Vedyatra वेदयात्रा
Buscar

Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.33

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

5.33.1

सोऽवतीर्य द्रुमात् तस्माद् विद्रुमप्रतिमाननः।
विनीतवेषः कृपणः प्रणिपत्योपसृत्य च ॥ ५.३३.१ ॥

Descendiendo de aquel árbol, él, de rostro semejante al coral, con vestimenta humilde, se inclinó con humildad y se acercó.

5.33.2

तामब्रवीन्महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः।
शिरस्यञ्जलिमाधाय सीतां मधुरया गिरा ॥ ५.३३.२ ॥

Hanumān, de gran resplandor, hijo del Viento, colocando las palmas juntas sobre la cabeza, le habló a Sītā con palabras dulces.

5.33.3

का नु पद्मपलाशाक्षि क्लिष्टकौशेयवासिनि।
द्रुमस्य शाखामालम्ब्य तिष्ठसि त्वमनिन्दिते ॥ ५.३३.३ ॥

¿Quién eres tú, de ojos como pétalos de loto, vestida con seda gastada, oh irreprochable, que te sostienes de la rama de un árbol?

5.33.4

किमर्थं तव नेत्राभ्यां वारि स्रवति शोकजम्।
पुण्डरीकपलाशाभ्यां विप्रकीर्णमिवोदकम् ॥ ५.३३.४ ॥

¿Por qué fluye de tus ojos el agua nacida del dolor, como si se derramara de pétalos de loto?

5.33.5

सुराणामसुराणां च नागगन्धर्वरक्षसाम्।
यक्षाणां किंनराणां च का त्वं भवसि शोभने ॥ ५.३३.५ ॥

Oh radiante, ¿de los dioses, de los asuras, de los nāgas, de los gandharvas y de los rākṣasas, de los yakṣas y de los kinnaras, quién eres tú?

5.33.6

का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा वरानने।
वसूनां वा वरारोहे देवता प्रतिभासि मे ॥ ५.३३.६ ॥

Oh de bello rostro, ¿de los Rudras, de los Maruts o de los Vasus, quién eres? Oh de hermosas caderas, me pareces una diosa.

5.33.7

किं नु चन्द्रमसा हीना पतिता विबुधालयात्।
रोहिणी ज्योतिषां श्रेष्ठा श्रेष्ठा सर्वगुणाधिका ॥ ५.३३.७ ॥

¿Eres Rohiṇī, separada de la luna y caída de la morada de los dioses, la mejor de los astros, superior en todas las virtudes?

5.33.8

कोपाद् वा यदि वा मोहाद् भर्तारमसितेक्षणे।
वसिष्ठं कोपयित्वा त्वं वासि कल्याण्यरुन्धती ॥ ५.३३.८ ॥

¡Oh, de ojos oscuros! ¿Has enojado, por ira o por ofuscación, a tu esposo o a Vasiṣṭha, y así eres Arundhatī, oh bienaventurada?

5.33.9

को नु पुत्रः पिता भ्राता भर्ता वा ते सुमध्यमे।
अस्माल्लोकादमुं लोकं गतं त्वमनुशोचसि ॥ ५.३३.९ ॥

¡Oh, de cintura esbelta! ¿Qué hijo, padre, hermano o esposo tuyo ha pasado de este mundo a aquel, por quien lloras?

5.33.10

रोदनादतिनिःश्वासाद् भूमिसंस्पर्शनादपि।
न त्वां देवीमहं मन्ये राज्ञः संज्ञावधारणात् ॥ ५.३३.१० ॥

Por llorar, por suspirar profundamente y aun por tocar el suelo, no te tomo por la reina, pues no se establece por ello el reconocimiento por las señales del rey.

5.33.11

व्यञ्जनानि हि ते यानि लक्षणानि च लक्षये।
महिषी भूमिपालस्य राजकन्या च मे मता ॥ ५.३३.११ ॥

Las marcas corporales y las señales características que observo en ti muestran que eres la reina principal del señor de la tierra y una hija de rey.

5.33.12

रावणेन जनस्थानाद् बलात् प्रमथिता यदि।
सीता त्वमसि भद्रं ते तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ५.३३.१२ ॥

Si eres Sītā, que fue arrebatada por la fuerza de Janasthāna por Rāvaṇa, que te vaya bien; dime esto tal cual, pues te lo pregunto.

5.33.13

यथा हि तव वै दैन्यं रूपं चाप्यतिमानुषम्।
तपसा चान्वितो वेषस्त्वं राममहिषी ध्रुवम् ॥ ५.३३.१३ ॥

Tal como lo muestran tu aflicción, tu forma sobrehumana y tu atuendo marcado por la austeridad, sin duda eres la reina principal de Rāma.

5.33.14

सा तस्य वचनं श्रुत्वा रामकीर्तनहर्षिता।
उवाच वाक्यं वैदेही हनूमन्तं द्रुमाश्रितम् ॥ ५.३३.१४ ॥

Al oír sus palabras, Vaidehī, feliz por la mención de Rāma, dijo estas palabras a Hanumān, que estaba sentado en el árbol.

5.33.15

पृथिव्यां राजसिंहानां मुख्यस्य विदितात्मनः।
स्नुषा दशरथस्याहं शत्रुसैन्यप्रणाशिनः ॥ ५.३३.१५ ॥

Soy la nuera de Daśaratha, el principal entre los reyes leones de la tierra, sabio de sí mismo, destructor de ejércitos enemigos.

5.33.16

दुहिता जनकस्याहं वैदेहस्य महात्मनः।
सीतेति नाम्ना चोक्ताहं भार्या रामस्य धीमतः ॥ ५.३३.१६ ॥

Soy la hija del magnánimo Janaka, rey de Videha; me llaman por el nombre de Sītā y soy la esposa del sabio Rāma.

5.33.17

समा द्वादश तत्राहं राघवस्य निवेशने।
भुञ्जाना मानुषान् भोगान् सर्वकामसमृद्धिनी ॥ ५.३३.१७ ॥

Allí, en la morada del Rāghava, durante doce años disfruté de los placeres humanos, rica en todo lo que deseaba.

5.33.18

ततस्त्रयोदशे वर्षे राज्ये चेक्ष्वाकुनन्दनम्।
अभिषेचयितुं राजा सोपाध्यायः प्रचक्रमे ॥ ५.३३.१८ ॥

Entonces, en el decimotercer año, el rey, junto con su preceptor, comenzó la consagración de Rāma, deleite de la estirpe de Ikṣvāku, como rey.

5.33.19

तस्मिन् सम्भ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने।
कैकेयी नाम भर्तारमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.३३.१९ ॥

Mientras se preparaba la consagración de Rāghava, la reina llamada Kaikeyī dijo estas palabras a su esposo.

5.33.20

न पिबेयं न खादेयं प्रत्यहं मम भोजनम्।
एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते ॥ ५.३३.२० ॥

Si Rāma es consagrado, no beberé ni comeré mi alimento diario; este será el fin de mi vida.

5.33.21

यत् तदुक्तं त्वया वाक्यं प्रीत्या नृपतिसत्तम।
तच्चेन्न वितथं कार्यं वनं गच्छतु राघवः ॥ ५.३३.२१ ॥

¡Oh mejor de los reyes! Si la palabra que me diste con afecto no ha de quedar vana, que Rāghava vaya al bosque.

5.33.22

स राजा सत्यवाग् देव्या वरदानमनुस्मरन्।
मुमोह वचनं श्रुत्वा कैकेय्याः क्रूरमप्रियम् ॥ ५.३३.२२ ॥

Aquel rey veraz, recordando los dones que había concedido a la reina, quedó aturdido al oír las crueles e ingratas palabras de Kaikeyī.

5.33.23

ततस्तं स्थविरो राजा सत्यधर्मे व्यवस्थितः।
ज्येष्ठं यशस्विनं पुत्रं रुदन् राज्यमयाचत ॥ ५.३३.२३ ॥

Entonces el anciano rey, firme en el dharma de la verdad, llorando, suplicó a su ilustre hijo mayor el reino.

5.33.24

स पितुर्वचनं श्रीमानभिषेकात् परं प्रियम्।
मनसा पूर्वमासाद्य वाचा प्रतिगृहीतवान् ॥ ५.३३.२४ ॥

Aquel glorioso Rāma recibió primero en su corazón la palabra de su padre, más querida que la consagración, y luego la aceptó con su voz.

5.33.25

दद्यान्न प्रतिगृह्णीयात् सत्यं ब्रूयान्न चानृतम्।
अपि जीवितहेतोर्हि रामः सत्यपराक्रमः ॥ ५.३३.२५ ॥

Daría, pero no recibiría; diría la verdad, no la falsedad. Incluso por la vida, Rāma es de valor veraz.

5.33.26

स विहायोत्तरीयाणि महार्हाणि महायशाः।
विसृज्य मनसा राज्यं जनन्यै मां समादिशत् ॥ ५.३३.२६ ॥

Aquel de gran renombre dejó sus preciosas vestiduras superiores, renunció en su mente al reino y me encomendó a su madre.

5.33.27

साहं तस्याग्रतस्तूर्णं प्रस्थिता वनचारिणी।
नहि मे तेन हीनाया वासः स्वर्गेऽपि रोचते ॥ ५.३३.२७ ॥

Así, yo, vagabunda del bosque, partí rápidamente delante de él; pues, privada de él, ni siquiera habitar en el cielo me agrada.

5.33.28

प्रागेव तु महाभागः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः।
पूर्वजस्यानुयात्रार्थे कुशचीरैरलंकृतः ॥ ५.३३.२८ ॥

Ya antes, el muy afortunado Saumitri, delicia de sus amigos, se había adornado con hierba kuśa y ropas de corteza para acompañar a su hermano mayor.

5.33.29

ते वयं भर्तुरादेशं बहुमान्य दृढव्रताः।
प्रविष्टाः स्म पुरादृष्टं वनं गम्भीरदर्शनम् ॥ ५.३३.२९ ॥

Nosotros, firmes en el voto, honrando grandemente la orden de nuestro esposo, entramos en aquel bosque de aspecto profundo, nunca antes visto.

5.33.30

वसतो दण्डकारण्ये तस्याहममितौजसः।
रक्षसापहृता भार्या रावणेन दुरात्मना ॥ ५.३३.३० ॥

Mientras residía en el bosque de Daṇḍaka, yo, esposa de aquel de poder sin límite, fui raptada por el demonio de mala mente Rāvaṇa.

5.33.31

द्वौ मासौ तेन मे कालो जीवितानुग्रहः कृतः।
ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां ततस्त्यक्ष्यामि जीवितम् ॥ ५.३३.३१ ॥

Él me ha concedido, como gracia para mi vida, un plazo de dos meses. Pasados esos dos meses, abandonaré mi vida.