Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

वाल्मीकि रामायण · सर्ग 4.44

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

4.44.1

विशेषेण तु सुग्रीवो हनूमत्यर्थमुक्तवान्।
स हि तस्मिन् हरिश्रेष्ठे निश्चितार्थोऽर्थसाधने ॥ ४.४४.१ ॥

सुग्रीवाने विशेषतः हनुमानाला ते कार्य सांगितले; कारण त्या श्रेष्ठ वानरात कार्यसिद्धीचा दृढ निश्चय होता.

4.44.2

अब्रवीच्च हनूमन्तं विक्रान्तमनिलात्मजम्।
सुग्रीवः परमप्रीतः प्रभुः सर्ववनौकसाम् ॥ ४.४४.२ ॥

सर्व वनवासी वानरांचा प्रभु सुग्रीव अत्यंत प्रसन्न होऊन पराक्रमी वायुपुत्र हनुमानाला म्हणाला.

4.44.3

न भूमौ नान्तरिक्षे वा नाम्बरे नामरालये।
नाप्सु वा गतिसङ्गं ते पश्यामि हरिपुंगव ॥ ४.४४.३ ॥

हे वानरश्रेष्ठा, पृथ्वीवर, अंतरिक्षात, आकाशात, देवलोकात किंवा पाण्यात कुठेही तुझ्या गतीला अडथळा दिसत नाही.

4.44.4

सासुराः सहगन्धर्वाः सनागनरदेवताः।
विदिताः सर्वलोकास्ते ससागरधराधराः ॥ ४.४४.४ ॥

असुर, गंधर्व, नाग, मानव, देव, समुद्र आणि पर्वत धारण करणारी भूमी यांसह सर्व लोक तुला ज्ञात आहेत.

4.44.5

गतिर्वेगश्च तेजश्च लाघवं च महाकपे।
पितुस्ते सदृशं वीर मारुतस्य महौजसः ॥ ४.४४.५ ॥

हे महावानर वीरा, तुझी गती, वेग, तेज आणि चपळता तुझे पिता, महाबलशाली मारुत यांच्या बरोबरीची आहे.

4.44.6

तेजसा वापि ते भूतं न समं भुवि विद्यते।
तद् यथा लभ्यते सीता तत्त्वमेवानुचिन्तय ॥ ४.४४.६ ॥

पृथ्वीवर तुझ्या तेजाच्या बरोबरीचा कोणी प्राणी नाही. म्हणून सीता कशी मिळेल याचा तूच विचार कर.

4.44.7

त्वय्येव हनुमन्नस्ति बलं बुद्धिः पराक्रमः।
देशकालानुवृत्तिश्च नयश्च नयपण्डित ॥ ४.४४.७ ॥

हे हनुमाना, तुझ्यातच बळ, बुद्धी, पराक्रम, देशकाळानुरूप वर्तन आणि नीती आहे; हे नीतिपंडिता.

4.44.8

ततः कार्यसमासङ्गमवगम्य हनूमति।
विदित्वा हनुमन्तं च चिन्तयामास राघवः ॥ ४.४४.८ ॥

तेव्हा हनुमानात कार्यसिद्धीचा योग जाणून आणि हनुमानाला ओळखून राघवाने विचार केला.

4.44.9

सर्वथा निश्चितार्थोऽयं हनूमति हरीश्वरः।
निश्चितार्थतरश्चापि हनूमान् कार्यसाधने ॥ ४.४४.९ ॥

वानरराजाला हनुमानाबद्दल सर्वप्रकारे खात्री होती; आणि हनुमानही कार्यसाधनात अधिक निश्चयी होता.

4.44.10

तदेवं प्रस्थितस्यास्य परिज्ञातस्य कर्मभिः।
भर्त्रा परिगृहीतस्य ध्रुवः कार्यफलोदयः ॥ ४.४४.१० ॥

असा प्रस्थान करणाऱ्या, कर्मांनी परिचित आणि स्वामीने स्वीकारलेल्या याला कार्यफलाचा उदय निश्चित आहे.

4.44.11

तं समीक्ष्य महातेजा व्यवसायोत्तरं हरिम्।
कृतार्थ इव संहृष्टः प्रहृष्टेन्द्रियमानसः ॥ ४.४४.११ ॥

त्या वानराचा निश्चय उत्तम पाहून महातेजस्वी कृतार्थ झाल्यासारखा आनंदित झाला; इंद्रिये व मन प्रसन्न झाले.

4.44.12

ददौ तस्य ततः प्रीतः स्वनामाङ्कोपशोभितम्।
अङ्गुलीयमभिज्ञानं राजपुत्र्याः परंतपः ॥ ४.४४.१२ ॥

तेव्हा प्रसन्न होऊन शत्रूंना पीडा देणाऱ्याने आपल्या नावाच्या खुणेने शोभणारी, राजकन्येची ओळख असलेली अंगठी त्याला दिली.

4.44.13

अनेन त्वां हरिश्रेष्ठ चिह्नेन जनकात्मजा।
मत्सकाशादनुप्राप्तमनुद्विग्नानुपश्यति ॥ ४.४४.१३ ॥

हे हरिश्रेष्ठा! या चिन्हाने, माझ्याकडून आलेला म्हणून जाणून, जनकाची कन्या निर्धास्तपणे तुला पाहील.

4.44.14

व्यवसायश्च ते वीर सत्त्वयुक्तश्च विक्रमः।
सुग्रीवस्य च संदेशः सिद्धिं कथयतीव मे ॥ ४.४४.१४ ॥

हे वीरा! तुझा निश्चय, धैर्ययुक्त पराक्रम आणि सुग्रीवाचा संदेश मला जणू यशाची वार्ता सांगत आहेत.

4.44.15

स तद् गृह्य हरिश्रेष्ठः कृत्वा मूर्ध्नि कृताञ्जलिः।
वन्दित्वा चरणौ चैव प्रस्थितः प्लवगर्षभः ॥ ४.४४.१५ ॥

तो हरिश्रेष्ठ ते घेऊन, मस्तकावर हात जोडून, चरणांना वंदन करून निघाला.

4.44.16

स तत् प्रकर्षन् हरिणां महद् बलं
बभूव वीरः पवनात्मजः कपिः।
गताम्बुदे व्योम्नि विशुद्धमण्डलः
शशीव नक्षत्रगणोपशोभितः ॥ ४.४४.१६ ॥

तो वीर पवनपुत्र कपी, वानरांच्या त्या महान सेनेला उत्तेजित करत, मेघरहित आकाशात निर्मल मंडल असलेल्या चंद्राप्रमाणे, नक्षत्रगणांनी शोभून उठला.

4.44.17

अतिबल बलमाश्रितस्तवाहं
हरिवर विक्रम विक्रमैरनल्पैः।
पवनसुत यथाधिगम्यते सा
जनकसुता हनुमंस्तथा कुरुष्व ॥ ४.४४.१७ ॥

हे अतिबला! मी तुझ्याच बलाचा आश्रय घेतला आहे. हे हरिवरा! हे विक्रमी! तुझ्या महान पराक्रमांनी, हे पवनसुता हनुमंता, जनककन्या जशी प्राप्त होईल तसे कर.