद्दिश्य भ्रातुर्दर्शयताद्भुतम् ॥ ३.५.१२ ॥
అక్కడ శతక్రతువు (ఇంద్రుడు)ని చూసి రాముడు లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నాడు; అప్పుడు రాముడు రథాన్ని చూపుతూ, సోదరునికి అద్భుతాన్ని చూపిస్తూ (చెప్పాడు).
3.5.13
अर्चिष्मन्तं श्रिया जुष्टमद्भुतं पश्य लक्ष्मण।
प्रतपन्तमिवादित्यमन्तरिक्षगतं रथम् ॥ ३.५.१३ ॥
లక్ష్మణా, తేజస్సుతో, శోభతో కూడిన అద్భుతమైన ఆ రథాన్ని చూడు. ఆకాశంలో సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తోంది.
3.5.14
ये हयाः पुरुहूतस्य पुरा शक्रस्य नः श्रुताः।
अन्तरिक्षगता दिव्यास्त इमे हरयो ध्रुवम् ॥ ३.५.१४ ॥
పూర్వం పురుహూతుడైన ఇంద్రుని గుర్రాలని మనం విన్నాం — ఆకాశంలో సంచరించే దివ్య అశ్వాలు. ఇవే ఆ హరులు అని నిశ్చయం.
3.5.15
इमे च पुरुषव्याघ्र ये तिष्ठन्त्यभितो दिशम्।
शतं शतं कुण्डलिनो युवानः खड्गपाणयः ॥ ३.५.१५ ॥
పురుషవ్యాఘ్రా, అన్ని దిశలలో చుట్టూ నిలిచి ఉన్నవారు — వంద వంద మంది కుండలాలు ధరించి, చేతిలో ఖడ్గాలు పట్టిన యువకులు.
3.5.16
विस्तीर्णविपुलोरस्काः परिघायतबाहवः।
शोणांशुवसनाः सर्वे व्याघ्रा इव दुरासदाः ॥ ३.५.१६ ॥
విశాలమైన, వెడల్పైన రొమ్ములు కలవారు, ఇనుప దండాల వంటి పొడవైన బాహువులు కలవారు, ఎర్రని వస్త్రాలు ధరించినవారు — అందరూ పులుల వలె దుర్జేయులు.
3.5.17
उरोदेशेषु सर्वेषां हारा ज्वलनसंनिभाः।
रूपं बिभ्रति सौमित्रे पञ्चविंशतिवार्षिकम् ॥ ३.५.१७ ॥
సౌమిత్రీ, అందరి రొమ్ములపై అగ్నివలె మెరిసే హారాలు ఉన్నాయి; వారు ఇరవై ఐదేళ్ల వయస్సు రూపాన్ని ధరించినట్లు ఉన్నారు.
3.5.18
एतद्धि किल देवानां वयो भवति नित्यदा।
यथेमे पुरुषव्याघ्रा दृश्यन्ते प्रियदर्शनाः ॥ ३.५.१८ ॥
దేవతల వయస్సు ఎల్లప్పుడూ ఇలాగే ఉంటుంది; ఈ పురుషవ్యాఘ్రులు చూడ ప్రియంగా కనిపిస్తున్నారు.
3.5.19
इहैव सह वैदेह्या मुहूर्तं तिष्ठ लक्ष्मण।
यावज्जानाम्यहं व्यक्तं क एष द्युतिमान् रथे ॥ ३.५.१९ ॥
లక్ష్మణా, వైదేహితో ఇక్కడే ఒక క్షణం ఉండు; రథంపై ఉన్న ఈ తేజోమూర్తి ఎవరో నేను స్పష్టంగా తెలుసుకునే వరకు.
3.5.20
तमेवमुक्त्वा सौमित्रिमिहैव स्थीयतामिति।
अभिचक्राम काकुत्स्थः शरभङ्गाश्रमं प्रति ॥ ३.५.२० ॥
సౌమిత్రికి 'ఇక్కడే ఉండు' అని ఇలా చెప్పి, కాకుత్స్థుడు శరభంగుని ఆశ్రమం వైపు వెళ్ళాడు.
3.5.21
ततः समभिगच्छन्तं प्रेक्ष्य रामं शचीपतिः।
शरभङ्गमनुज्ञाप्य विबुधानिदमब्रवीत् ॥ ३.५.२१ ॥
అప్పుడు రాముడు సమీపిస్తుండగా చూసి, శచీపతి ఇంద్రుడు శరభంగునికి వీడ్కోలు చెప్పి దేవతలతో ఇలా అన్నాడు.
3.5.22
इहोपयात्यसौ रामो यावन्मां नाभिभाषते।
निष्ठां नयत तावत् तु ततो माद्रष्टुमर्हति ॥ ३.५.२२ ॥
ఇదిగో ఆ రాముడు ఇక్కడికి వస్తున్నాడు. అతను నాతో మాట్లాడేలోగా మీరు (పనిని) ముగించండి; తరువాత అతను నన్ను చూడదగినవాడు.
3.5.23
जितवन्तं कृतार्थं हि तदाहमचिरादिमम्।
कर्म ह्यनेन कर्तव्यं महदन्यैः सुदुष्करम् ॥ ३.५.२३ ॥
అప్పుడు నేను త్వరలోనే ఇతనిని విజయవంతుడిగా, కృతార్థుడిగా చేస్తాను; ఎందుకంటే ఈ గొప్ప పని ఇతనే చేయాలి, ఇతరులకు అది అతి కష్టమైనది.
3.5.24
अथ वज्री तमामन्त्र्य मानयित्वा च तापसम्।
रथेन हययुक्तेन ययौ दिवमरिंदमः ॥ ३.५.२४ ॥
అప్పుడు వజ్రధారి, శత్రుసంహారకుడైన ఇంద్రుడు ఆ తాపసిని సంబోధించి, గౌరవించి, గుర్రాలు కట్టిన రథంపై స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.
3.5.25
प्रयाते तु सहस्राक्षे राघवः सपरिच्छदः।
अग्निहोत्रमुपासीनं शरभङ्गमुपागमत् ॥ ३.५.२५ ॥
సహస్రాక్షుడు వెళ్లిపోయిన తరువాత, రాఘవుడు తన పరివారంతో అగ్నిహోత్రం చేస్తూ కూర్చున్న శరభంగుని వద్దకు వెళ్లాడు.
3.5.26
तस्य पादौ च संगृह्य रामः सीता च लक्ष्मणः।
निषेदुस्तदनुज्ञाता लब्धवासा निमन्त्रिताः ॥ ३.५.२६ ॥
రాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు ఆయన పాదాలను పట్టుకుని, ఆయన అనుమతితో, నివాసం పొంది, ఆహ్వానితులై కూర్చున్నారు.
3.5.27
ततः शक्रोपयानं तु पर्यपृच्छत राघवः।
शरभङ्गश्च तत् सर्वं राघवाय न्यवेदयत् ॥ ३.५.२७ ॥
అప్పుడు రాఘవుడు ఇంద్రుని రాక గురించి అడిగాడు; శరభంగుడు అంతా రాఘవునికి తెలియజేశాడు.
3.5.28
मामेष वरदो राम ब्रह्मलोकं निनीषति।
जितमुग्रेण तपसा दुष्प्रापमकृतात्मभिः ॥ ३.५.२८ ॥
ఓ రామా, వరదాత అయిన ఇతడు నన్ను బ్రహ్మలోకానికి తీసుకెళ్లాలనుకుంటున్నాడు; ఘోర తపస్సుతో నేను దానిని జయించాను, అది అకృతాత్ములకు దుర్లభం.
3.5.29
अहं ज्ञात्वा नरव्याघ्र वर्तमानमदूरतः।
ब्रह्मलोकं न गच्छामि त्वामदृष्ट्वा प्रियातिथिम् ॥ ३.५.२९ ॥
నరులలో శ్రేష్ఠుడా, నువ్వు సమీపంలోనే ఉన్నావని తెలిసి, ప్రియ అతిథివైన నిన్ను చూడకుండా బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లను.
3.5.30
त्वयाहं पुरुषव्याघ्र धार्मिकेण महात्मना।
समागम्य गमिष्यामि त्रिदिवं चावरं परम् ॥ ३.५.३० ॥
పురుషశ్రేష్ఠుడా, ధార్మికుడు మహాత్ముడవైన నిన్ను కలిసిన తరువాత, ఉత్తమమో అధమమో ఆ స్వర్గానికి వెళ్తాను.
3.5.31
अक्षया नरशार्दूल जिता लोका मया शुभाः।
ब्राह्म्याश्च नाकपृष्ठ्याश्च प्रतिगृह्णीष्व मामकान् ॥ ३.५.३१ ॥
ఓ నరశార్దూలా! బ్రహ్మలోకం, స్వర్గలోకం అనే నశించని శుభ లోకాలను నేను జయించాను; వాటిని నా పుణ్యఫలంగా స్వీకరించు.
3.5.32
एवमुक्तो नरव्याघ्रः सर्वशास्त्रविशारदः।
ऋषिणा शरभङ्गेन राघवो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.५.३२ ॥
ఋషి శరభంగుడు ఇలా చెప్పగా, సర్వశాస్త్రాలలో నిపుణుడైన నరవ్యాఘ్రుడు రాఘవుడు ఈ మాటలు పలికాడు.
3.5.33
अहमेवाहरिष्यामि सर्वाल्ँ लोकान् महामुने।
आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने ॥ ३.५.३३ ॥
ఓ మహాముని! నేనే అన్ని లోకాలను సంపాదిస్తాను; అయితే ఇక్కడ ఈ అరణ్యంలో నాకు నిర్దేశించబడిన ఒక నివాసాన్ని నేను కోరుతున్నాను.
3.5.34
राघवेणैवमुक्तस्तु शक्रतुल्यबलेन वै।
शरभङ्गो महाप्राज्ञः पुनरेवाब्रवीद् वचः ॥ ३.५.३४ ॥
ఇంద్రునితో సమానమైన బలం గల రాఘవుడు ఇలా చెప్పగా, మహాప్రాజ్ఞుడైన శరభంగుడు మళ్లీ ఈ మాటలు పలికాడు.
3.5.35
इह राम महातेजाः सुतीक्ष्णो नाम धार्मिकः।
वसत्यरण्ये नियतः स ते श्रेयो विधास्यति ॥ ३.५.३५ ॥
ఓ రామా! ఇక్కడ ఈ అరణ్యంలో సుతీక్ష్ణుడనే మహాతేజస్వి, ధర్మాత్ముడు, నియమనిష్ఠుడైన ముని నివసిస్తున్నాడు; అతడు నీకు శ్రేయస్సు కలిగిస్తాడు.
3.5.36
सुतीक्ष्णमभिगच्छ त्वं शुचौ देशे तपस्विनम्।
रमणीये वनोद्देशे स ते वासं विधास्यति ॥ ३.५.३६ ॥
నీవు పవిత్ర ప్రదేశంలో తపస్సు చేస్తున్న సుతీక్ష్ణుని వద్దకు వెళ్లు; ఈ రమణీయమైన అరణ్య ప్రదేశంలో అతడు నీకు నివాసం ఏర్పాటు చేస్తాడు.
3.5.37
इमां मन्दाकिनीं राम प्रतिस्रोतामनुव्रज।
नदीं पुष्पोडुपवहां ततस्तत्र गमिष्यसि ॥ ३.५.३७ ॥
రామా, ఈ మందాకినీ నది ప్రవాహానికి ఎదురుగా వెళ్ళు; పూలను, పడవలను మోసుకుపోయే ఆ నది వెంట నడిస్తే అక్కడికి చేరుకుంటావు.
3.5.38
एष पन्था नरव्याघ्र मुहूर्तं पश्य तात माम्।
यावज्जहामि गात्राणि जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥ ३.५.३८ ॥
నరశ్రేష్ఠా, ఇదే దారి. ప్రియుడా, ఒక్క క్షణం నన్ను చూడు; పాము జీర్ణించిన చర్మాన్ని విడిచినట్లు నేను నా అవయవాలను విడిచిపెట్టేవరకు చూడు.
3.5.39
ततोऽग्निं स समाधाय हुत्वा चाज्येन मन्त्रवत् ।
शरभङ्गो महातेजाः प्रविवेश हुताशनम् ॥ ३.५.३९ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి అయిన శరభంగుడు అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసి, మంత్రానుసారం నెయ్యితో ఆహుతి ఇచ్చి, ఆ హోమాగ్నిలో ప్రవేశించాడు.
3.5.40
तस्य रोमाणि केशांश्च तदा वह्निर्महात्मनः।
जीर्णां त्वचं तदस्थीनि यच्च मांसं च शोणितम् ॥ ३.५.४० ॥
అప్పుడు అగ్ని ఆ మహాత్ముని రోమాలను, కేశాలను, జీర్ణ చర్మాన్ని, ఎముకలను, మాంసాన్ని, రక్తాన్నీ దహించివేసింది.
3.5.41
स च पावकसंकाशः कुमारः समपद्यत।
उत्थायाग्निचयात् तस्माच्छरभङ्गो व्यरोचत ॥ ३.५.४१ ॥
అగ్నిలా ప్రకాశించే ఆ కుమారుడు ఆవిర్భవించాడు; ఆ అగ్నిరాశి నుండి లేచి శరభంగుడు మిక్కిలి ప్రకాశించాడు.
3.5.42
स लोकानाहिताग्नीनामृषीणां च महात्मनाम्।
देवानां च व्यतिक्रम्य ब्रह्मलोकं व्यरोहत ॥ ३.५.४२ ॥
అతడు ఆహితాగ్ని మునుల లోకాలను, మహాత్ములైన దేవతల లోకాలను దాటి బ్రహ్మలోకానికి ఎక్కి వెళ్ళాడు.
3.5.43
स पुण्यकर्मा भुवने द्विजर्षभः
पितामहं सानुचरं ददर्श ह।
पितामहश्चापि समीक्ष्य तं द्विजं
ननन्द सुस्वागतमित्युवाच ह ॥ ३.५.४३ ॥
పుణ్యకర్ముడైన ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజుడు తన అనుచరులతో ఉన్న పితామహుడు బ్రహ్మను చూశాడు. పితామహుడూ ఆ ద్విజుని చూసి సంతోషించి, "సుస్వాగతం!" అని పలికాడు.