ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.73.1
दर्शयित्वा तु रामाय सीतायाः परिमार्गणे।
वाक्यमन्वर्थमर्थज्ञः कबन्धः पुनरब्रवीत् ॥ ३.७३.१ ॥
ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದ ಕಬಂಧನು ಮತ್ತೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
3.73.2
एष राम शिवः पन्था यत्रैते पुष्पिता द्रुमाः।
प्रतीचीं दिशमाश्रित्य प्रकाशन्ते मनोरमाः ॥ ३.७३.२ ॥
ರಾಮ, ಇದೇ ಶುಭಕರ ದಾರಿ; ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಟ್ಟ ಈ ಮರಗಳು ಮನೋಹರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
3.73.3
जम्बूप्रियालपनसा न्यग्रोधप्लक्षतिन्दुकाः।
अश्वत्थाः कर्णिकाराश्च चूताश्चान्ये च पादपाः ॥ ३.७३.३ ॥
ನೇರಳೆ, ಪ್ರಿಯಾಲ, ಹಲಸು, ಆಲ, ಅತ್ತಿ, ತಿಂದುಕ, ಅರಳಿ, ಕಣಿಕಾರ, ಮಾವು ಮತ್ತು ಇತರ ಮರಗಳು.
3.73.4
धन्वना नागवृक्षाश्च तिलका नक्तमालकाः।
नीलाशोकाः कदम्बाश्च करवीराश्च पुष्पिताः ॥ ३.७३.४ ॥
ಧನ್ವನ, ನಾಗವೃಕ್ಷ, ತಿಲಕ, ನಕ್ತಮಾಲ, ನೀಲಾಶೋಕ, ಕದಂಬ ಮತ್ತು ಕರವೀರ ಹೂಬಿಟ್ಟಿವೆ.
3.73.5
अग्निमुख्या अशोकाश्च सुरक्ताः पारिभद्रकाः।
तानारुह्याथवा भूमौ पातयित्वा च तान् बलात् ॥ ३.७३.५ ॥
ಅಗ್ನಿಮುಖ್ಯ, ಅಶೋಕ, ಕೆಂಪು ಪಾರಿಭದ್ರಕ ಮರಗಳು—ಅವುಗಳನ್ನು ಏರಿ, ಅಥವಾ ಬಲದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿಸಿ.
3.73.6
फलान्यमृतकल्पानि भक्षयित्वा गमिष्यथः।
तदतिक्रम्य काकुत्स्थ वनं पुष्पितपादपम् ॥ ३.७३.६ ॥
ಅಮೃತದಂತಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವಿರಿ; ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಹೂಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳ ಆ ಕಾಡನ್ನು ದಾಟಿ.
3.73.7
नन्दनप्रतिमं चान्यत् कुरवस्तूत्तरा इव।
सर्वकालफला यत्र पादपा मधुरस्रवाः ॥ ३.७३.७ ॥
ನಂದನವನದಂತೆ ಇನ್ನೊಂದು ವನವಿದೆ, ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳಂತೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಫಲ ನೀಡಿ ಜೇನನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತವೆ.
3.73.8
सर्वे च ऋतवस्तत्र वने चैत्ररथे यथा।
फलभारनतास्तत्र महाविटपधारिणः ॥ ३.७३.८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಚೈತ್ರರಥ ವನದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳೂ ಇವೆ; ಫಲಭಾರದಿಂದ ಬಾಗಿದ, ದೊಡ್ಡ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮರಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ.
3.73.9
शोभन्ते सर्वतस्तत्र मेघपर्वतसंनिभाः।
तानारुह्याथवा भूमौ पातयित्वाथवा सुखम् ॥ ३.७३.९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮೇಘ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಏರಿ, ಅಥವಾ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿ ಸುಖವಾಗಿ (ಫಲ ಪಡೆಯಬಹುದು).
3.73.10
फलान्यमृतकल्पानि लक्ष्मणस्ते प्रदास्यति।
चङ्क्रमन्तौ वरान् शैलान् शैलाच्छैलं वनाद् वनम् ॥ ३.७३.१० ॥
ಅಮೃತದಂತಹ ಫಲಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುವನು. ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ಒಂದು ಪರ್ವತದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ, ಒಂದು ವನದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಿರಿ.
3.73.11
ततः पुष्करिणीं वीरौ पम्पां नाम गमिष्यथः।
अशर्करामविभ्रंशां समतीर्थामशैवलाम् ॥ ३.७३.११ ॥
ನಂತರ, ವೀರರೇ, ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಪಂಪಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಿರಿ.
3.73.12
राम संजातवालूकां कमलोत्पलशोभिताम्।
तत्र हंसाः प्लवाः क्रौञ्चाः कुरराश्चैव राघव ॥ ३.७३.१२ ॥
ಕಲ್ಲಿಲ್ಲದ, ದೃಢವಾದ ದಡಗಳು, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಘಾಟುಗಳು, ಪಾಚಿಯಿಲ್ಲದ, ಮರಳು ಹರಡಿರುವ, ಕಮಲ ಮತ್ತು ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಆ ಸರೋವರವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳು, ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕ್ರೌಂಚಗಳು, ಕುರರಗಳೂ ಇವೆ, ರಾಘವ.
3.73.13
वल्गुस्वरा निकूजन्ति पम्पासलिलगोचराः।
नोद्विजन्ते नरान् दृष्ट्वा वधस्याकोविदाः शुभाः ॥ ३.७३.१३ ॥
ಪಂಪಾ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಇಂಪಾದ ಸ್ವರದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿವೆ. ವಧೆಯನ್ನರಿಯದ ಅವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕಂಡು ಬೆದರುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಶುಭಕರ.
3.73.14
घृतपिण्डोपमान् स्थूलांस्तान् द्विजान् भक्षयिष्यथः।
रोहितान् वक्रतुण्डांश्च नलमीनांश्च राघव ॥ ३.७३.१४ ॥
ರಾಘವ, ತುಪ್ಪದ ಉಂಡೆಗಳಂತೆ ದಪ್ಪವಿರುವ ಆ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು, ಬಾಗಿದ ಮೂತಿಯ ರೋಹಿತ ಮೀನುಗಳನ್ನು, ನಲ ಮೀನುಗಳನ್ನು ನೀನು ತಿನ್ನುವೆ.
3.73.15
पम्पायामिषुभिर्मत्स्यांस्तत्र राम वरान् हतान्।
निस्त्वक्पक्षानयस्तप्तानकृशानैककण्टकान् ॥ ३.७३.१५ ॥
ರಾಮ, ಪಂಪಾದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆ; ಚರ್ಮ ರೆಕ್ಕೆ ತೆಗೆದು ಕಬ್ಬಿಣದಂತೆ ಸುಟ್ಟ, ದಪ್ಪವಾದ, ಒಂದೇ ಮುಳ್ಳಿನ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀನು ತಿನ್ನುವೆ.
3.73.16
तव भक्त्या समायुक्तो लक्ष्मणः सम्प्रदास्यति।
भृशं तान् खादतो मत्स्यान् पम्पायाः पुष्पसंचये ॥ ३.७३.१६ ॥
ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವನು; ಪಂಪೆಯ ಹೂ ಕೊಯ್ಯುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮೀನುಗಳನ್ನು ನೀನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಿನ್ನುವೆ.
3.73.17
पद्मगन्धि शिवं वारि सुखशीतमनामयम्।
उद्धृत्य स तदाक्लिष्टं रूप्यस्फटिकसंनिभम् ॥ ३.७३.१७ ॥
ತಾವರೆಯ ಪರಿಮಳದ, ಶುದ್ಧವಾದ, ಸುಖಕರವಾಗಿ ತಂಪಾದ, ರೋಗರಹಿತ ನೀರನ್ನು, ಬೆಳ್ಳಿ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ತಿಳಿದ ಅದನ್ನು ಅವನು ತೆಗೆದು ತರುವನು.
3.73.18
अथ पुष्करपर्णेन लक्ष्मणः पाययिष्यति।
स्थूलान् गिरिगुहाशय्यान् वानरान् वनचारिणः ॥ ३.७३.१८ ॥
ಆಮೇಲೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತಾವರೆ ಎಲೆಯಿಂದ ನೀರು ಕುಡಿಸುವನು — ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಗುವ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವ ದಪ್ಪ ವಾನರರಿಗೆ.
3.73.19
सायाह्ने विचरन् राम दर्शयिष्यति लक्ष्मणः।
अपां लोभादुपावृत्तान् वृषभानिव नर्दतः ॥ ३.७३.१९ ॥
ರಾಮ, ಸಾಯಂಕಾಲ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸುವನು, ನೀರಿನ ಆಸೆಯಿಂದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಗರ್ಜಿಸುವ ಎತ್ತುಗಳಂತೆ (ವಾನರರನ್ನು).
3.73.20
स्थूलान् पीतांश्च पम्पायां द्रक्ष्यसि त्वं नरोत्तम।
सायाह्ने विचरन् राम विटपी माल्यधारिणः ॥ ३.७३.२० ॥
ನರೋತ್ತಮ ರಾಮ, ಪಂಪಾ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ದಪ್ಪನೆಯ ವಾನರರು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ನೀನು ನೋಡುವೆ; ಸಾಯಂಕಾಲ ಸಂಚರಿಸುವ, ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ (ವಾನರರನ್ನು).
3.73.21
शिवोदकं च पम्पायां दृष्ट्वा शोकं विहास्यसि।
सुमनोभिश्चितास्तत्र तिलका नक्तमालकाः ॥ ३.७३.२१ ॥
ಪಂಪಾ ಸರೋವರದ ಶುಭಜಲವನ್ನು ನೋಡಿ ನೀನು ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಡುವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ತಿಲಕ ಮತ್ತು ನಕ್ತಮಾಲ ಮರಗಳಿವೆ.
3.73.22
उत्पलानि च फुल्लानि पङ्कजानि च राघव।
न तानि कश्चिन्माल्यानि तत्रारोपयिता नरः ॥ ३.७३.२२ ॥
ರಾಘವ, ಅಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಲಗಳಿವೆ; ಆ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅರ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.73.23
न च वै म्लानतां यान्ति न च शीर्यन्ति राघव।
मतङ्गशिष्यास्तत्रासन्नृषयः सुसमाहिताः ॥ ३.७३.२३ ॥
ರಾಘವ, ಅವು ಬಾಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಉದುರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಮತಂಗನ ಶಿಷ್ಯರಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರರಾದ ಋಷಿಗಳಿದ್ದರು.
3.73.24
तेषां भाराभितप्तानां वन्यमाहरतां गुरोः।
ये प्रपेतुर्महीं तूर्णं शरीरात् स्वेदबिन्दवः ॥ ३.७३.२४ ॥
ಗುರುವಿಗಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದ ಭಾರದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಅವರ ದೇಹದಿಂದ ಬೆವರಹನಿಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು.
3.73.25
तानि माल्यानि जातानि मुनीनां तपसा तदा।
स्वेदबिन्दुसमुत्थानि न विनश्यन्ति राघव ॥ ३.७३.२५ ॥
ರಾಘವಾ! ಆಗ ಮುನಿಗಳ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಮಾಲೆಗಳು, ಬೆವರಿನ ಹನಿಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು, ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
3.73.26
तेषां गतानामद्यापि दृश्यते परिचारिणी।
श्रमणी शबरी नाम काकुत्स्थ चिरजीविनी ॥ ३.७३.२६ ॥
ಹೋದ ಅವರ ಸೇವಕಿಯಾದ, ಶಬರಿ ಎಂಬ ಶ್ರಮಣಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಾ, ಅವಳು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವುಳ್ಳವಳು.
3.73.27
त्वां तु धर्मे स्थिता नित्यं सर्वभूतनमस्कृतम्।
दृष्ट्वा देवोपमं राम स्वर्गलोकं गमिष्यति ॥ ३.७३.२७ ॥
ಆದರೆ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಗೊಂಡವನೂ, ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನೂ ಆದ ನಿನ್ನನ್ನು, ದೇವತಾಸದೃಶನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಮಾ, ಅವಳು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.
3.73.28
ततस्तद्राम पम्पायास्तीरमाश्रित्य पश्चिमम्।
आश्रमस्थानमतुलं गुह्यं काकुत्स्थ पश्यसि ॥ ३.७३.२८ ॥
ನಂತರ, ರಾಮಾ, ಪಂಪಾ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಾ, ಅತುಲವಾದ, ಗುಪ್ತವಾದ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀನು ನೋಡುವೆ.
3.73.29
न तत्राक्रमितुं नागाः शक्नुवन्ति तदाश्रमे।
ऋषेस्तस्य मतङ्गस्य विधानात् तच्च काननम् ॥ ३.७३.२९ ॥
ಅಲ್ಲಿ, ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಆನೆಗಳೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆ ಋಷಿ ಮತಂಗನ ವಿಧಾನದಿಂದ ಆ ಕಾಡೂ (ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ).
3.73.30
मतङ्गवनमित्येव विश्रुतं रघुनन्दन।
तस्मिन् नन्दनसंकाशे देवारण्योपमे वने ॥ ३.७३.३० ॥
ರಘುನಂದನಾ, ಅದು 'ಮತಂಗವನ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ನಂದನವನದಂತೆ, ದೇವಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಆ ವನದಲ್ಲಿ.
3.73.31
नानाविहगसंकीर्णे रंस्यसे राम निर्वृतः।
ऋष्यमूकस्तु पम्पायाः पुरस्तात् पुष्पितद्रुमः ॥ ३.७३.३१ ॥
ರಾಮ, ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಆ ವನದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ರಮಿಸುವೆ. ಪಂಪಾ ಸರೋವರದ ಮುಂದೆ ಋಷ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅದರ ಮರಗಳು ಹೂಬಿಟ್ಟಿವೆ.
3.73.32
सुदुःखारोहणश्चैव शिशुनागाभिरक्षितः।
उदारो ब्रह्मणा चैव पूर्वकालेऽभिनिर्मितः ॥ ३.७३.३२ ॥
ಆ ಪರ್ವತ ಏರಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ; ಮರಿ ಆನೆಗಳು ಅದನ್ನು ಕಾಯುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅದನ್ನು ಅತ್ಯುದಾರವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದನು.
3.73.33
शयानः पुरुषो राम तस्य शैलस्य मूर्धनि।
यत् स्वप्नं लभते वित्तं तत् प्रबुद्धोऽधिगच्छति ॥ ३.७३.३३ ॥
ರಾಮ, ಆ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
3.73.34
यस्त्वेनं विषमाचारः पापकर्माधिरोहति।
तत्रैव प्रहरन्त्येनं सुप्तमादाय राक्षसाः ॥ ३.७३.३४ ॥
ಆದರೆ ದುರಾಚಾರಿಯೂ ಪಾಪಕರ್ಮಿಯೂ ಆದವನು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏರಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಲಗಿರುವಾಗ ರಾಕ್ಷಸರು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
3.73.35
तत्रापि शिशुनागानामाक्रन्दः श्रूयते महान्।
क्रीडतां राम पम्पायां मतङ्गाश्रमवासिनाम् ॥ ३.७३.३५ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ರಾಮ, ಪಂಪಾದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತಂಗಾಶ್ರಮವಾಸಿಗಳ ಮರಿ ಆನೆಗಳ ಮಹಾ ಘೀಳಿಡುವಿಕೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.
3.73.36
सक्ता रुधिरधाराभिः संहत्य परमद्विपाः।
प्रचरन्ति पृथक्कीर्णा मेघवर्णास्तरस्विनः ॥ ३.७३.३६ ॥
ರಕ್ತದ ಧಾರೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ಮೇಘವರ್ಣದ, ವೇಗವಂತ ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳು ಗುಂಪು ಸೇರಿ ಮತ್ತೆ ಚದುರಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.
3.73.37
ते तत्र पीत्वा पानीयं विमलं चारु शोभनम्।
अत्यन्तसुखसंस्पर्शं सर्वगन्धसमन्वितम् ॥ ३.७३.३७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶುದ್ಧ, ಸುಂದರ, ಮನೋಹರ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದರು; ಅದರ ಸ್ಪರ್ಶ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖಕರವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಎಲ್ಲ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
3.73.38
निर्वृत्ताः संविगाहन्ते वनानि वनगोचराः।
ऋक्षांश्च द्वीपिनश्चैव नीलकोमलकप्रभान् ॥ ३.७३.३८ ॥
ತೃಪ್ತಗೊಂಡ ವನಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ; ನೀಲ ಮತ್ತು ಮೃದು ರೋಮ ಕಾಂತಿಯ ಕರಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳೂ ಸಹ.
3.73.39
रुरूनपेतानजयान् दृष्ट्वा शोकं प्रहास्यसि।
राम तस्य तु शैलस्य महती शोभते गुहा ॥ ३.७३.३९ ॥
ರುರು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನೂ ಮೇಕೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ ನೀನು ದುಃಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆ. ರಾಮ, ಆ ಬೆಟ್ಟದ ದೊಡ್ಡ ಗುಹೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
3.73.41
शिलापिधाना काकुत्स्थ दुःखं चास्याः प्रवेशनम्।
तस्या गुहायाः प्राग्द्वारे महान् शीतोदको ह्रदः॥॥ ४०
बहुमूलफलो रम्यो नानानगसमाकुलः।
तस्यां वसति धर्मात्मा सुग्रीवः सह वानरैः ॥ ३.७३.४१ ॥
ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಅದರ ಬಾಗಿಲು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕಷ್ಟ. ಆ ಗುಹೆಯ ಪೂರ್ವ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ತಣ್ಣೀರಿನ ದೊಡ್ಡ ಕೊಳವಿದೆ; ಬೇರು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ರಮ್ಯ, ನಾನಾ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಸುಗ್ರೀವ ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.73.42
कदाचिच्छिखरे तस्य पर्वतस्यापि तिष्ठति।
कबन्धस्त्वनुशास्यैवं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ ३.७३.४२ ॥
ಕಬಂಧನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೂ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ, ಕಬಂಧನು ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಬ್ಬರನ್ನೂ (ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದನು).
3.73.43
स्रग्वी भास्करवर्णाभः खे व्यरोचत वीर्यवान्।
तं तु खस्थं महाभागं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ ३.७३.४३ ॥
ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನ ವರ್ಣದ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ, ಪರಾಕ್ರಮಿಯು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯಿತು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನನ್ನು ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಬ್ಬರೂ (ನೋಡಿದರು).
3.73.44
प्रस्थितौ त्वं व्रजस्वेति वाक्यमूचतुरन्तिके।
गम्यतां कार्यसिद्ध्यर्थमिति तावब्रवीत् स च ॥ ३.७३.४४ ॥
"ನೀನು ಹೋಗು" ಎಂದು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹೇಳಿದರು. ಅವನು ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ, "ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೋಗಿರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
3.73.45
सुप्रीतौ तावनुज्ञाप्य कबन्धः प्रस्थितस्तदा ॥ ३.७३.४५ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರಿಂದ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಅವರಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು ಆಗ ಕಬಂಧನು ಹೊರಟನು.
3.73.46
स तत् कबन्धः प्रतिपद्य रूपं
वृतः श्रिया भास्वरसर्वदेहः।
निदर्शयन् राममवेक्ष्य खस्थः
सख्यं कुरुष्वेति तदाभ्युवाच ॥ ३.७३.४६ ॥
ಅವನು ಆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ದೇಹವೆಲ್ಲಾ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ, "ಸ್ನೇಹ ಮಾಡು" ಎಂದು ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.